De Nederlandse laanbomenteelt staat voor een belangrijke uitdaging: hoe produceer je toekomstbestendig, met minder impact op water, bodem en leefomgeving? In het nieuwe onderzoeksproject SolidTree slaan onderzoekers, kwekers, bedrijven en overheden de handen ineen om die vraag te verkennen. Met steun van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) werken zij de komende zes jaar aan innovatieve oplossingen waarin bodemleven centraal staat.

De Nederlandse laanbomenteelt is één van de grootste binnen Europa en heeft daarmee een grote impact op de omgeving. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft vijf projecten financiering toegekend binnen de KIC Missie-call ‘Natuur-inclusieve besluitvorming in het bedrijfsleven’. Eén daarvan is SolidTree: gericht op duurzame laanbomenteelt- met HAS green academy als penvoerder.

Veel laanboomtelers willen verduurzamen en zoeken naar manieren om hun bedrijfsvoering omgevingsvriendelijker te maken met minder bestrijdingsmiddelen en lagere impact op de waterkwaliteit. Gedurende 6 jaar ontwikkelen onderzoekers van HAS green academy (Mark Smits en Irene de Bruijn), Universiteit Leiden (Gerard Breeman en Nora von Ingersleben-Seip), Netherlands Institute of Ecology (NIOO-KNAW, Ciska Veen), Universiteit Utrecht (Basten Snoek), Universiteit Twente (Doina Buçur), en Wageningen Universiteit (Gerlinde De Deyn & Marjolein Derks) samen met kwekers, AgriTech en databedrijven en overheden een beslissingsondersteunend systeem dat bodemleven centraal stelt.

Bodemleven-geïntegreerd telen

Het doel van het project? “We maken het mogelijk voor telers om, gebaseerd op betrouwbare kennis, duurzame keuzes te maken in bodembeheer”, stelt lector Judith van de Mortel. “Daarnaast maken we bodemleven zichtbaar, ook voor de verdere keten. Hierdoor hopen we niet alleen dat er meer waardering komt voor duurzame laanbomenteelt, maar dat het zich ook vertaalt in meerwaarde voor de handel.”

Toekomstbestendig bodembeheer

Met deze aanpak ontstaat een blauwdruk voor het ontwikkelen van bodemleven-geïntegreerd bodembeheer die ook in andere teelten toepasbaar is en worden er bouwstenen geleverd voor integratie van bodemleven in bodemkwaliteitsindexen. Judith vervolgd: “We hopen dat het vertrouwen hersteld wordt tussen teler, overheid en burger en dat de volledige waardeketen de meerwaarde ziet van duurzame geteelde laanbomen met mogelijke aanpassingen in beleid en regelgeving tot gevolg.

Praktijkgericht én opschaalbaar

Praktijkgericht onderzoek is essentieel binnen het project. Nieuwe en bestaande beheerstrategieën zullen worden getest op de percelen van de laanboomkwekers. Hun vroege en continue betrokkenheid zorgt ervoor dat de onderzoeksvragen aansluiten bij praktijkuitdagingen en dat de resultaten toepasbaar en opschaalbaar zijn.

Het project onderzoekt of een verminderd gebruik aan pesticiden en kunstmest en andere duurzame strategieën een positieve bijdrage levert aan een gezondere leefomgeving. Maar ook de verbetering van de bodemkwaliteit en verminderde uitspoeling van nutriënten en pesticiden naar oppervlakte- en grondwater. Dit zal bijdragen aan de stimulering van het bodemleven en regionale biodiversiteit. Dit heeft ook positieve effecten op omliggende natuur en landbouwgebieden. Een betere positie van de laanbomensector betekent een sterkere regionale economie in Gelderland en Noord-Brabant wat bijdraagt aan werkgelegenheid en continuïteit van het platteland.

Hoe we samenwerken

In dit project werken we samen met verschillende universiteiten, gemeenten, waterschappen en provincies, maar ook met adviesbureaus, ontwikkelaars van bodem-biodiversiteitstechnologie en datapartijen. Elke onderzoekspartner levert een bijdrage op eigen expertise: Universiteit Leiden kan institutionele en gedragsmatige factoren identificeren die nodig zijn om de transitie naar duurzame laanboomteelt mogelijk te maken; Universiteit Utrecht levert expertise op het gebied van bioinformatica, datamanagement en data science. De Universiteit Twente draagt technische kennis bij op het gebied van machine learning en voorspellende modellering. Wageningen University & Research (WUR) brengt expertise in op het gebied van bodembiologie, mens-technologie-interactie en de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke digitale tools. Ook hebben we het NIOO-KNAW (NIOO) aan boord. Zij beschikken over internationaal toonaangevende expertise in bodembiologie en ecosysteemfunctioneren.

Co-financiers

Agrowizard B.V., Antonie, Barenbrug Holland B.V., Bioclear earth B.V., Boomkwekerij Ebben B.V., Boomkwekerij Gebr. Van den Berk, Boomkwekerij M. van den Oever & Zonen B.V., Boomkwekerij Udenhout, Datura Molecular Solutions B.V., Gemeente Tilburg, GreenTechPort Brabant (ZLTO), Provincie Gelderland, Provincie Noord-Brabant, Coöperative Rabobank U.A., Rovecom Q-RAY, Syngenta Crop Protection AG, Tree Centre Opheusden, VAA Data Works, Waterschap Aa en Maas, Waterschap De Dommel.

Bron: HAS green academy