Maud Hulshof (D66), wethouder voor economie, circulariteit, Regio Foodvalley en voedseltransitie in Wageningen, is gekozen tot ‘Eiwethouder’ van 2025. Adviesbureau Greendish en de Dierencoalitie reiken deze prijs voor de tweede keer uit. In 2024 won Kirsten de Wrede (PvdD) van Groningen.

Deskundigen, maatschappelijke organisaties en inwoners nomineerden 11 wethouders die zich in 2025 inzetten voor een gezonde en duurzame voedselomgeving met aandacht voor een verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitconsumptie. In de maand december stemden 950 mensen op gemeenteplantvooruit.nl voor hun favoriet. Naast Hulshof kwamen wethouders Eelco Eerenberg van Utrecht, Eva van Esch van Arnhem en Jan Schipper van Midden-Drenthe als finalisten uit de bus.

Een vakjury onder leiding van landbouw- en voedseldeskundige Lara Sibbing koos in januari de winnaar. ‘De jury was unaniem,’ licht Sibbing toe. “Hulshof laat zien wat een actief voedsel- en voedseltransitiebeleid inhoudt en werkt hier inmiddels al meerdere jaren aan.”

Sibbing werkte bij de Transitiecoalitie Voedsel en Stichting Questionmark aan gemeentelijk en landelijk voedselbeleid. In oktober was zij kandidaat voor GroenLinks-PvdA in de Tweede Kamerverkiezingen. De jury bestond verder uit dr. Muriel Verain, senior onderzoeker consumentengedrag aan de Wageningen Universiteit, en Ziggy Klazes, gemeenteraadslid in Haarlem en initiatiefnemer van De Tafel van Veel.

‘Innovatief en gedurfd’

Hulshof, wethouder sinds 2019, werkt niet alleen al jaren aan een integrale visie en beleid voor de voedseltransitie; ze zet ook concrete stappen in de praktijk. Ook in 2025 boekte ze weer tastbare resultaten die indruk maakten op de jury. De Wageningse deelkeuken bijvoorbeeld, en warme maaltijden op scholen.

Het meest bijzonder vindt de jury toch wel het totaalverbod op reclames in bushokjes: “Dat is niet alleen een mooi resultaat, je kunt het gerust baanbrekend noemen. Het is een effectieve manier om de voedselomgeving gezonder te maken, maar bovenal zet Wageningen hiermee een geheel nieuwe norm neer: de publieke ruimte is niet te koop. Heel innovatief en gedurfd.”

Hulshof speelt in dit alles volgens de jury een belangrijke rol: “Het is duidelijk te zien dat zij doorpakt op waar zij voorgaande jaren al mee begonnen was. De titel Eiwethouder van het Jaar heeft ze wat betreft de gehele jury dan ook meer dan verdiend.”

Van Esch drukt stempel in Arnhem

Van Esch (PvdD) begon in 2025 aan haar wethouderschap in Arnhem. Ze is verantwoordelijk voor onder meer dierenwelzijn, milieu en zorg. De eiwittransitie is één van de speerpunten in de gemeentelijke voedselvisie, ‘Arnhemse Kost,’ die tot stand kwam met inbreng van inwoners, (agrarische) ondernemers, kennisinstellingen en andere belanghebbenden. De jury vindt het knap om te zien hoe Van Esch al in haar eerste jaar veel heeft weten neer te zetten voor de voedseltransitie: “Ze heeft duidelijk haar stempel gedrukt op Arnhem en betrekt daar vele Arnhemmers bij.”

Van Esch voorzag de voedselvisie van een uitvoeringsagenda. Daarin staat hoe de gemeente werk maakt van meer plantaardige voeding, minder voedselverspilling, stadslandbouw en een gezonde voedselomgeving. Ook zette Van Esch haar handtekening onder het Plant Based Treaty. Arnhem is de vijfde stad van Nederland die aansluit bij deze wereldwijde oproep om ecosystemen te beschermen door het voedselsysteem te verduurzamen en plantaardige voeding te stimuleren.

Utrecht zet in op gezonde jeugd

In Utrecht zet wethouder Eerenberg (D66) vooral in op gezondheid, met name van de jeugd. De gezonde schoollunch valt daarbij op, en het relatief nieuwe platform ‘Hapkracht’, waarin publieke en private initiatieven zijn gebundeld om ruim 8.000 basisschoolleerlingen dagelijks te voorzien van een ‘hap-samen’ lunch én beweegplezier.

‘Goed om te zien,’ vindt de jury, ‘want de gezonde voedselomgeving is belangrijk in een grote stad, en zeker op Nederlands grootste treinstation, waar de voedselomgeving nog lang niet gezond is.’

Net als in andere grote steden blijkt het voedselaanbod in Utrecht het minst gezond in de wijken met de laagste inkomens. Daar wil Eerenberg verandering in brengen. Hij pleit voor een landelijke Voedselwet die gemeenten de bevoegdheid zou geven om een overaanbod van ongezonde eetgelegenheden in een buurt te reguleren. Ook wil hij in navolging van steden als Haarlem en Wageningen reclames voor ongezond eten in Utrecht terugdringen. De jury kijkt daar naar uit.

Midden-Drenthe gaat voor lokaal voedsel

Schipper (CDA) gaat in Midden-Drenthe vooral voor lokaal voedsel. De jury was verheugd om te zien hoe een middelgrote gemeente werkt maakt van een beter voedselsysteem: ‘Hoezo iets van de grote steden?’

De voedselvisie van Midden-Drenthe, ‘Eten van hier,’ zet in op korte ketens, duurzame productie, het aantrekkelijk en toegankelijk maken van gezond eten voor iedereen, en het tegengaan van voedselverspilling. In het uitvoeringsprogramma is ook nadrukkelijk aandacht voor samenwerking met lokale initiatieven en ondernemers voor een toekomstbestendige agrifoodsector. En de gemeente organiseert jaarlijks een ‘Week van ons Eten’ met proeverijen, excursies en educatie.

‘Mooi werk van wethouder Jan Schipper!’ De jury raadt aan om in de uitvoering ook concrete doelstellingen voor de eiwittransitie op te nemen.

Bron: Gemeente plant vooruit