Krista Smit van Route Circulair overhandigde vandaag de tweede editie van de Staat van Circulair Ondernemen aan koningin Máxima tijdens het Congres Circulair Ondernemen in Utrecht. Het rapport, gebaseerd op meer dan 1.000 metingen bij Nederlandse organisaties, laat een opvallend patroon zien: de strategische ambitie rondom circulariteit groeit sterk, maar de vertaling naar concrete implementatie blijft structureel achter.

Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) ging tijdens het congres met ondernemers in gesprek over de concrete voorstellen uit het bedrijfsleven, concrete handelingsperspectieven voor de systeemverandering die het rapport bepleit.

Van milieu-ideaal naar groeistrategie

Uit het rapport blijkt een fundamentele verschuiving: ‘nieuwe marktkansen en concurrentievoordeel’ is de sterkst groeiende drijfveer voor circulariteit onder Nederlandse ondernemers: een stijging van 60% ten opzichte van 2024. Ook kostenbesparing en efficiënter grondstoffengebruik als motief steeg fors, met ruim 52%. Tegelijkertijd daalde ‘milieu-impact’ als primaire drijfveer met 15,9%.

De verschuiving weerspiegelt een bredere ontwikkeling: in een tijd van grondstofschaarste, geopolitieke spanningen en stijgende grondstofprijzen kiezen bedrijven steeds vaker voor circulariteit uit economische logica, niet uit idealisme.

“Veel organisaties zijn op zoek naar de commerciële toepassing van circulariteit om zo niet alleen milieu-impact te reduceren, maar ook een financiële win te behalen in de organisatie. Echter blijkt het in de praktijk lastig om dit uit te voeren en lopen organisaties tegen verschillende barrières aan” — Krista Smit, Route Circulair

Ambitie stevig, uitvoering schiet tekort

De gemiddelde circulaire volwassenheid van Nederlandse organisaties steeg in 2025 naar 2,86 op een schaal van 1 tot 5. Een stijging van 3% ten opzichte van 2024. Ruim 80% geeft aan dat circulariteit niet lager op de strategische agenda is gekomen. De grootste groei is zichtbaar op de thema’s Strategie (+8,9%) en Product & Dienst (+8,6%), maar juist deze thema’s onthullen een uitvoeringskloof: implementatieplannen, meetbare doelstellingen en circulaire verdienmodellen scoren structureel lager dan het gemiddelde volwassenheidsniveau.

” Circulariteit groeit als strategisch thema binnen organisaties. Onderzoek laat zien dat de uitvoering vaak achterblijft, omdat circulariteit nieuwe manieren van werken vraagt in processen, businessmodellen en ketensamenwerking. Het formuleren van een strategie is een belangrijke stap, maar het ontwikkelen van die organisatorische kracht kost tijd. — Arjen Wierikx, Hogeschool Utrecht / Technische Universiteit Eindhoven

Barrières overstijgen het individuele bedrijf

Ondernemers die willen versnellen, lopen aan tegen een consistent patroon van drempels. De vijf grootste belemmeringen in 2025:

– Hoge investeringskosten of onzeker rendement (17,0%)

– Gebrek aan kennis en expertise (15,6%)

– Tijdgebrek en beperkte capaciteit (13,9%)

– Belemmerende of onduidelijke wet- en regelgeving (13,5%)

– Weinig vraag van klanten (11,3%)

Opvallend is dat belemmerende wet- en regelgeving als barrière verder is gegroeid (+4% t.o.v. 2024). Onduidelijke of wisselende beleidskaders leiden er in de praktijk toe dat investeringsbeslissingen worden uitgesteld, ook wanneer de intrinsieke motivatie aanwezig is.

Over het congres

Het congres bracht 1.000 deelnemers samen, waaronder CEO’s van Auping, PAKT en Verpact, koplopers uit het bedrijfsleven en vertegenwoordigers van het MKB, de overheid en kennisinstellingen.

Foto: auteurs Arjen Wierikx, Rowie Pape, Krista Smit en Koningin Máxima