Voor elke dollar die de wereld investeert in de bescherming van de natuur, wordt er 30 dollar uitgegeven aan de vernietiging ervan. Deze schrijnende onbalans is de belangrijkste conclusie van een nieuw rapport van het VN-milieuprogramma (UNEP) dat vandaag is gepubliceerd. Het rapport pleit voor een ingrijpende verschuiving in de wereldwijde financiering van natuurgebaseerde oplossingen (NbS) en voor het uitfaseren van schadelijke investeringen om een hoog rendement te behalen, de risico’s te verminderen en de veerkracht te vergroten.
Het rapport ‘State of Finance for Nature 2026’, dat gebruikmaakt van gegevens uit 2023, concludeert:
- 7,3 biljoen dollar aan totale natuurnegatieve financieringsstromen
- waarvan 4,9 biljoen dollar afkomstig is van particuliere bronnen en sterk geconcentreerd is in een paar sectoren: nutsbedrijven, industrie, energie en basismaterialen, en
- 2,4 biljoen dollar aan publieke subsidies voor fossiele brandstoffen, landbouw, water, transport en de bouwsector in 2023, die schadelijk zijn voor het milieu.
- 220 miljard dollar aan NbS-financieringsstromen, waarvan bijna 90% afkomstig is van publieke bronnen, wat een gestage toename van binnenlandse en internationale steun voor NbS weerspiegelt.
- Particuliere investeringen in natuurgebaseerde oplossingen (NbS) bedroegen slechts 23,4 miljard dollar – 10 procent van de totale NbS-investeringen. Het bedrijfsleven en de financiële sector hebben nog niet op grote schaal in NbS geïnvesteerd, ondanks het groeiende besef van de afhankelijkheden, risico’s en kansen die verbonden zijn aan de natuur.
- De investeringen in NbS moeten tegen 2030 2,5 keer zo groot worden, tot 571 miljard dollar per jaar. Dit vertegenwoordigt slechts 0,5% van het wereldwijde bbp (in 2024).
“Als je het geld volgt, zie je hoe groot de uitdaging is waar we voor staan. We kunnen investeren in de vernietiging van de natuur of in het herstel ervan – er is geen middenweg”, aldus Inger Andersen, uitvoerend directeur van UNEP. “Terwijl de financiering van natuurgebaseerde oplossingen langzaam op gang komt, nemen schadelijke investeringen en subsidies in rap tempo toe. Dit rapport biedt leiders een duidelijke routekaart om deze trend te keren en met de natuur samen te werken in plaats van ertegen.”
Omdat het hervormen en herbestemmen van private en publieke kapitaalstromen het krachtigste instrument is om markten naar duurzaamheid te verschuiven, introduceert het rapport een nieuwe X-curve voor de natuurtransitie. Dit raamwerk is ontworpen om beleidsmakers en bedrijven te helpen bij het gefaseerd doorvoeren van hervormingen en het opschalen van hoogwaardige natuurgebaseerde oplossingen (NbS) in alle sectoren van de economie.
Het raamwerk schetst een pad voor het uitfaseren van schadelijke subsidies en destructieve investeringen in gevestigde productiesystemen, terwijl tegelijkertijd NbS en natuurpositieve investeringen worden opgeschaald. Het biedt concrete opties voor bedrijven in de publieke en private sector in de hele toeleveringsketen.
“De financiële stromen in de wereld moeten dringend verschuiven – van het aantasten van het milieu naar investeringen in natuurgebaseerde oplossingen”, aldus Hare Excellentie Reem Alabali-Radovan, minister van Economische Samenwerking en Ontwikkeling van Duitsland. “De private sector speelt hierin een cruciale rol. Het Duitse ontwikkelingsbeleid ondersteunt partnerlanden bij het waarderen van hun natuurlijk kapitaal, zodat hiermee rekening kan worden gehouden bij belangrijke beleidsbeslissingen. Dit kan de weg vrijmaken voor een duurzame en toekomstbestendige economie.”
De Nature Transition X-Curve biedt ook routekaarten om de uitdaging van een ‘biljoeneneconomie van natuurtransitie’ aan te gaan. Het rapport belicht voorbeelden van hoe dit al wordt toegepast door overheden en bedrijfsleiders over de hele wereld: het vergroenen van stedelijke gebieden om het hitte-eilandeffect tegen te gaan en de leefbaarheid voor burgers te verbeteren; het integreren van natuur in de infrastructuur voor wegen en energie; het produceren van emissie-negatieve bouwmaterialen met behulp van koolstofdioxide.
Een cruciaal principe bij natuurpositieve investeringen is om ze te verankeren in de lokale ecologische, culturele en sociale context, en tegelijkertijd inclusiviteit en rechtvaardigheid te waarborgen.
