Laatst was ik in de Kop van Noord-Holland. Als je daar door het landschap rijdt, zie je op sommige plekken kleine groene puntjes boven de grond uitsteken. Wie niet beter weet, rijdt er zo aan voorbij. Maar daar groeit iets bijzonders: de volgende oogst spitskool.
Het zette me aan het denken. Want als we het hebben over de voedseltransitie, gaat het vaak over nieuwe producten, innovatieve eiwitten en technologische oplossingen. Terwijl de snelste weg naar die transitie misschien al gewoon op het land staat.
We weten dat we meer groente moeten eten, van de huidige 153 gram per dag naar minimaal 250 gram per dag. We zien dat Nederlanders de laatste jaren vooral meer vruchtgroenten eten, zoals tomaat, paprika en komkommer. Traditionele kookgroenten lijken wat uit de gratie geraakt. Bloemkool associëren we vaak met een sausje. Witlof met ham en kaas uit de oven. En spitskool stoven we met spekjes.
Dat beeld klopt allang niet meer. Kijk maar naar de menukaarten van nu. Bloemkool verschijnt als steak op het bord. Spitskool krijgt een hoofdrol in een rendang. Witlof met rode blaadjes (roodlof) doet het uitstekend in een frisse salade. Deze groenten passen zo verrassend goed bij de manier waarop we tegenwoordig koken: sneller, lichter en internationaler.
Achter die ogenschijnlijk gewone groenten schuilt veel vakmanschap. In ongeveer negen weken groeit een klein stekje uit tot een oogstbaar gewas. Dat vraagt kennis, ervaring en aanpassingsvermogen. Klimaatverandering zorgt voor extremere weersomstandigheden. Tegelijkertijd is de grond in trek voor woningbouw, distributiecentra, datacenters of zonneparken. Die strijd is in volle gang.
Vollegrondsgroenten worden vaak geteeld door familiebedrijven die dit al generaties lang in Nederland doen. Het zijn tegenwoordig bedrijven met soms meer dan honderd hectare, tientallen werknemers en bijzondere machines als een plantrobot of plusmachine. Deze groenten verdienen meer aandacht. Niet uit nostalgie, maar omdat ze passen bij de toekomst die we voor ogen hebben: gezond, plantaardig, lokaal en passend binnen de Schijf van Vijf.
Dus de volgende keer dat je een Bloemkoolsteak of Spitskool Rendang tegenkomt, denk dan eens terug aan die kleine groene puntjes in het veld. Daar begint een veel groter verhaal dan je op het eerste gezicht zou denken.
