Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
‘s-Gravenhage, 21 maart 2003

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen die zijn gesteld door de vaste Commissie voor Economische Zaken over het Kenniscentrum Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. De vragen zijn mij gestuurd bij brief van 20 februari 2003.

Vraag:
Kan worden aangegeven waarom voor de oprichting van een stichting is gekozen? Welke alternatieve rechtsvormen zijn aan de orde geweest? Is overwogen de taak bij een bestaande organisatie onder te brengen? Is overwogen het Ministerie van Economische Zaken de taak zelf op zich te laten nemen?
Antwoord:
Reeds bij de voorbereiding van het Kabinetsstandpunt over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Kamerstukken II, 2000-2001, 26 485, nr. 14), n.a.v. het SER-advies Ã??De Winst van WaardenÃ??, is aan de orde geweest welke organisatorische positionering zou moeten worden
gekozen bij een op te richten kenniscentrum voor maatschappelijk verantwoord ondernemen zoals door de SER geadviseerd. Zowel in het SER-advies als in bovengenoemd Kabinetsstandpunt is benadrukt dat het kenniscentrum onafhankelijk zou moeten zijn. Dit betekent dat het onderbrengen
van taken van het kenniscentrum bij een bestaande organisatie of bij het ministerie van Economische Zaken minder voor de hand ligt. Ook in het onderzoek door het bureau Triple Value in samenwerking met het EIM, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, naar de
opzet van het kenniscentrum (Kamerstukken II, 2001-2002, 26 485, nr. 20) is geadviseerd het kenniscentrum als een onafhankelijke organisatie te laten fungeren.

Hoewel minder voor de hand liggend, is er uiteraard wel bekeken of de taken van het kenniscentrum, zoals geformuleerd in de notitie over opzet en taakstelling van het kenniscentrum maatschappelijk verantwoord ondernemen, bij een bestaande (semi-)publieke of private organisatie
ondergebracht zouden kunnen worden. Immers, er zijn al diverse organisaties werkzaam op het gebied van onder andere kennisverspreiding over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Echter deze organisaties zijn veelal vanuit een specifiek belang, een bepaalde invalshoek of thema
actief op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Terwijl de opgave voor het kenniscentrum nu juist wordt om tussen deze belangen en invalshoeken bruggen te bouwen, zonder overigens de specifieke belangen uit het oog te verliezen. Daarom is besloten de taken niet
bij een bestaande organisatie onder te brengen. Een nieuw op te richten stichting is, vanwege de gewenste onafhankelijkheid en het non-profit karakter van het kenniscentrum, de passende rechtsvorm. Andere rechtsvormen komen niet in aanmerking.

Vraag:
Wat is de reden van vertraging geweest? Welke activiteiten zijn in de tussentijd verricht?
Antwoord:
In de eerste plaats kost het doorlopen van de procedure op grond van de Comptabiliteitswet de nodige tijd. In de tussentijd zijn mensen aangezocht om deel uit maken van het bestuur van de op te richten stichting. Daarnaast worden de nodige voorbereidingen getroffen om, nadat gebleken is
dat de Eerste en Tweede Kamer geen bezwaren hebben tegen oprichting, zo spoedig mogelijk met het kenniscentrum van start te kunnen gaan.

Vraag:
Hoe wordt het toezicht uitgeoefend? Heeft het Ministerie van Economische Zaken enige betrokkenheid van de dagelijkse gang van zaken van de stichting? Hebben in het stichtingsbestuur vertegenwoordigers van de minister zitting?
Antwoord:
Het Ministerie van Economische Zaken zal geen directe betrokkenheid hebben bij de dagelijkse gang van zaken van de stichting. Met de stichting kenniscentrum MVO zal echter een subsidierelatie ontstaan. Aansturing en verantwoording loopt primair langs deze lijn. In de subsidie-voorwaarden wordt o.a. opgenomen dat de Algemene Rekenkamer controlebevoegdheid heeft op basis van de Comptabiliteitswet. Bovendien is in de statuten een aantal bevoegdheden van de minister van Economische Zaken vastgelegd, waaronder schriftelijke goedkeuring van een businessplan en het jaarlijkse werkplan (art. 5.3 concept-statuten). In het stichtingsbestuur hebben geen vertegenwoordigers van de minister zitting.
Voornaamste argumenten hiervoor zijn dat het volgens de laatste inzichten onwenselijk en onzuiver is om naast een subsidierelatie met een organisatie door middel van bestuurlijke betrokkenheid bemoeienis te hebben met de dagelijkse gang van zaken van deze organisatie. Daarnaast is, vanwege de gewenste onafhankelijkheid van de stichting, het bestuur zo veel mogelijk samengesteld uit bestuurders met bewezen kennis en kunde op het gebied van MVO (art. 4.2. concept-statuten). De samenstelling van het bestuur is dus niet gebaseerd op vertegenwoordiging van een bepaalde organisatie.

Vraag:
Zal het Ministerie van Buitenlandse Zaken naast deze eventuele financiële bijdrage ook een inhoudelijke bijdrage aan de stichting leveren? Hoe ziet deze betrokkenheid eruit?
Antwoord:
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is nauw betrokken geweest bij het opstellen van de notitie over opzet en taakstelling van het kenniscentrum MVO en bij de concept-statuten. Dit geldt eveneens voor een aantal andere departementen. MVO omvat immers veel onderwerpen en thema’s
zoals wordt uitgewerkt op pagina 3 t/m 5 van de notitie over opzet en taakstelling van het kenniscentrum MVO. De scheidslijn tussen nationaal en internationaal bij MVO is niet altijd scherp te trekken. Echter, waar mogelijk wordt aandacht besteed aan de internationale component van
MVO. Dit geldt bijvoorbeeld voor het op te stellen businessplan en werkplan en de selectie van de directeur van het kenniscentrum. Afstemming met het Ministerie van Buitenlandse Zaken vindt plaats via het reguliere interdepartementale overleg over maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Vraag:
Waar is het genoemde bedrag voor bestemd? Is er al een uitgewerkte begroting voor het eerste jaar van de stichting gereed? Zo ja kan de Tweede Kamer, Kamer daar kennis van nemen? Zo nee, hoe komt men dat tot de berekening van € 1,2 mln. ?
Antwoord:
Ter operationalisering van het hier bovengenoemde Kabinetsstandpunt over maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarin het voornemen tot oprichting van het kenniscentrum is opgenomen, zijn op de begroting van het Ministerie van Economische Zaken middelen gereserveerd voor het kenniscentrum MVO. Basis hiervoor vormde een eerste indicatieve jaarbegroting voor het kenniscentrum. Subsidieverlening zal echter plaatsvinden op basis van een door het bestuur in te de dienen werkplan en begroting. Omdat de stichting nog niet officieel is opgericht, is er thans nog geen uitgewerkte begroting voor het eerste jaar van de stichting gereed.

Vraag:
Wat is de omvang van de middelen die voor MVO beschikbaar zijn? Zijn de € 1,2 mln. extra of maken die daar deel van uit ?
Antwoord:
De € 1,2 mln. voor het kenniscentrum zijn vrijgemaakt vanuit vernieuwingsprogramma’s 03.01820 (vrije bestedingsruimte) bij artikel 3 voor de periode 2003-2007 en zullen bij Voorjaarsnota worden overgeheveld binnen dit artikel aan Bijdrage aan Instituten (03.20090), omdat het om een vierjarige subsidierelatie gaat. Vanuit het onderzoeksartikel bij artikel 3 wordt ook een bijdrage geleverd aan MVO, onder andere door middel van het opgestarte wetenschappelijk onderzoeksprogramma en de
ondersteuning van initiatieven uit het maatschappelijk veld. Dit gebeurt op individuele projectbasis en de omvang kan jaarlijks verschillen.
U refereert aan het verband met de € 7,1 mln. die voor duurzaamheid op de begroting staat onder operationeel doel 2 van artikel 3. Dit betreft alleen 2002 (niet 2003) en heeft geen relatie met de MVO-middelen. Dit bedrag is bestemd voor de subsidie aan de Stichting Energiecentrum in
Houten, die het MKB ondersteunt bij het realiseren van energiebesparing. Evenmin is er een relatie met het kenniscentrum bij de € 3,8 mln., die op artikel 5 gereserveerd is voor het bevorderen van een open multilateraal handelssysteem. Dit betreft uitsluitend contributies aan internationale
organisaties, zoals WTO en OESO, die bijdragen aan het bevorderen van een dergelijk handelssysteem.

De Staatssecretaris van Economische Zaken,
J. G. Wijn