In het World Trade Centre Amsterdam vierde The School for Moral Ambition (SMA) eind vorige maand de afsluiting van haar tweede cohort. Zestien professionals uit Europa en de Verenigde Staten – voormalig consultants, beleidsadviseurs, onderzoekers en communicatie-experts – werkten zeven maanden fulltime aan twee van de meest onderschatte problemen van onze tijd: de voedseltransitie en een tabaksvrije toekomst. Tegelijk openden de sollicitaties voor het derde cohort.
Wat doet The School for Moral Ambition?
SMA, mede-opgericht door historicus en auteur Rutger Bregman, plaatst ervaren professionals in betaalde fellowships bij organisaties die werken aan grote maatschappelijke uitdagingen. De fellows worden geselecteerd op thema’s die groot, oplosbaar én structureel verwaarloosd zijn. Voedseltransitie en tabaksbeleid passen in dat plaatje: enorme impact, maar weinig menskracht en middelen aan de goede kant van de tafel.
Resultaten in de voedseltransitie
Fellow Thomas Schobesberger, voormalig politiek adviseur bij het Oostenrijkse ministerie van Volksgezondheid, streed bij de European Alliance for Plant-Based Foods tegen een Europees voorstel om vleestermen zoals ‘burger’ en ‘worst’ te verbieden op plantaardige producten; een maatregel die de opmars van duurzame voeding volgens hem juist zou tegenwerken. De campagne verzamelde meer dan zeshonderd handtekeningen van voedingsbedrijven en ngo’s, en ruim 330.000 handtekeningen van het publiek. Zelfs Paul McCartney schaarde zich achter de campagne. Resultaat: de ‘burger’ werd gered, al is de strijd nog niet voorbij.
Jasper Zwinkels, die promoveerde aan Wageningen University & Research en als academisch onderzoeker gespecialiseerd was in alternatieve eiwitten, werkte tijdens zijn fellowship bij The Protein Project – de Brusselse beleidsorganisatie die voortkomt uit het eerste SMA-cohort. Zo bouwt elk cohort voort op wat het vorige heeft neergezet.
Resultaten in de tabackstrack
Henry Abbink, voormalig onderzoeker aan de Maastricht University, richtte zich op generatiebrede verkoopbeperkingen voor tabak. Via een gerichte campagne binnen D66, waarvan hij tien jaar lid is, wist hij met een groep gelijkgestemden tien tabakscontrolemoties door het partijcongres te loodsen, waaronder het verhogen van de minimumleeftijd voor nicotineverkoop van achttien naar eenentwintig jaar. Die maatregel belandde uiteindelijk in het Nederlandse coalitieakkoord van januari dit jaar.
De Britse Peter Halliwell, voormalig communicatieprofessional bij een grote autofabrikant die besloot te stoppen met greenwashing, bouwde tijdens de WHO-tabaksconferentie in Genève het online platform tobacco-bs.com: een ‘Big Tobacco Bullsh*t Bingo’ dat de herhalende desinformatietactieken van de industrie in kaart brengt. Het platform telde bijna duizend interacties in de eerste week.
De uit Duitsland afkomstige Laura Graen heeft meer dan twintig jaar ervaring in tabakscontrole en was werkzaam bij het Duitse Kankeronderzoekscentrum. Zij maakte tijdens de summit bekend haar vaste positie op te geven om een onafhankelijke tabakswaakhond in Duitsland op te richten – het eerste professionele lobbyteam dat zich fulltime inzet voor een tabaksvrij Duitsland. Aan de andere kant: een industrie die jaarlijks meer dan 250 miljoen euro uitgeeft aan marketing, met veertig lobbyorganisaties die namens haar opereren.
Elizabeth Molloy, voormalig basisschoollerares uit Ierland, legde een scherp contrast bloot: de EU verbiedt termen als ‘vegan bacon’ op plantaardige producten ter bescherming van de consument, terwijl tabaksbedrijven ongehinderd mogen communiceren over ‘a better tomorrow’ en ‘a smokefree world’ – terwijl tabak jaarlijks zo’n 700.000 mensen in de EU doodt.
Van fellowship naar onderneming
Twee alumni van het eerste cohort richtten na hun fellowship The Protein Project op- een zelfstandige Brusselse organisatie die inmiddels het EU-voedselbeleid actief beïnvloedt.
Dit jaar kondigden drie fellows – Laura Picot (voedingsbeleid), Peter Halliwell (communicatie) en Stephanie Kersten-Johnston (Good Food Institute Europe)- een nieuwe gezamenlijk initiatief aan: DownSide Up. Zij bouwen een ‘collective intelligence engine’: een digitale infrastructuur waarmee ngo’s en beleidsorganisaties kennis kunnen delen en hun advocacy kunnen versterken. De naam werd tijdens de summit door de zaal bekrachtigd.
Stichting Symbio kondigt een bridge fund aan voor fellows die vanuit het programma een initiatief willen opstarten, specifiek gericht op de voedseltransitie.
Nieuw: fellowship belastingrechtvaardigheid
SMA lanceert naast de bestaande tracks een nieuw globaal fellowship rond belastingrechtvaardigheid, in samenwerking met het International Tax Observatory van econoom Gabriel Zucman. Elk jaar gaat naar schatting 492 miljard dollar verloren aan belastingparadijzen – meer dan het totale Nederlandse rijksbudget. De ultrarijken betalen effectief lagere belastingtarieven dan leraren of verpleegkundigen. Het fellowship richt zich op beleidsverandering in de VS, Canada, Afrika en de EU, en zoekt economen, belastingjuristen, onderzoekers én campagnevoerders.
Solliciteren kan nog tot 27 april
Professionals met een achtergrond in consultancy, beleid, onderzoek of communicatie die hun ervaring willen inzetten voor een groter doel, kunnen solliciteren via moralambition.org. De deadline is 27 april 2026.
Bron: The School for Moral Ambition