Nederland staat voor een grootschalige verbouwing én uitdaging: woningbouw, verduurzaming van industrie, mobiliteit, natuurherstel en klimaatadaptatie hebben allemaal een plek nodig. Tegelijk verandert het energiesysteem van fossiel naar duurzaam en van centraal naar decentraal. Nog altijd wordt fysieke ruimte voor ondergrondse verbindingen en opslaglocaties niet tijdig gereserveerd. Zonder ruimte en voorspelbare besluitvorming stagneert de uitbreiding van het net, met directe gevolgen voor vrijwel alle ruimtelijke opgaven.
Netbeheerders pleiten er daarom voor om energie-infrastructuur leidend te maken in de ruimtelijke ordening. Concreet vragen ze om:
- Energie-infrastructuur sturend te maken in de Nota Ruimte
- Te bepalen waar energie-intensieve functies wel en niet passen
- Een verplichte energietoets in te voeren voor grote ruimtelijke projecten,
- Een landelijk afwegingskader op te nemen voor ondergrondse en bovengrondse infrastructuur
- Procedures voor grote infrastructuurprojecten te versnellen en uniformeren
Energie-infrastructuur als leidend principe
Maak energie-infrastructuur sturend in de Nota Ruimte en leg dit vast met landelijke reserveringen. Wijs nationaal ruimte aan voor corridors, tracés, stations, kabels en leidingen, opslag en energiehubs, en borg dit in kaders en keuzes die richtinggevend zijn voor provincies en gemeenten.
Keuzes in energie-intensieve functies
Maak keuzes over waar energie-intensieve functies wel en niet passen, zodat ruimtelijke plannen en investeringspaden niet botsen. Zorg dat nationale keuzes doorwerken bij provincies en gemeenten via instructieregels, kaarten en waar nodig uitsluitingsgebieden.
Een verplichte energietoets
Toets bij grote ruimtelijke ontwikkelingen standaard welk energiesysteem passend is, of ze passen binnen de beschikbare en geplande netcapaciteit en welke ruimte daarvoor nodig is. Als plannen niet passen binnen netcapaciteit en realistische uitbreidingspaden, moeten ze worden aangepast, gefaseerd of verplaatst.
Een landelijk afwegingskader voor infrastructuur
Veel projecten lopen vast doordat belangen verschillend worden gewogen en lokale keuzes uiteenlopen, bijvoorbeeld rond veiligheid, gezondheid, milieu en landschap. Een landelijk afwegingskader maakt besluitvorming voorspelbaarder en helpt impasses te doorbreken.
Procedures voor infrastructuurprojecten versnellen
Door procedures te versnellen en te uniformeren kan het Rijk de uitbreiding van het energienet vlotter laten verlopen. Dit vraagt om één landelijke taxatie‑ en waarderingsmethode, duidelijke toegang tot gronden voor onderzoek en strakke, voorspelbare termijnen en instrumenten voor (boven)regionale en nationale projecten.
Kortom: versnelling vraagt om duidelijke keuzes, voorspelbare procedures en landelijke regie. Onze samenleving draait op energie-infrastructuur, en die moet vroegtijdig richting geven aan ruimtelijke keuzes. Netbeheerders vragen daarom om stevige nationale kaders die dit waarborgen.
Bron: Netbeheer Nederland