Zeven op de tien Nederlanders maken zich zorgen over het conflict tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran. Meer dan de helft zegt de afgelopen maand te hebben bespaard vanwege oplopende energiekosten als gevolg van de oorlog, bijvoorbeeld door minder te rijden of de verwarming lager te zetten. Bestuurders en commissarissen verwachten bovendien dat de economie het komende jaar verslechtert, blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van KPMG Nederland.

Maatregelen

Faiza Oulahsen, directeur duurzaamheid bij KPMG Nederland: “Bij vier op de tien bedrijven leiden hogere kosten tot andere keuzes en investeringen. Organisaties proberen hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en hoge energieprijzen te verkleinen, onder meer door meer te investeren in groene energie en het energieverbruik terug te dringen. Daarnaast nemen zij praktische maatregelen, zoals de inzet van elektrisch vervoer, meer thuiswerken en een ruimere reiskostenvergoeding voor treinreizen. Ook kijken bedrijven vaker kritisch naar investeringen buiten Nederland en passen zij hun inkoopbeleid aan. De verwachting is dat op korte termijn meer organisaties concrete stappen zetten, wat kan leiden tot een versnelling van de energietransitie.”

Compensatie

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de door het Kabinet aangekondigde steunpakket van bijna een miljard euro. Het draagvlak voor ongerichte compensatiemaatregelen is beperkt. Een derde van de Nederlanders vindt dat compensatie zich moet richten op lage inkomens; onder bestuurders en commissarissen ligt dat aandeel met 46 procent hoger. Slechts 6 procent van de bestuurders is voor compensatie voor iedereen, tegenover 27 procent van de Nederlanders.

Zorgen iets afgenomen

In maart van dit jaar gaf driekwart (75 procent) van de Nederlanders nog aan zich zorgen te maken over de oorlog in Iran. Dat is iets afgenomen, nu zegt 70 procent zich zorgen te maken om die oorlog. Daarmee blijft het een onderwerp van de grotere zorgen. Toch scoren woningtekort, polarisatie en digitale onveiligheid hoger.

Rondkomen

Over de persoonlijke kosten van levensonderhoud maakt de helft van de Nederlanders (51 procent) zich zorgen. Dat aandeel is sinds het begin van dit jaar nauwelijks veranderd. “Een klein deel van de bevolking, zo’n 2 procent, zegt niet rond te kunnen komen. Daarnaast geeft 22 procent aan dat rondkomen alleen lukt door goed op de uitgaven te letten. Samen gaat het daarmee om bijna een kwart van de mensen. Vooral jongvolwassenen van 24 tot 34 jaar en mensen met een laag inkomen ervaren deze financiële druk”, aldus Oulahsen.

Somber over economische vooruitzichten

Over de economische vooruitzichten zijn Nederlanders en bestuurders opvallend eensgezind. Een meerderheid van zowel de Nederlandse bevolking (57 procent) als de bestuurders en commissarissen (56 procent) verwacht dat de economie het komende jaar zal verslechteren. De huidige economische situatie beoordelen bestuurders minder negatief: de helft van hen noemt die goed. Hoe Nederlanders de economie beoordelen, hangt sterk samen met het inkomen. Van de huishoudens met een inkomen onder modaal is 23 procent positief over de huidige staat van de economie. Bij huishoudens met een inkomen van minimaal twee keer modaal ligt dat aandeel op 43 procent.

Geopolitiek

Bijna driekwart van de ondervraagde bestuurders en commissarissen (73 procent) zegt dat geopolitieke ontwikkelingen van invloed zijn op de strategie van hun organisatie. Vier op de tien zegt dat dit al heeft geleid tot concrete maatregelen binnen hun organisatie, zoals prijsverhogingen (17 procent) of aanpassingen in het personeelsbeleid, bijvoorbeeld een aannamestop (13 procent).

Over het onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van KPMG Nederland. Naast een representatieve steekproef onder Nederlanders is een indicatieve peiling gehouden onder 123 commissarissen en bestuurders uit het Nederlandse bedrijfsleven en publieke organisaties. Deze groep is gevraagd hoe hun organisatie inspeelt op geopolitieke ontwikkelingen. De resultaten geven inzicht in de manier waarop in Nederlandse bestuurskamers wordt gekeken naar geopolitieke risico’s en de impact daarvan op organisaties. Het onderzoek vond plaats van vrijdagmiddag 10 tot en met maandagochtend 13 april. Op dat moment was er twee dagen een staakt-het-vuren van kracht en was het steunpakket van bijna 1 miljard euro van het kabinet nog niet aangekondigd.