Varkens in Nood vraagt de politiek om de wettelijke speenleeftijd van biggetjes in de nieuwe Wet dieren te verhogen naar acht weken. Nederlandse varkensbedrijven halen elk jaar twintig miljoen biggen weg bij hun moeder als ze nog maar drie tot vier weken oud zijn. Dit te vroege ‘spenen’ veroorzaakt stress, pijn, ziekte en sterfte bij biggetjes. Zolang dit gebeurt, voldoet de varkenssector niet aan de eisen voor een dierwaardige veehouderij.
Dit concludeert Varkens in Nood in een nieuw rapport over het zeer vroeg scheiden van biggen en moedervarkens in de Nederlandse veehouderij. Volgens wetenschappelijke beoordelingen van onder meer de European Food Safety Authority en Wageningen University & Research (WUR) veroorzaakt het jong scheiden van biggen en zeugen dierenleed. Onderzoekers van WUR spreken van “ernstig ongerief”.
Systematisch lijden
Nederlandse burgers vragen al langer om een dierwaardiger bestaan voor dieren in de veehouderij. Dieren mogen niet meer structureel lijden onder de manier waarop ze worden gehouden. Om dat voor elkaar te krijgen, werkt de politiek aan de nieuwe Wet dieren, waarin het natuurlijk gedrag van dieren voorop moet staan. Ondanks die harde eis mogen varkenshouders in het huidige concept van deze wet hun biggen nog steeds veel te vroeg spenen. Jonge biggen moeten zo snel mogelijk weg zodat hun moeder opnieuw geïnsemineerd kan worden voor de volgende worp.
Onnatuurlijk, onveilig en ongezond
Onder natuurlijke omstandigheden blijven biggen tenminste acht weken bij hun moeder. Onder haar hoede leren ze veilig omgaan met soortgenoten en ontwikkelen ze geleidelijk hun darmen en immuunsysteem. De varkenshouderij breekt die ontwikkeling abrupt af. Plotseling verliezen de piepjonge dieren hun moeder en hun vertrouwde omgeving. Ze worden in een vreemd hok geplaatst met onbekende soortgenoten en krijgen vast voer in plaats van melk. Veel biggetjes vertonen in die fase duidelijke tekenen van stress en angst, door te gillen of piepen. Ze eten en drinken slecht en worden vatbaar voor allerlei infecties. Een op de tien gespeende biggetjes krijgt diarree, wat het antibioticagebruik in de sector aanjaagt.
Wettelijke bescherming
“Biggen en moedervarkens hebben een betere wettelijke bescherming nodig. De nieuwe Wet dieren zou de wetenschap volgen, dat was de afspraak. Het spenen van biggetjes na drie of vier weken is overduidelijk in strijd met alle wetenschappelijke kennis over de gezondheid en het gedrag van varkens”, zegt directeur Frederieke Schouten van Varkens in Nood. “Als de wetgever het vroege spenen nu niet verbiedt, dan is het lijden van varkens voortaan in de Wet dieren verankerd”.
Petitie ‘Laat biggen opgroeien bij hun moeder’
Varkens in Nood start vandaag een petitie richting de politiek om biggetjes wettelijk acht weken bij hun moeder te houden. De maatregel is goed uitvoerbaar omdat de kraamkooi al werd afgeschaft in de plannen voor een dierwaardiger veehouderij. De nieuwe wet is aangekondigd voor juni 2026.
