Elk jaar schrijven ziekenhuizen en zorginstellingen grote hoeveelheden apparatuur financieel af. Een echo die het einde van zijn afschrijvingstermijn heeft bereikt. Een röntgenapparaat vervangen door een nieuwer model. Infuuspompen die in een depot staan te wachten op een bestemming die nooit komt. De apparatuur is niet stuk. Ze heeft vaak nog jaren functionele levensduur. Maar omdat ze boekhoudkundig is afgeschreven, verdwijnt ze van de radar terwijl daar nog enorme werkelijke waarde in zit.

Onderzoek laat zien dat 70 tot 80% van de CO₂-footprint van medische apparatuur niet zit in het gebruik, maar in de productie en de toeleveringsketen. Elke keer dat een apparaat een tweede leven krijgt, vermijden we opnieuw grondstofwinning én productie en dat is waar de grootste winst zit. Des te pijnlijker dat wat er aan het einde van de levenscyclus met die apparatuur gebeurt, voor de meeste zorginstellingen een complete blinde vlek is.

De apparatuur belandt bij inkoop of bij de afdeling medische technologie en beide afdelingen hebben er vaak geen structurele oplossing voor. En de gangbare routes maken het er niet beter op.

Drie kanalen, drie problemen

De meest gebruikte route is inruil bij de leverancier. Praktisch, want het wordt verrekend met de aanschaf van nieuwe apparatuur. Maar wat lijkt op een korting is in werkelijkheid een ondoorzichtige transactie: de zorginstelling weet nooit wat de apparatuur werkelijk waard was, en de leverancier heeft er alle belang bij dat het toestel van de markt verdwijnt. Mooie circulaire verhalen ten spijt, de meeste ingeruilde apparatuur wordt vernietigd.

De tweede route is verkoop aan een opkoper. Die neemt doorgaans alleen de meest waardevolle apparatuur mee. Wat overblijft blijft liggen. De afhandeling is volledig ontransparant: geen rapportage, geen verantwoording over de uiteindelijke bestemming, geen inzicht in wat de apparatuur heeft opgebracht. Het valt vaak buiten de reguliere inkoopprocessen en daarmee ook buiten het zicht van de organisatie.

De derde route is simpelweg niets doen. De apparatuur staat in het depot totdat iemand besluit het weg te geven of te laten vernietigen.

Elk vervangingstraject verloopt anders. Er is geen structureel proces, geen transparantie over waarde, en geen garantie op een verantwoorde bestemming. Juist omdat de apparatuur al financieel is afgeschreven, staat het niet op de agenda terwijl er nog aanzienlijke werkelijke waarde én CO₂-winst verloren gaat.

De markt bestaat wel, alleen niet hier

Wat zorginstellingen afstoten heeft elders in de wereld nog aanzienlijke waarde. Klinieken elders in Europa en ver daarbuiten kunnen uitstekend uit de voeten met een goed onderhouden tweedehands MRI of een operatietafel die in Nederland als afgeschreven geldt.

Die internationale markt bereik je niet met een advertentie en een e-mail naar je inkoopcontact. Je bereikt hem met internationale netwerken, kennis van regelgeving rondom medische hulpmiddelen, logistieke capaciteit voor zwaar materieel, en tijd. Veel tijd.

En precies die tijd hebben inkoop en medische technologie niet. Beide afdelingen hebben hun handen vol aan hun kerntaken: aanbestedingen en contractbeheer aan de ene kant, onderhoud, keuring en technische documentatie aan de andere. Het actief verkopen van afgeschreven apparatuur is voor geen van beide een kerntaak, en wordt dat ook nooit.

Ontzorging als structurele oplossing

Green Pulse is opgericht vanuit dit inzicht. Niet als platform waar zorginstellingen zelf apparatuur kunnen aanbieden, we hebben die aanpak geprobeerd en geleerd dat het niet werkt. Zorginstellingen willen niet een nieuw systeem beheren. Ze willen het probleem kwijt.

Daarom werken we als full-service partner. We halen de apparatuur op, verzorgen de technische controle en documentatie, wissen patiëntdata, fotograferen en catalogiseren elk apparaat, en verkopen via ons eigen veilingplatform aan een netwerk van meer dan 400 internationale kopers. De zorginstelling ontvangt een financiële afrekening én een impactrapportage: hoeveel CO₂ vermeden, hoeveel grondstoffen behouden.

Ons model is volledig op commissiebasis. We verdienen alleen als we verkopen, en meer als we meer opbrengen. Dat betekent dat onze belangen volledig gelijklopen met die van de zorginstelling, in een sector waar dat soort alignment opvallend zeldzaam is.

Transparantie is daarbij geen bijzaak. Elk traject wordt volledig gedocumenteerd: wat is opgehaald, wat heeft het opgebracht, waar is het naartoe gegaan. Geen grijze circuits, geen onduidelijke verrekeningen.

Duurzaamheid die zichzelf terugbetaalt

Duurzaamheid in de zorg wordt vaak geframed als iets wat geld kost. Een investering, een verplichting, een rapportagelast.

Medische apparatuur laat zien dat het ook andersom kan. Verantwoord afstoten van kapitaalgoederen levert geld op, vermindert verspilling, en geeft apparatuur een tweede leven bij instellingen die er echt van afhankelijk zijn. De CO₂-winst zit niet in productie-optimalisatie of meetmethodieken, maar in het simpelweg voorkomen dat functionele apparatuur vernietigd wordt.

De blinde vlek kan een bewuste keuze worden.

Lieke van Kerkhoven, Co-founder Green Pulse