Terwijl ruim 14.000 Nederlandse bedrijven wachten op een zwaardere stroomaansluiting, heeft een brandweerkazerne in Zeist het gasverbruik met 90 procent teruggebracht zonder uitbreiding van het elektriciteitsnet. De praktijkcase van technisch dienstverlener Unica Building Services en Tibo Energy won daarmee deze week de Netcongestie Innovatie Competitie MKB 2026 tijdens de Nationale Netcongestie Dag in Arnhem. De vakjury bestond uit experts uit netbeheer, wetenschap en het bedrijfsleven, waaronder Alliander, VNO-NCW en de TU Eindhoven.
Bij de beoordeling keek de jury niet alleen naar techniek en schaalbaarheid, maar vooral naar de vraag hoe ondernemers hun bestaande netaansluiting slimmer kunnen benutten zonder extra complexiteit. Volgens de jury onderscheidt de oplossing van Unica en Tibo zich door de brede toepasbaarheid van het energiemanagementsysteem en de manier waarop actuele prijssignalen iedere vijf minuten automatisch worden vertaald naar keuzes in het energieverbruik. Daardoor kunnen piekbelastingen beter worden gespreid en ontstaat meer ruimte op het bestaande stroomnet.
Gasverbruik in Zeist met 90 procent omlaag
De oplossing wordt toegepast bij de brandweerkazerne in Zeist, waar technisch dienstverlener Unica warmtepompen, zonnepanelen, batterijopslag en laadpalen realtime op elkaar afstemt. De locatie ligt in de provincie Utrecht, waar vanaf juli in grote delen een tijdelijke aansluitstop geldt door netcongestie. “Steeds vaker lopen projecten vast omdat de aansluiting niet verzwaard kan worden,” zegt Edwin Koers van Unica. “Wat veel gebouwbeheerders niet doorhebben is dat hun gebouw qua warmteopslag eigenlijk een soort batterij is. Wanneer een warmtepomp het gebouw warm stookt wanneer de energie goedkoop is, dan wordt die warmte opgeslagen in de muren en vloeren. Op het moment dat het stroomnet vol is, kunnen zij de warmtepomp gewoon terugschalen. De opgeslagen warmte blijft nog uren in het gebouw aanwezig, net zoals een telefoon niet leeg is zodra je hem ontkoppelt na het laden. In Zeist hebben we zo het gasverbruik met 90 procent weten terug te brengen zonder netverzwaring.”
Blauwdruk voor duizenden gebouwen
Volgens Tibo Energy laat de case in Zeist zien dat veel bestaande gebouwen nog ruimte hebben binnen hun huidige aansluiting. Dat is relevant op een moment waarop steeds meer regio’s, waaronder Utrecht, Gelderland en recent ook delen van Eindhoven, te maken hebben met een aansluitstop door netcongestie. “De bestaande netaansluiting wordt het grootste deel van de tijd niet volledig benut,” zegt Remco Eikhout, CEO van Tibo Energy. “Door installaties slimmer op elkaar af te stemmen, ontstaat binnen bestaande capaciteit vaak meer ruimte dan gedacht. Bij de brandweerkazerne in Zeist hebben we laten zien dat verduurzaming ook in regio’s met een aansluitstop nog steeds mogelijk is, zonder dat direct een zwaardere aansluiting nodig is.”
Vakjury
De vakjury van de Netcongestie Innovatie Competitie MKB 2026 bestond uit Joris de Groot (Alliander), Erik te Brake (VNO-NCW), Auke Hoekstra (TU/e, NEON Research), Jelmer Kalff (Powercrumbs, winnaar 2025) en Max Oosterhuis (Loyens & Loeff). Het volledige juryrapport is hier in te zien.