Vleesbereidingen verrijkt met plantaardige ingrediënten, ook wel hybride producten genoemd, zijn definitief doorgebroken in de Nederlandse retail. Uit een nulmeting van Foodvalley blijkt dat vrijwel alle supermarkt het segment hebben omarmd. 115 geanalyseerde producten scoren vaak beter op prijs én Nutri-Score dan hun referenties. Gedreven door stijgende vleesprijzen voorspellen experts een verdubbeling van het aanbod binnen één jaar. Ook worden er meer plantaardig verrijkte zuivelbereidingen geïntroduceerd, zo is de verwachting. 

Renaissance

Het plantaardig verrijken van vleesbereidingen met als resultaat een lagere behoefte aan dierlijke bestanddelen is niet nieuw. Tot de jaren ’90 was het gebruikelijk om plantaardige ingrediënten te verwerken voor een optimale textuur en smaak. Gedreven door stijgende vleesprijzen en de wens van retailers om sneller eiwittransitie-doelstellingen te realiseren, maken deze combinatieproducten weer een opmars. Ze geven gehoor aan de wens van consumenten om bestaande routines en smaken te respecteren.

Zachte communicatie

Foodvalley analyseerde 115 producten op categorie, samenstelling, prijs, Nutri-Score en communicatiewijze. Uit de data blijkt dat vooral eigenmerk-producten met een hoge omloopsnelheid, zoals gehakt, rookworst en hamburgers, plantaardig worden verrijkt. Opvallend is de ‘zachte’ communicatiestrategie: veel retailers vermelden de plantaardige bestanddelen conform wettelijke verplichting alleen op de ingrediëntendeclaratie.

Enkele resultaten

  • Er zijn 115 producten onderzocht die voldoen aan de voor deze analyse gehanteerde definitie (zie samenvatting op website Foodvalley). 111 daarvan betreft vleesbereidingen, er zijn 4 zuivelbereidingen geïdentificeerd;
  • Jumbo voert binnen de 115 onderzochte producten de meeste plantaardig verrijkte producten (41%), gevolgd door AH (28%) en Lidl (8%);
  • Gemiddeld is het plantaardige aandeel in de onderzochte 111 vleesbereidingen 10,5%;
  • Tuinboon-eiwit is het meest gebruikte plantaardige ingrediënt (47%), gevolgd door geüpcyclede ingrediënten zoals suikerbietvezel (20%). Ook zeewier, stukjes groente, aardappel, jackfruit, oesterzwammen en mycoproteïne worden toegepast;
  • Voor 31 van de 115 producten kon de Nutri-Score worden vergeleken met een passende referentie. In 35% van de gevallen scoort de plantaardig verrijkte versie beter door een lager verzadigd vetgehalte en/of een hoger gehalte aan vezels;
  • Van 44 van de 115 producten kon de prijs worden vergeleken met een passende referentie. In 60% van de gevallen is de prijs van de plantaardig verrijkte versie lager. Gemiddeld zijn ze 1,27 euro per kilogram ofwel 4,4% goedkoper.

Internationale opschaling: Balanced Proteins

De Protein Transition Map NL onderstreept de Nederlandse voortrekkersrol: ons land telt minimaal 30 productiebedrijven die zich die zich met gespecialiseerde grondstoffen, ingrediënten en technieken richten op plantaardige verrijking van vlees, vis of zuivel. Hun producten, faciliteiten en innovaties, zo stelt Foodvalley, hebben grote potentie om internationaal opererende supermarkten, horeca, cateraars en andere voedselaanbieders te helpen deze producten op te schalen. Hiertoe kondigt Foodvalley tijdens Plant FWD 2026, op 8 & 9 april in de Midden Nederland Hallen, een samenwerking aan met het Amerikaanse Food System Innovations. Onder de vlag ‘Balanced Proteins’ slaan zij de handen ineen om internationale kennis en partijen te verenigen om de categorie mainstream te maken.

Verwachte groei in zuivelbereidingen

Foodvalley gaat de meting jaarlijks uitvoeren. De komende 12 maanden voorspellen de experts een verdubbeling van het aantal SKU’s in het vleesschap. Met daarnaast een groei in het zuiveldomein, specifiek in de categorieën kwark en yoghurt en kaas. Ook voorspellen de experts dat er, mede met behulp van AI, nieuwe combinaties worden gevonden van dierlijke en plantaardige ingrediënten. Foodvalley benadrukt de potentie van geüpcycelde groentereststromen. Tijdens het Plant FWD 2026 event kunnen voorbeelden worden geproefd.

Foto: fotograaf Marnix Klooster

Bron: Foodvalley