Germanwatch en het NewClimate Institute publiceren de nieuwste editie van de Climate Change Performance Index (CCPI 2027). Denemarken blijft voorop lopen. Verschillende Europese landen, evenals Marokko en Chili, bevinden zich in de top. Nederland blijft op de 10e plaats. De Europese Unie als geheel presteert nog steeds matig. De meeste G20-landen presteren zwak, ondanks gunstige omstandigheden.
Klimaatmitigatie staat in veel delen van de wereld onder enorme politieke druk. Het klimaatbeleid van landen varieert in effectiviteit, ambitieniveau en reikwijdte; terwijl sommige landen al blijk geven van leiderschap op klimaatgebied, blijven andere achter. De wereldwijde opkomst van hernieuwbare energie, technologieën voor energieopslag en elektrische voertuigen biedt aanzienlijke kansen voor een snelle transitie naar effectievere klimaatmitigatie. Grote uitstoters met een hoge mate van elektrificatie bevinden zich in een uitstekende positie om hun uitstoot in alle sectoren snel te verlagen door fors in te zetten op hernieuwbare energie, waardoor zij in de index kunnen stijgen. De Climate Change Performance Index (CCPI), die vandaag door Germanwatch en het NewClimate Institute wordt gepubliceerd, laat zien dat de kloof tussen de ambities van landen en de noodzakelijke klimaatactie steeds groter wordt.
Top 25
Geen enkel land presteert in alle indexcategorieën goed genoeg om een algemene beoordeling van ‘zeer hoog’ te behalen. De eerste drie posities in de ranglijst blijven daarom onbezet.
Jan Burck (Germanwatch), hoofdauteur van de CCPI: “Hoewel geen enkel land voldoende doet om aan het Akkoord van Parijs te voldoen, zijn er wel koplopers. Zoals de nieuwe CCPI laat zien, brengen hun inspanningen hen dichter bij het vereiste actieniveau. Tegelijkertijd wordt de kloof tussen koplopers en achterblijvers groter. Al met al zijn de huidige collectieve inspanningen onvoldoende om catastrofale klimaatverandering te voorkomen. Maar er is duidelijk potentieel voor verbetering.”
Nieuwe koplopers voegen zich bij bekende namen aan de top van de ranglijst
Onder de koplopers staat Denemarken voor het zesde jaar op rij op de vierde plaats in de CCPI, waarmee het de index aanvoert (de top drie blijft onbezet, aangezien geen enkel land voldoende presteert). Denemarken bereikt dit door een aanhoudende, sterke daling van de uitstoot en de uitbreiding van hernieuwbare energie. De landen die vorig jaar in de top stonden – het Verenigd Koninkrijk (7e), Marokko (8e) en Chili (9e) – zijn iets gezakt en hebben hun plek in de topgroep moeten afstaan aan Litouwen (5e) en Luxemburg (6e). Portugal (11e) en Spanje (14e) behoren eveneens tot de best presterende landen. Beide landen scoren constant goed: ze verlagen hun uitstoot en breiden hernieuwbare energie in hoog tempo uit. Zweden (15e) – lange tijd een koploper in de CCPI met een constante beoordeling als “hoog” – is fors gedaald en uit de top tien gevallen, grotendeels door het beleid van de nieuwe regering.
Dr. Niklas Höhne (NewClimate Institute), medeauteur van de CCPI: “Voor het eerst sinds de COVID-19-pandemie wordt verwacht dat de wereldwijde CO2-uitstoot door fossiele brandstoffen in 2026 licht zal dalen. De snelle groei van hernieuwbare energie en elektrificatie, in combinatie met minder ontbossing, heeft de basis gelegd voor deze verschuiving. Daarnaast heeft een zwakkere vraag naar olie – mede door het conflict tussen de VS en Iran – voor extra vaart gezorgd. De CCPI laat zien dat overheden nu in actie moeten komen om dit om te zetten in een structurele en blijvende daling van de uitstoot.”
EU loopt net een hoge beoordeling mis – de meeste G20-landen presteren nog steeds slecht
Dit gemengde beeld is ook zichtbaar binnen de regionale groepen van de Europese Unie en de G20-landen. De Europese Unie (19e plaats) voert de groep van middelmatige presteerders aan in de algemene ranglijst; veel EU-landen krijgen een ‘gemiddelde’ beoordeling, waaronder belangrijke spelers als Duitsland (25e) en Frankrijk (20e). De EU-landen die het laagst scoren, zijn momenteel Slowakije, Kroatië en Polen (plaats 50 t/m 48). In totaal vallen elf EU-landen in de categorie ‘laag’ (plaats 34 t/m 52), al bevindt geen enkel EU-land zich meer in de categorie ‘zeer laag’.
In de CCPI van dit jaar is het Verenigd Koninkrijk opnieuw het enige G20-land dat tot de groep met goede prestaties behoort. Tien G20-landen krijgen een algemene beoordeling van ‘zeer laag’, waaronder Turkije (53e) en Australië (54e) – landen die beide een COP-voorzitterschap bekleden. Dit is opvallend, aangezien de G20 een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor klimaatmitigatie: de lidstaten zijn samen verantwoordelijk voor meer dan 75% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Saoedi-Arabië (65e), Rusland (66e) en de Verenigde Staten (67e) presteren het slechtst binnen de G20 en krijgen elk een algemene beoordeling van ‘zeer laag’. Iran staat onderaan de totale ranglijst (68e).
Grootste uitstoters houden de sleutel in handen voor snellere wereldwijde emissiereducties
Een lichtpuntje is dat de landen die nu het slechtst presteren, in de toekomst snel kunnen stijgen op de ranglijst.
Dr. Madlen Peter (Germanwatch), co-auteur van de CCPI: “Sommige landen met een zeer lage beoordeling zouden binnen enkele jaren aanzienlijk kunnen stijgen: in een aantal van deze landen ligt het tempo van elektrificatie al boven het wereldgemiddelde van net geen 24 procent, terwijl de elektriciteitsvoorziening nog grotendeels afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Als hernieuwbare energie in de toekomst in toenemende mate de opwekking uit fossiele brandstoffen vervangt, kan tegelijkertijd de uitstoot van veel bestaande installaties en apparaten afnemen. Omdat het koolstofvrij maken van de elektriciteitssector de laagste kosten met zich meebrengt, ligt hier een enorm potentieel.”
China (56e plaats) – de grootste uitstoter ter wereld – benut dit potentieel al door middel van een extreem hoge groei in hernieuwbare energie. Tegelijkertijd blijft de uitstoot door fossiele brandstoffen te hoog. Dankzij de vergevorderde elektrificatie heeft China een goede kans om de uitstoot snel te verminderen, mits het land het tempo van de uitbreiding van hernieuwbare energie hoog blijft houden. Ook de Golfstaten Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (64e plaats) beschikken over een sterke basis, in de vorm van uitstekende mogelijkheden voor zonne-energie. Beide landen zouden een andere koers kunnen varen op het gebied van klimaatactie en een inhaalslag kunnen maken in de CCPI, mits zij hun potentieel consequent inzetten om hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen.
