Thorizon, EPZ, NRG PALLAS, de provincies Zeeland en Noord-Holland, Impuls Zeeland, ROM InWest en Invest-NL hebben vandaag een overeenkomst op hoofdlijnen ondertekend voor de realisatie van Europa’s eerste commerciële gesmoltenzoutreactor in Nederland. Met deze overeenkomst worden de activiteiten voor de niet-nucleaire demonstrator in Zeeland opgeschaald, wordt de locatie voor de Thorizon PIONEER nucleaire demonstrator bij NRG PALLAS in Noord-Holland definitief vastgelegd, en wordt de locatiekeuze voor Thorizon One, de eerste commerciële gesmoltenzoutreactor, in Zeeland verder gevalideerd. Met deze brede coalitie zet Thorizon de stap van ontwikkeling naar realisatie. De demonstrator-reactor moet in 2030 operationeel zijn, met als doel in 2034 de eerste commerciële reactor op het Europese elektriciteitsnet aan te sluiten.

Een coalitie verankerd in Zeeland en Noord-Holland Thorizon heeft samen met EPZ, exploitant van de enige commerciële kerncentrale van Nederland in Borssele, een haalbaarheidsstudie afgerond die de geschiktheid van de locatie in Borssele valideert. EPZ sluit zich ook nu aan bij deze coalitie om te onderzoeken of zij kan optreden als eigenaar, vergunninghouder en exploitant van de Thorizon One. NRG PALLAS, het toonaangevende Nederlandse nucleaire onderzoeksinstituut en ontwikkelaar van medische isotopen in Petten, stelt de locatie voor de PIONEER-demonstrator beschikbaar en is voornemens om eigenaar, vergunninghouder en exploitant te worden.

De provincies Zeeland en Noord-Holland zetten zich in voor ondersteuning bij vergunningverlening en het actief betrekken van belanghebbenden in hun regio’s. De regionale ontwikkelingsmaatschappijen Impuls Zeeland en ROM InWest hebben de intentie uitgesproken om direct in Thorizon te investeren en vervullen daarnaast een belangrijke rol in het verankeren van de roadmap binnen de regionale economische ecosystemen. Invest-NL, dat Thorizon sinds 2022 ondersteunt, bevestigt het voornemen om ook in deze volgende, beslissende fase financieel bij te blijven dragen.

Gedeputeerde van Zeeland voor Energietransitie, Johan Aalberts: “Als dit wordt gerealiseerd, betekent het huisvesten van Europa’s eerste commerciële gesmoltenzoutreactor een belangrijke mijlpaal voor Zeeland. Het positioneert onze regio als koploper in nucleaire energie van de volgende generatie en creëert kansen voor hoogwaardige werkgelegenheid en industriële innovatie.”

Gedeputeerde van Noord-Holland voor Economie, Esther Rommel: “Met deze samenwerking zetten we een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van nucleaire kennis en innovatie in Nederland. Voor Noord-Holland is vooral de mogelijke realisatie van een demonstratiereactor op de Energy & Health Campus in Petten belangrijk. De aanwezige kennis en infrastructuur maken Petten een logische locatie voor de verdere ontwikkeling van deze technologie. Tegelijk versterkt dit het nucleaire ecosysteem rond de campus en biedt het nieuwe kansen voor bedrijven, onderzoek en werkgelegenheid in de regio.”

Gefaseerde roadmap naar de eerste commerciële reactor in 2034 De overeenkomst beschrijft drie mijlpalen voor Thorizon op weg naar Europa’s eerste commerciële gesmoltenzoutreactor:

  • 2027: Realisatie van een niet-nucleaire gesmoltenzout testfaciliteit en de start van het Thorizon PILOT-programma in Zeeland, samen met Schelde Exotech, en in Noord-Brabant, samen met VDL Groep.
  • 2028: Bouw van de nucleaire Thorizon PIONEER demonstrator bij NRG PALLAS in Petten, Noord-Holland, ontworpen om de eerste nucleaire gesmoltenzoutreactor te worden die in Europa operationeel is.
  • 2034: Realisatie van de Thorizon One, een commerciële gesmoltenzoutreactor van 100 MWe in Zeeland, de eerste in zijn soort in Europa.

Thorizon en haar partners zullen EIB-financiering voor Thorizon One en IPCEI-steun voor de PIONEER demonstrator nastreven, aangevuld met private investeringen van nieuwe strategische investeerders.

Een mijlpaal voor Nederlands leiderschap in energie en industrie

De Thorizon One gesmoltenzoutreactor is geen kleinere versie van bestaande nucleaire technologie, maar een fundamenteel ander type reactor: lage druk, vloeibare brandstof, inherent veilig op basis van natuurkundige principes, en in staat om zowel 100 MWe aan CO₂-vrije elektriciteit als hoogwaardige industriële warmte van 550 graden Celsius te leveren. Het modulaire ontwerp verlaagt de bouwkosten en complexiteit. Het ontwerp is erop gericht hoogradioactief afval als brandstof te gebruiken, materiaal waarvan Europa al voldoende in bezit heeft om decennialang energie te leveren. Daarmee vormt het een krachtige stap richting echte circulariteit in de nucleaire brandstofcyclus en Europese energieonafhankelijkheid.

Voor Nederland levert het project een belangrijke bijdrage aan meerdere nationale prioriteiten. Het versterkt de energiezekerheid door concurrerende, CO₂-vrije energie direct op de plaats van gebruik te produceren Daarmee vermindert de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen en buitenlandse technologie aanzienlijk. Daarnaast verankert het een autonome nucleaire waardeketen in Zeeland, Noord-Holland en Noord-Brabant, met productie- en engineeringpartners zoals VDL Groep, Schelde Exotech en Delmeco die al betrokken zijn. Ook geeft dit project verder vorm aan een toonaangevend nucleair innovatie-ecosysteem. Hierin werken partijen als NRG PALLAS, TU Delft, TNO, DIFFER, Scalda en HZ University of Applied Sciences samen aan de ontwikkeling, testing en uitrol van reactoren van de volgende generatie.

De cumulatieve investering in de roadmap zal naar verwachting oplopen tot meer dan één miljard euro. Dit leidt tot duizenden hoogwaardige banen en Nederland positioneert zich als een toonaangevend Europees centrum voor geavanceerde nucleaire productie en innovatie. Het project wordt erkend als een van de sleutelprojecten voor de Nederlandse concurrentiekracht in het Wennink-rapport en sluit volledig aan bij de nationale SMR-strategie.

Frans-Nederlandse samenwerking als drijvende kracht achter Europese energieonafhankelijkheid

Thorizon is opgezet als Frans-Nederlandse onderneming, met vestigingen in Amsterdam en Lyon en een ontwikkelprogramma gericht op intensieve grensoverschrijdende samenwerking, verankerd in het Frans-Nederlandse innovatiepact. Frankrijk is wereldwijd de meest ervaren bouwer van kernreactoren en heeft tijdens de vorige energiecrisis meer dan 50 reactoren gerealiseerd. Het land geeft momenteel een nieuwe impuls aan de nucleaire sector via het France 2030-programma voor innovatieve reactoren. Als onderdeel van die strategie heeft de Franse overheid onderzoeksinstituut CEA en brandstofontwikkelaar Orano opdracht gegeven om te werken aan het sluiten van de brandstofcyclus. Hiermee sluit de Thorizon PIONEER-demonstrator direct aan op het Franse nucleaire beleid. Dankzij samenwerkingen met Orano op het gebied van brandstofontwikkeling en met CEA op het gebied van geavanceerde materialen en reactorchemie, wordt het programma versterkt met de volle breedte van de Franse nucleaire expertise.

Deze samenwerking is onderdeel van een bewuste strategie om een soevereine Europese waardeketen voor geavanceerde nucleaire energie op te bouwen, die geen enkel land zelfstandig kan realiseren. Frankrijk brengt expertise in de brandstofcyclus, diepgaande nucleaire engineeringkennis en een toonaangevende onderzoek infrastructuur in. Nederland beschikt over hightech maakindustrie, twee actief betrokken nucleaire locaties en een groeiend innovatie-ecosysteem. Samen bouwen zij aan de volledige keten, van brandstofproductie en reactorontwerp tot fabricage, vergunningverlening en uitrol. Op Europees niveau is Thorizon één van de acht geprioriteerde projecten binnen de EU Industrial Alliance on Small Modular Reactors. Daarmee behoort de Frans-Nederlandse samenwerking tot de initiatieven die een voortrekkersrol vervullen in de vormgeving van het toekomstige nucleaire landschap in Europa en de Europese energieonafhankelijkheid op lange termijn.

Kiki Lauwers, CEO van Thorizon: “Het vastleggen van een locatie voor de demonstrator, samen met de stevige voortgang richting de eerste commerciële reactor in Zeeland, markeert een belangrijke mijlpaal voor Thorizon. NRG PALLAS in Petten en EPZ in Borssele zijn twee uitstekende partners. Deze coalitie geeft ons de basis om van ontwikkeling naar realisatie te gaan. We zijn alle partijen dankbaar voor hun inzet en kijken ernaar uit om samen de eerste gesmoltenzoutreactor in Europa te realiseren.”

Marco Muilenburg, CEO van EPZ: ” EPZ exploiteert de Borssele-locatie al meer dan 50 jaar en wil een belangrijke rol blijven spelen in de toekomst van kernenergie in Nederland. We kijken ernaar uit te verkennen wat een first-of-a-kind gesmoltenzoutreactor op onze locatie in Zeeland kan betekenen voor onze regio, ons land en de energietransitie.”

Maurits Wolleswinkel, CEO of NRG PALLAS: “NRG PALLAS is al lange tijd een leidende partij in toegepast onderzoek naar gesmoltenzouttechnologie en we zijn trots dat Thorizon als spin-off is ontstaan. We zijn verheugd dat we nu onze nucleaire infrastructuur en brede expertise kunnen inzetten om de Thorizon PIONEER-demonstrator op de Energy & Health Campus te realiseren en zo bij te dragen aan CO₂-vrije energie met minimale productie van kernafval.”

Rinke Zonneveld, CEO of Invest-NL: ” Sinds onze eerste investering in 2022 is Thorizon sterk gegroeid in team, technologie en samenwerkingen. Deze overeenkomst onderstreept de kracht van de coalitie die zich nu rondom het project vormt. We zijn voornemens Thorizon te blijven ondersteunen terwijl het bedrijf deze volgende, beslissende fase ingaat.”

Dick ten Voorde, CEO of Impuls Zeeland: “Als investeerder van het eerste uur steunt Impuls Zeeland de Thorizon roadmap voor het realiseren van een gesmoltenzoutreactor volledig. Het project zal het nucleaire cluster in Zeeland, Nederland én Europa aanzienlijk versterken en op korte termijn bijdragen aan CO₂-neutrale elektriciteit en hoogwaardige warmte voor de procesindustrie.”

Janet Nieboer, CEO of InWest: “Deze mijlpaal markeert een belangrijke stap voorwaarts in de energietransitie via veilige en duurzame nucleaire technologie van de volgende generatie. Het laat zien wat mogelijk is wanneer ondernemerschap, sterke samenwerkingen en lange termijn commitment samenkomen. Door de PIONEER-demonstrator te verankeren bij NRG PALLAS en de Energy & Health Campus in Petten, schalen we regionale innovatie op naar nationale en Europese impact. ROM InWest is trots om naast Thorizon te staan en zal het bedrijf blijven ondersteunen op weg naar commerciële realisatie.”

Bron: Thorizon