Een op de zes (17%) van de Nederlandse melkveehouders overweegt binnen vijf jaar om te schakelen naar biologisch, als daarvoor de juiste randvoorwaarden, zoals ondersteuning en een goede prijs, worden geregeld. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van Natuur & Milieu, uitgevoerd door Wageningen Social & Economic Research. Het is potentieel een ruime vervijfvoudiging ten opzichte van het huidige aantal biologische melkveehouders. Dit resultaat laat zien dat het overheidsdoel van 15% biologische landbouwgrond in 2030 kán, maar wel alleen haalbaar is met veel meer ondersteunend beleid, prioriteit en geld vanuit de overheid. Natuur & Milieu roept het kabinet op om de wil van deze boeren nu om te zetten in daden. 

Uit het onderzoek onder ‘gangbare’ melkveehouders blijkt dat niet alleen geld en regels tellen, maar ook wat boeren denken en voelen over biologisch. Boeren hebben behoefte aan een voorspelbaar pad: zicht op voldoende afzetmarkt, een eerlijke prijs, beschikbaarheid van grond en langjarige afspraken met afnemers. Ook snellere vergunningen en hulp bij aanpassingen op het bedrijf zijn nodig. ‘Deze resultaten laten zien dat met vertrouwen en duidelijkheid een fors deel van de boeren deze stap wil maken. Dat is heel bemoedigend. En het kan: met een fractie van het totale budget voor de stikstofaanpak. Het levert direct stikstofreductie op, zorgt voor minder mest, verbetert de biodiversiteit én zorgt voor perspectief voor boeren’, aldus Rob van Tilburg, directeur Programma’s van Natuur & Milieu.

Drempelvrees begrijpelijk

Uit de studie, waaronder een enquête en interviews, blijkt ook wel dat er door een deel van de boeren nog wel veel drempels ervaren worden. Veel melkveehouders twijfelen of omschakelen haalbaar en rendabel is en vrezen extra werk en administratie. Er is ook het gevoel dat de biologische sector “anders” is, de reactie van de sociale omgeving speelt een grote rol en boeren geven aan dat publieke opinie en beleidsmakers onvoldoende snappen hoe complex omschakelen in de praktijk is. Onzekerheid over marktvraag, financiering en de omschakelperiode wegen zwaar, net als schaarste aan grond en zorgen over lagere gewasopbrengsten. Van Tilburg: ‘De drempelvrees is heel begrijpelijk. Jarenlang hebben deze ondernemers op één bepaalde manier hun brood kunnen verdienen. Dat er nu veranderingen nodig zijn, vergt veel. Juist daarom vragen wij het kabinet deze handschoen op te pakken.’

Juiste hulp nodig

De resultaten geven een helder beeld van wat nodig is. Een stabiele overheid, betrouwbare afzet en financiële ondersteuning vormen de basis. Dit zal beter werken als tegelijkertijd aan vertrouwen en waardering van boeren wordt gewerkt. Van Tilburg: ‘Als er nu geen actie wordt ondernomen door het kabinet, zal het 2030 doel van 15% biologische landbouwgrond niet gehaald worden. Dan lopen we de broodnodige vooruitgang voor natuur, waterkwaliteit en toekomstbestendige melkveehouderij mis. Dat is onnodig.’ Natuur & Milieu roept het Rijk op minimaal 1 miljard te investeren in de biologische landbouw en te komen tot een samenhangend pakket voor marktontwikkeling, omschakelsteun, vergoeding van certificeringskosten, extra grond voor biologische boeren en veel meer kennisoverdracht.

Bron: Natuur & Milieu