Het kabinet investeert op Prinsjesdag 2026 volop in een sterke, duurzame en innovatieve economie. Doel is een hogere economische groei én het stimuleren van vraag en aanbod voor schone energie. Daarvoor zijn ook de aanpak van netcongestie en de betaalbaarheid van energie cruciaal. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat stelt miljarden euro’s extra beschikbaar voor onder meer innovatie, een nieuwe nationale investeringsinstelling, duurzame energie en opslag van CO2 onder de grond (CCS). Voor ondernemers blijven fiscale regelingen en lasten stabiel.
Het verdienvermogen in Nederland staat onder druk door economische afhankelijkheden, concurrentie en innovatie van buiten Europa en te lage productiviteit. Bovendien is er al een langere periode gematigde groei. Het Centraal Planbureau voorspelt een verdere afname van die groei dit jaar (1,4%) en in 2027 (1,2%). Het kabinet heeft daarom een actieve inzet op innovatie afgesproken met als doel minimaal 1,5% structurele economische groei. Dat is nodig om alles – van onderwijs, zorg tot sociaal vangnet – te kunnen blijven betalen. Dezelfde noodzaak is er voor extra investeringen in klimaat, energie en industrie.
Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Ondernemers krijgen geen grootschalige lastenverzwaringen, er is rust rondom fiscale regelingen en we blijven regeldruk aanpakken. Zo kan Nederland zich richten op innoveren, digitaliseren en verduurzamen. Sterker nog, we zetten zelfs ongekende stappen met publieke middelen om bedrijven te versterken. Door het oprichten van het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie én een Nationale Investeringsinstelling. En met extra financiering voor kansrijke technologie via een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds.”
Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei): “Dit kabinet wil de versnelling weer inzetten: minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, meer wind op zee, kernenergie en het vergroenen van onze industrie. Daarvoor is het aanpakken van netcongestie cruciaal. Door nu te investeren in eigen schone energie en een duurzame, circulaire economie, maken we Nederland sterker en welvarender.”
Maatregelen kabinet voor de economie
Voldoende beschikbaarheid en toegankelijkheid tot (private) financiering voor innovatieve ondernemers en groeibedrijven is dé achilleshiel van de Nederlandse economie. Daarom gaat het kabinet een Nationale Investeringsinstelling (NII) oprichten en stelt daarvoor 3,3 miljard euro beschikbaar. Ook start het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) om te zorgen dat kennis veel vaker wordt omgezet in toepassingen voor de markt. Met een budget van 500 miljoen euro pakt de overheid de nu nog vaak ontbrekende rol als ‘launching customer’ van innovatieve (mkb-)bedrijven.
Specifiek voor het mkb vindt de verruiming van de Innovatiebox plaats. Kleinere en middelgrote bedrijven die zelf nieuwe producten of technologie ontwikkelen, kunnen via deze regeling minder belasting betalen over de winst die ze daarmee maken. Het plafond van deze regeling gaat van 25.000 naar 100.000 euro. Ook komt er een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds (375 miljoen euro) voor grootschalige projecten die bijdragen aan duurzame economische groei in Nederland.
Maatregelen kabinet voor klimaat en energie
Het kabinet investeert fors in subsidies voor energiezekerheid en -verduurzaming voor bedrijven en huishoudens: € 6 miljard in 2027. Hiervan is € 1,6 miljard bestemd voor de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie (SDE), waarmee bedrijven worden ondersteund bij investeringen in hernieuwbare energie en CO2-reductie. Voor huishoudens is € 499 miljoen beschikbaar via de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE), onder meer voor de aanschaf van warmtepompen en isolatiemaatregelen. Ook de energie-intensieve industrie en ondernemers die willen investeren in klimaatmaatregelen, krijgen financiële steun via respectievelijk de IKC ETS (€ 574 miljoen) en de VEKI-regeling (€ 132 miljoen). Ook wordt de energiebesparingsplicht vanaf 2027 aangepast om energiebesparing te stimuleren en de regeldruk voor bedrijven en instellingen te verminderen.
Verder is tot en met 2031 € 360 miljoen beschikbaar gesteld voor de aanleg van de energie-infrastructuur voor nieuw aangewezen windenergiegebieden op zee. En voor 2027 is 4GW vermogen budget beschikbaar gesteld aan windenergie op zee, een verdubbeling ten opzichte van het vorige kabinet. Daarnaast maakt het kabinet 11,5 miljoen euro vrij om de aanpak van het volle stroomnet in Utrecht in meer kritische regio’s toe te passen. Ook zorgt het kabinet voor een doorbraak in aanleg van de energie-infrastructuur die nodig is voor onze nieuwe energiehuishouding.
Ten slotte is vanaf 2027 € 1,3 miljard gereserveerd voor het Aramis-project, dat zich richt op de opslag van CO2 uit de industrie in lege gasvelden onder de Noordzee. Ook zijn voor de komende jaren aanvullende middelen beschikbaar voor extra waterstofopslag in zoutcavernes (€ 245 miljoen). Voor kernenergie is € 200 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 12 miljoen voor 2027 is gereserveerd. Zo kan Nederland in de toekomst beschikken over stabiele en CO2-vrije stroom. Deze investeringen dragen bij aan een betaalbaar en duurzaam energiesysteem, dat minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen en beter bestand tegen toekomstige uitdagingen.
Maatregelen kabinet voor digitale economie en -infrastructuur
De digitale economie en -technologieën groeien in een hoog tempo en zijn steeds belangrijker voor veel sectoren. Met name grote ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie (AI) bieden kansen voor innovatie en ons toekomstig verdienvermogen. Daarom investeert het kabinet in wat daarvoor nodig is: sterke technologie, innovatieve bedrijven en een weerbare digitale infrastructuur.
Bijvoorbeeld door € 120 miljoen beschikbaar te stellen voor de Nederlandse deelname aan een Important Project of Common European Interest (IPCEI) op het gebied van AI. ICPEI’s zijn grootschalige Europese samenwerkingen van bedrijven en kennisinstellingen rondom strategische innovatie of infrastructuur die strategisch belangrijk is voor de EU. Lidstaten mogen daaraan publieke financiering geven.
Daarnaast komt € 18 miljoen beschikbaar voor zeebodemonderzoek naar een mogelijke aftakking naar Nederland van een nieuwe zeekabelverbinding tussen Europa en Azië via het Noordpoolgebied. Daarmee zet het kabinet in op sterkere en meer diverse digitale verbindingen en meer grip op deze infrastructuur waarvan de economie afhankelijk is.
Bron: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat