Het Nederlandse stroomnet loopt tegen grenzen aan. Daardoor kunnen bedrijven niet verder elektrificeren en lopen bouwprojecten vertraging op. Uitbreiding van het stroomnet blijft nodig, maar alleen nieuwe kabels en transformatorstations aanleggen is niet voldoende. Naast het ‘netbewust bouwen’ van wijken, zoals in Arnhem, zijn er gelukkig nog meer oplossingen – om de beschikbare capaciteit uiteindelijk op zoveel mogelijk manieren slim te benutten. Lokale energiehubs kunnen daarin een belangrijke rol spelen.
Samen meer uit het stroomnet halen
Een energiehub is niet één installatie, maar een samenwerkingsverband tussen verschillende energiegebruikers. Deelnemers brengen hun energieverbruik in kaart en stemmen vervolgens af wie op welk moment stroom gebruikt. Bedrijven die vooral overdag energie nodig hebben, kunnen bijvoorbeeld samenwerken met partijen die juist ’s nachts veel verbruiken. Door zulke verschillende energieprofielen slim te combineren, wordt de bestaande netcapaciteit beter benut. Door lokaal energieverbruik, -opwekking en -opslag op elkaar af te stemmen, ontstaat ruimte voor verdere verduurzaming en groei. Daarvoor kunnen verzekeraars, netbeheerders, overheden, ondernemers en installateurs nauwer samen gaan werken.
Ook kansen voor woningbouw
Energiehubs zijn niet alleen interessant voor bedrijventerreinen. Ook bij nieuwe woonwijken kunnen ze helpen om woningen, winkels, scholen en andere voorzieningen ondanks netcongestie toch aan te sluiten. Daarvoor is een goede mix van wonen en werken nodig. Juist wanneer verschillende gebruikers op verschillende momenten energie vragen, kunnen zij elkaars pieken opvangen. Zo kan een energiehub onderdeel zijn van de oplossing voor bouwprojecten die anders vertraging oplopen of niet door kunnen gaan.
Van losse gebruikers naar een energiesysteem
De techniek is vaak niet de grootste uitdaging. Het gaat vooral om samenwerking. Deelnemers zullen gezamenlijk afspraken maken over hun energiegebruik, verantwoordelijkheden en eventuele investeringen in zonnepanelen, laadvoorzieningen of energieopslag. Dat vraagt om vertrouwen, inzicht in verbruik en duidelijke juridische afspraken. Een energiemanagement-systeem kan vervolgens helpen om het verbruik te volgen en binnen de gezamenlijke grenzen te blijven.
Slimmer gebruik de norm maken
Energiehubs lossen de problemen op het stroomnet niet volledig op, maar laten wel zien dat we niet alleen hoeven te wachten op uitbreiding van het net. Door eerder samen te werken en lokale energieprofielen slim te combineren, kunnen bedrijven en gebieden nu al meer uit de beschikbare capaciteit halen. Daarvoor moeten verzekeraars, netbeheerders, overheden, ondernemers en installateurs vanaf het begin samen optrekken. Zo worden risico’s eerder zichtbaar, kunnen passende preventiemaatregelen worden genomen en krijgen energiehubs de ruimte om uit te groeien van innovatieve pilots tot een standaardonderdeel van ons toekomstige energiesysteem.
Nienke ten Hagen – Dieterich, Lead Sustainability bij Nationale-Nederlanden
