Deze week presenteerde het kabinet de Miljoenennota en Rijksbegroting voor 2027. Een belangrijk moment waarop niet alleen duidelijk wordt waar het kabinet komend jaar geld voor vrijmaakt, maar ook welke keuzes het maakt voor de toekomst van Nederland. Onze expert doken direct in de plannen. Wat betekenen deze voor de landbouw en ons voedselsysteem? Welke ruimte is er voor preventie en gezondheid? En wat kunnen we verwachten voor de energietransitie en het herstel van biodiversiteit?
We zetten de belangrijkste plannen, opvallende keuzes én wat volgens ons nog ontbreekt per thema voor je op een rij.
ESG: Verduurzaming economie, waar blijft de visie?
Minder regels en administratieve lasten voor bedrijven staan hoog op de agenda, maar een duidelijke visie op de verduurzaming van de Nederlandse economie ontbreekt. Hoewel het kabinet spreekt over een schone en duurzame economie en verschillende subsidies en innovatiefondsen in stand houdt, zien onze ESG- en ketenexperts nog geen duidelijke koers naar een duurzame en circulaire economie. Wat betekent dat voor bedrijven die juist voorop willen lopen? En welke rol kan Nederland spelen in Europese regelgeving en internationale samenwerking?
Lees onze analyse van de Prinsjesdagplannen voor ESG en verduurzaming →
LANDBOUW: Miljarden voor natuur en verduurzaming van de landbouw
Het kabinet trekt de komende jaren flink de portemonnee voor stikstof-, landbouw- en natuurbeleid: tot en met 2035 komt er €20 miljard beschikbaar. Ook wordt extra geïnvesteerd in agrarisch natuurbeheer, innovatie, verduurzaming van boerenbedrijven en biologische landbouw. Dat biedt nieuwe kansen voor boeren, collectieven en ketenpartijen. Tegelijkertijd roept de begroting de vraag op of de afzonderlijke investeringen samen ook voldoende richting geven aan de landbouwtransitie.
Waar liggen de kansen en wat betekenen de plannen voor de landbouwsector? Lees onze analyse →
VOEDING: Kansen voor duurzaam en gezond voedsel
Een toekomstbestendig voedselsysteem staat stevig op de agenda. Het kabinet zet onder meer in op meer biologische productie en consumptie, transparantere voedselketens, innovatie en dierenwelzijn. Ook gezond eten krijgt aandacht: met gratis schoolfruit en strengere regels voor kindermarketing. De plannen bieden kansen om bedrijven die al vooroplopen verder te ondersteunen en de transitie te versnellen. Maar welke maatregelen kunnen daadwerkelijk het verschil maken?
Lees wat Prinsjesdag 2026 betekent voor een duurzaam en gezond voedselsysteem →
GEZONDHEID: Meer aandacht voor preventie, maar de echte keuzes volgen later
Gezondheid en preventie krijgen een prominentere plek in de plannen van het kabinet. Ook passende zorg wordt verder doorgetrokken en bij geneesmiddelen gaan maatschappelijke waarde, betaalbaarheid en leveringszekerheid zwaarder meewegen. De richting is duidelijk, maar veel cruciale keuzes over wetgeving, structurele financiering en uitvoering worden doorgeschoven. Daarmee blijft de vraag: krijgt preventie daadwerkelijk prioriteit, of blijft het vooral een ambitie voor later?
Lees wat Prinsjesdag 2026 betekent voor preventie, zorg en geneesmiddelen →
ENERGIETRANSITIE: Investeringen in energie, maar duidelijke keuzes blijven uit
Het kabinet investeert in duurzame energie, wind op zee, energie-infrastructuur en innovatie. Tegelijkertijd blijft Nederland sterk afhankelijk van fossiele energie en ontbreekt een duidelijk afbouwpad. Ook klimaatadaptatie en energiebesparing krijgen beperkt aandacht. Ondertussen komt een belangrijk deel van de uitvoering bij provincies, gemeenten en andere (semi)publieke organisaties terecht. Zijn de aangekondigde investeringen voldoende om de kloof tussen klimaatambities en beleid te dichten?
Lees onze analyse van de Prinsjesdagplannen voor klimaat en energie →
BIODIVERSITEIT: Weinig nieuw natuurbeleid, wel een duidelijkere koers
Prinsjesdag brengt weinig nieuw beleid voor natuur en biodiversiteit, maar bevestigt én financiert wel de ingezette koers. Er komt meer geld voor natuurherstel, stikstofreductie en agrarisch natuurbeheer, waarbij natuur steeds sterker wordt verbonden met landbouw, water, klimaat en ruimtelijke ontwikkeling. Daarmee ontstaan kansen voor een meer integrale, gebiedsgerichte aanpak. Maar belangrijke keuzes over het Natuurplan, de stikstofaanpak en het toekomstige agrarisch natuurbeheer moeten nog worden gemaakt.
Waar liggen de grootste kansen voor biodiversiteitsherstel? Lees onze analyse →
Isabel Boerdam, partner Schuttelaar & Partners
Graag nodigen we je op donderdag 24 september (08:00 – 10:00 uur) uit voor Coffee & Connect in Barista Cafe de Plaats: hét ontbijtevent waarin we samen reflecteren op de uitkomsten van Prinsjesdag en de betekenis daarvan voor de thema’s landbouw, voeding, gezondheid, leefomgeving en klimaat. Dit ontbijtevent draait niet alleen om de laatste maatschappelijke inzichten, maar juist ook om verbinding. Want samen komen we verder! Daarom kan je bij je aanmelding aangeven met welke organisaties je graag kennis zou maken en waar jij anderen over kunt adviseren. Zo begin je je dag met een heerlijk ontbijt, nieuwe inzichten én connecties.
