Nederland staat voor grote uitdagingen rond het woningtekort en de toenemende netcongestie. We moeten in hoog tempo woningen bouwen, terwijl het elektriciteitsnet op steeds meer plekken “op slot” zit. In Utrecht is het stroomnet inmiddels volledig vol en zijn er geen nieuwe of zwaardere aansluitingen meer mogelijk, waardoor bouwprojecten vertraging oplopen.
De reflex is vaak om te kijken naar uitbreiding van het elektriciteitsnet. Maar het verzwaren van het net kost jaren en miljarden euro’s aan investeringen. Ondertussen loopt de woningbouw verder vast. Andere oplossingen, zoals grootschalige batterijopslag, worden ook onderzocht. Die kunnen helpen, maar zijn kostbaar, kennen een beperkte levensduur en zijn lastig op grote schaal toe te passen. Daarom is het noodzakelijk om ook te kijken naar slimmer gebruik van de bestaande netcapaciteit.
Daar ligt een belangrijke kans. De oplossing voor netcongestie zit niet alleen in nieuwe infrastructuur, maar ook in het slimmer organiseren van energiegebruik. Tijdelijke opslag van elektriciteit speelt daarin een sleutelrol, bijvoorbeeld in batterijen van apparaten en voertuigen die stroom kunnen opslaan en later weer terugleveren. In nieuwe woonwijken kan dit onderdeel zijn van een bredere energieaanpak.
Elektrische voertuigen kunnen zo’n bron van flexibiliteit vormen. Via de zogeheten vehicle-to-grid-technologie (V2G) laden zij op wanneer er veel stroom beschikbaar is en leveren ze terug bij schaarste. In Utrecht laten elektrische deelauto’s al zien hoe voertuigen samen kunnen functioneren als ‘rijdende buurtbatterijen’.
Uit recent onderzoek van Haskoning blijkt dat 1.000 V2G-deelauto’s in 2027 al 3,7 MW aan flexibel vermogen in Utrecht kunnen terugleveren. Dat is voldoende om 3.500 huishoudens tijdens piekmomenten van stroom te voorzien. Onder de juiste condities kunnen de maatschappelijke baten van bidirectionele deelauto’s oplopen tot 8 miljoen euro in tien jaar, bovenop de 11 miljoen euro die bestaande deelauto’s al opleveren.
En juist daar ligt de kans: door elektrische deelauto’s met bidirectionele laadtechnologie onderdeel te maken van het energiesysteem van een wijk, kan lokaal opgewekte energie beter worden benut en wordt de druk op het net verlicht. Daarmee neemt ook de kans toe dat woningbouwprojecten een aansluiting krijgen.
Deze oplossing vraagt om een andere manier van denken. Met de ambitie om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren, moet deelmobiliteit vanaf het begin onderdeel zijn van gebiedsontwikkeling. Ontwikkelaars en netbeheerders zullen samen moeten bepalen hoe energie wordt opgeslagen en ingezet, en welke rol deelauto’s daarin spelen. Gemeenten kunnen dit ondersteunen met passend beleid, terwijl het Rijk moet zorgen voor duidelijke en stabiele kaders.
De woningbouwopgave en netcongestie vragen niet alleen om uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar ook om slimmer gebruik van wat er al is. Daarbij is schaal essentieel: pas bij voldoende aantallen voertuigen ontstaat de flexibiliteit die nodig is om echt impact te maken. Met een groeiend netwerk van deelauto’s kan op grotere schaal energie worden opgeslagen en teruggeleverd. Zo kan woningbouw die nu stilvalt door netcongestie weer in beweging komen.
Laurens van de Vijver, CEO van MyWheels
