Elk jaar belanden honderdduizenden smartphones, laptops en tablets op de afvalberg, terwijl ze nog prima te repareren zijn. Voor Rudy Staak, eigenaar van RepairXpert en initiatiefnemer van CirculairXpert, is dat onbegrijpelijk. “We vinden duurzaamheid allemaal belangrijk: we rijden elektrisch, we minderen met vlees. Maar onze apparaten? Die gooien we massaal weg.” Zijn boodschap aan zowel consumenten als bedrijven is eenvoudig: we moeten naar onderhoud en reparatie, niet naar vernieuwen.

Van de nieuwste telefoon naar repareren

Rudy wilde vroeger ook altijd het nieuwste toestel. Maar sinds hij dagelijks met de minuscule onderdelen van smartphones, tablets en laptops werkt, is dat veranderd. “De producten zijn zó goed in elkaar gezet. Die moet je niet vervangen of weggooien — die kunnen met een reparatie nog jaren mee.”

De reparatietechniek leerde hij zichzelf aan, voorheen werkzaam in de commerciële sector. Sinds september 2025 is RepairXpert een feit. Maandelijks gaan er zo’n dertig toestellen door zijn handen — vooral telefoons, maar ook laptops en tablets. “Het is mooi om te zien wat je allemaal kunt repareren als je de materialen en de kennis hebt.”

“De producten zijn zó goed. Repareren zou de norm moeten zijn — privé én zakelijk.”

Een wereld te winnen

Dat repareren nog lang geen norm is, blijkt uit onderzoek dat CE Delft in 2025 in opdracht van stichting Natuur & Milieu uitvoerde. De cijfers zijn stevig. In Nederland liggen naar schatting 4,5 miljoen oude telefoons ongebruikt thuis te verstoffen, terwijl die vaak nog te repareren zijn én waardevolle grondstoffen bevatten. Reparatie en recycling vormen op dit moment slechts één procent van de economie.

Tegelijk is het draagvlak groot: volgens hetzelfde onderzoek vindt 80 procent van de Nederlanders het zonde om een nieuwe telefoon te kopen als het oude toestel nog gerepareerd kan worden, en wil 93 procent apparaten in huis die ze makkelijk en betaalbaar kunnen laten repareren.

Volgens de onderzoekers zou gericht beleid — denk aan een lagere btw op reparaties — jaarlijks zo’n 800.000 extra telefoons repareerbaar maken. Alleen al telefoonreparaties zouden de Nederlandse economie zo’n 35 miljoen euro en 400 tot 550 banen opleveren. Tel je laptops en tablets mee, dan loopt het economisch voordeel op tot 90 miljoen euro en 1.500 banen in 2030. De milieuwinst: een CO₂-reductie van 2 megaton per jaar, vergelijkbaar met de uitstoot van ruim 600.000 auto’s.

Bij bedrijven is gemak de grootste hobbel

Waar consumenten reparatie vaak als duur of als gedoe zien, ligt het bij bedrijven volgens Rudy nog anders. Daar is het vooral een kwestie van gemak. “IT-afdelingen hebben het veel te druk om met reparaties bezig te zijn. Ze zijn bezig met het draaiende houden van Microsoft en Teams. Komt er een kapotte of trage telefoon of laptop tussendoor, dan wordt er gewoon een nieuwe uit de kast gehaald.”

Sneller, erkent Rudy — maar niet duurzamer, en op termijn ook niet goedkoper. Veel zakelijke devices die hij ziet zijn technisch nog prima. Ze voelen traag of de batterij haalt de dag niet meer. “Dat zijn precies de klachten die je met onderhoud oplost, niet met een nieuw toestel.”

Onderhoud uit handen nemen — CirculairXpert

Daarom richt Rudy zich, naast de particuliere markt, nu nadrukkelijk op bedrijven. Met CirculairXpert wil hij organisaties het onderhoud van hun telefoons, laptops en tablets uit handen nemen via een servicecontract: jaarlijkse controle en het tijdig vervangen van de batterij, de component die als eerste slijt.

De vergelijking die hij maakt is bewust alledaags. “Dat soort onderhoudscontracten bestaat al voor auto’s en cv-ketels. Waarom dan niet voor elektronische apparaten? We moeten naar onderhoud en reparatie in plaats van vervangen — zowel privé als zakelijk.”

Voor bedrijven is dat ook in cijfers te vertalen. Een groot deel van de CO₂-voetafdruk van een apparaat zit in de productie, niet in het gebruik. Een toestel langer in dienst houden vermijdt die productie-uitstoot direct — een besparing die concreet en navolgbaar is, en daarmee bruikbaar in duurzaamheidsrapportage. “Wat je rapporteert moet je kunnen uitleggen,” zegt Rudy. “Ik werk liever met een conservatieve, controleerbare berekening dan met het mooiste getal.”

De politiek beweegt mee

Ook in Den Haag wordt de richting duidelijker. In maart stemde de ministerraad in met een voorstel om de reparatie van elektrische apparaten voor consumenten makkelijker en betaalbaarder te maken. De wet vloeit voort uit een richtlijn van de Europese Unie en dwingt fabrikanten om voldoende reserveonderdelen beschikbaar te houden en reparatie niet via hun voorwaarden te belemmeren.

Volgens CE Delft kan de overheid nog verder gaan, met maatregelen als een btw-verlaging op reparaties en subsidie voor consumenten. Voor Rudy bevestigt het vooral dat hij op de goede weg zit. “Ik zie iedere dag wat het effect van reparatie is. Het is zoveel voordeliger en beter voor het milieu. Ik hoop dat daar meer op ingezet wordt.”

Tot slot

Voor Rudy begint de circulaire economie niet in een recyclingfabriek, maar bij de keuze van elke consument en elke organisatie: onderhouden in plaats van afschrijven, repareren in plaats van vervangen. “De duurzaamste device is degene die je al in gebruik hebt. De kunst is om die zo lang mogelijk te láten meegaan. Dat zou de norm moeten worden.”