Basisschool Wisperweide in Amsterdam, ontworpen door Jimmy van der Aa van Studio A Kwadraat in samenwerking met OMA als onderdeel van het Schools by CircleWood-consortium, is voltooid. Het gebouw, gerealiseerd door Friso Bouwgroep, is de eerste school in Nederland die is gebouwd met het modulaire houtbouwsysteem van CircleWood, ontwikkeld in samenwerking met Studio A Kwadraat en David Gianotten en Michael den Otter van OMA. De methode is gebruikt binnen het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen van Amsterdam uit 2023, dat tot doel heeft om tussen de negen en dertig ‘hoogwaardige, flexibele en duurzame’ scholen te realiseren tegen 2050.
Het CircleWood systeem maakt gebruik van gestandaardiseerde houten kolommen, kruislaaghouten vloeren, slimme stalen knooppunten en aanpasbare wanden. Basisschool Wisperweide, die voor- en naschoolse opvang biedt, benut het systeem om maximale ruimtelijke flexibiliteit te bereiken.
Jimmy van der Aa, Projectarchitect bij Studio A Kwadraat: “Bij Wisperweide wilden we een school maken die kinderen uitnodigt, inspireert en dagelijks laat ervaren wat een gezonde, duurzame en circulaire omgeving betekent. Veel daglicht, zichtlijnen tussen ruimtes, warme natuurlijke materialen en de groene buitenruimte geven het gebouw een open, rustige en natuurlijke sfeer. Zo’n omgeving stimuleert nieuwsgierigheid, bewustzijn en betrokkenheid bij de wereld om hen heen. Het mooiste is dat het gebouw echt leeft: de kinderen en leerkrachten hebben het volledig eigen gemaakt, vullen het met kleur, karakter en plezier, en zijn er zichtbaar blij mee.”
Het compacte gebouw is georganiseerd rond een centraal auditorium dat fungeert als ontmoetingsplek voor de school en als ruimte voor de buurt. Rondom het auditorium liggen leerclusters in twee zones – één voor peuters en één voor oudere kinderen. Elke zone heeft een eigen entree en buitenspeelplaats, aangevuld met klaslokalen met grotendeels transparante gevels en binnenwanden. De ruime gangen, meer dan drie meter breed en gevuld met daglicht, dienen als extra leer- en werkplekken. Modulaire wanden zorgen ervoor dat klaslokalen en gangen opnieuw kunnen worden ingedeeld op basis van de behoeften van kinderen en leerkrachten, waardoor creativiteit en samenwerking worden gestimuleerd.
Naarmate de school groeit, kunnen aan de noordzijde extra klaslokalen worden toegevoegd door de bestaande noordgevel te verwijderen en het modulaire raamwerk uit te breiden.
Het houten constructiesysteem maakt afwerkingen in verschillende materialen en kleuren mogelijk. De gevel wordt gekenmerkt door grote ramen en openslaande deuren die kinderen direct verbinden met de buitenspeelplaatsen. Binnen kunnen de biobased wanden worden aangepast voor verschillende functies: multifunctionele kastenwanden met lockers, kapstokken en opbergruimte, terwijl andere functioneren als tentoonstellingswanden voor het werk van leerlingen en bijdragen aan de identiteit van de school. Gebouwinstallaties zijn boven het plafond geïntegreerd.
David Gianotten, Managing Partner – Architect bij OMA: “Het is prachtig om te zien hoe kinderen de flexibele ruimte verkennen en om de visie van de school tot leven te zien komen. Op basis van deze ervaring kijken we ernaar uit om het modulaire houtbouwsysteem verder te verfijnen voor de komende scholen binnen het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen en zo bij te dragen aan een beter onderwijslandschap in Amsterdam.”
CircleWood is onderdeel van Oosterhoff, een groep van 14 bedrijven in ontwerp-, bouw- en installatieadvies. Als Creative Director van Schools by CircleWood voor het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen van Amsterdam selecteert OMA jonge ontwerpers en ontwikkelt in samenwerking met hen nieuwe scholen. Studio A Kwadraat is de eerste geselecteerde schoolontwerper.
Naast Schools by CircleWood zijn De Elementaire School en Het Schoolvoorbeeld geselecteerd voor het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen. Samen zullen de drie consortia in de komende tien jaar tussen de negen en dertig scholen in Amsterdam bouwen.
Het CircleWood systeem, oorspronkelijk ontwikkeld voor het Natural Pavilion op de Floriade World Expo 2022, is recent ook geselecteerd door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) als constructiebasis voor nieuwe opvanglocaties in Oisterwijk.
Foto door Ossip van Duivenbode, met toestemming van OMA, Oosterhoff en Friso Bouwgroep