Onderzoek van Arisa naar twintig fast fashion merken, waaronder adidas, Decathlon, Gap, H&M, Inditex, Marks & Spencer en Primark, toont aan dat deze bedrijven weinig oog hebben voor arbeidsomstandigheden en eerlijke lonen bij textielrecycling. Al deze bedrijven hebben producten met gerecycled textiel in hun collectie. Doordat kledingafval wordt gebruikt als grondstof voor nieuwe producten presenteren deze bedrijven zich als duurzaam en maatschappelijk verantwoord. Echter, het verwerken van textielafval brengt grote risico’s op uitbuiting met zich mee, inclusief kinderarbeid. Kledingmerken moeten deze risico’s in kaart brengen en aanpakken en ervoor zorgen dat werkers in dit deel van de keten op een veilige manier hun werk kunnen doen.
Met de groeiende aandacht voor een meer circulaire kledingindustrie wordt kleding die gerecycled textiel bevat gezien als een duurzame en verantwoorde keuze. Milieuoverwegingen zijn hierbij belangrijk; de productie van kleding zorgt voor vervuiling en een hoog waterverbruik en de fast fashion industrie zorgt ieder jaar voor een enorme berg textielafval, zowel tijdens de productie als na gebruik. Een deel van dit afval wordt verbrand of eindigt op een vuilnisbelt. Het recyclen van dit afval in nieuwe kleding en textielproducten lijkt dan ook een mooie oplossing om de berg afgedankt textiel opnieuw te gebruiken. Maar de werkelijkheid laat ook een andere beeld zien.
In een viertal publicaties geeft Arisa een inkijk in de textielrecyclingindustrie en de omstandigheden waaronder werkers in India en Pakistan textielafval verwerken. Door middel van veldonderzoek zijn de barre werkomstandigheden van de werkers in deze grotendeels informele sector blootgelegd. Werkers en eigenaren van recycling werkplekken, handelaren in textielafval en managers van kledingfabrieken vertellen over de industrie en de aanwezige problemen.
“Onze werkweek is 12 uur per dag, zeven dagen per week, met alleen wat korte thee en lunchpauzes.”
“We hebben geen bewijs van ons dienstverband, ook geen loonstrookjes. We krijgen cash uitbetaald.”
“Ons loon is niet genoeg om onze kosten te dekken, zelfs niet als we 12 uur per dag werken.”
Constante blootstelling aan stof, hitte en chemische middelen zonder goede ventilatie en beschermingsmiddelen zorgt voor gezondheidsproblemen, zoals misselijkheid, huid- en oogirritaties en luchtwegproblemen. Het werken met machines zonder training of uitleg geeft risico’s op ongelukken.
Werkers zijn vaak migranten, uit gemarginaliseerde en economisch benadeelde groepen. Hun kwetsbare positie in de maatschappij zorgt ervoor dat ze weinig mogelijkheden hebben tot het vinden van ander werk. Daardoor hebben ze geen andere keus dan de uitbuitende omstandigheden te accepteren. Er werken ook kinderen in de industrie.
De meeste fast fashion merken hebben weinig tot geen idee van deze situatie, ze weten vaak niet eens waar het gerecyclede materiaal uit hun kleding wordt verwerkt. Sommige merken proberen de verantwoordelijkheid voor dit deel van hun keten af te schuiven en geven ontwijkende of onduidelijke antwoorden. Tegelijkertijd worden producten die gerecycled textiel bevatten door hen gepromoot als een duurzame en verantwoorde aankoop.
Arisa roept internationale kledingmerken op om hun volledige waardeketen in kaart te brengen, inclusief recyclers en leveranciers van gerecyclede textielmaterialen. Daarnaast moeten merken de arbeids- en mensenrechtenrisico’s in dit deel van de keten identificeren en aanpakken en ervoor zorgen dat werkers onder gezonde, veilige en menswaardige omstandigheden werken en een leefbaar loon verdienen.
