Een uitgelekt EU-document laat zien dat Brussel werkt aan strenge beperkingen op het gebruik van dierennamen voor plantaardige alternatieven. Het voorstel introduceert een uitgebreide lijst van ‘vleestermen’ die voortaan uitsluitend gebruikt mogen worden voor producten van dierlijke oorsprong. Daarnaast blijkt uit het document dat ook termen als burger, hamburger en worst in aanmerking komen voor bescherming. Marktleiders De Vegetarische Slager en Vivera, verenigd in The Vegetarian Butcher Collective, waarschuwen dat dit voorstel hoge kosten, complexiteit en verwarring met zich meebrengt voor zowel de plantaardige sector als de traditionele vleessector.
Termen zoals vlees, rundvlees, varkensvlees en kip, haas, lendestuk, borst, dij, ribeye en T‑bone staan onder druk. Ook benamingen zoals vegaburger, plantaardige kipstukjes en vegan spek, die consumenten al jaren herkennen, zijn voorgesteld voor een verbod. Rutger Rozendaal, CEO van De Vegetarische Slager: “Consumenten weten precies wat een vega burger is. Het dwingen tot nieuwe, minder begrijpelijke namen leidt juist tot verwarring en tot onnodige kosten voor producenten die juist inzetten op verduurzaming.” Het document vermeldt dat de regels drie jaar na inwerkingtreding van kracht worden.
Hybride producten worden extra hard geraakt
Volgens het uitgelekte document wordt ook de definitie van “vleesproducten” aangescherpt. Deze mogen geen ingrediënten bevatten die worden gebruikt om vlees te vervangen. Hierdoor vallen hybride producten, waarin vlees bewust wordt gecombineerd met plantaardige eiwitten om producten gezonder te maken of de milieu-impact te verlagen, buiten de officiële definitie van “vleesproduct”. Rozendaal: “Hybride is inmiddels mainstream in Nederland. Zo zetten supermarkten als Lidl, Albert Heijn en Jumbo actief in op hybride producten om plantaardig eten laagdrempelig te stimuleren. Het verbod remt dus ook innovatie van vleesbedrijven en supermarkten.”
Onnodige complexiteit en hoge kosten door nieuwe regels
Uitzonderingen zouden alleen mogelijk worden voor termen “met lang ingeburgerd gebruik” die “geen verwarring veroorzaken”. De invulling hiervan is onduidelijk. De voorstellen zorgen voor onnodige complexiteit. Rozendaal: “Door verplichte wijzigingen zouden consumenten worden geconfronteerd met minder herkenbare productnamen. Daarbij komt ook het risico op uiteenlopende nationale interpretaties.” Naast deze verwarring zullen de kosten ook flink oplopen, ziet Rozendaal: “Alle verpakkingen, marketingteams en logistieke systemen moeten worden herzien. Dit remt duurzame innovatie, zowel plantaardig als hybride, financieel en operationeel”
Oproep aan beleidsmakers
The Vegetarian Butcher Collective maakt zich hard tegen het voorstel. “De impact is niet voldoende onderzocht en creëert onnodige risico’s voor consumentenbegrip, transparantie en verduurzaming”, aldus Rozendaal. “Wij roepen de Europese instellingen op om eerst een grondige impactanalyse uit te voeren op het consumentenbegrip, de gevolgen voor de eiwittransitie en het kostenplaatje voor hernoeming en heretikettering, waarbij ook de hybride producten van supermarkten worden betrokken. In onze ogen moet regulering worden gericht op transparantie en heldere etikettering, niet op het verbieden van ingeburgerde termen die consumenten al jaren moeiteloos begrijpen.”
Bron: The Vegetarian Butcher Collective