In aanloop naar Global Recycling Day (18 maart) en de Week van de Circulaire Economie (19 t/m 27 maart) presenteert Nederland zich graag als recyclingkampioen. Maar nieuw, representatief onderzoek van Ipsos (in opdracht van waste-to-product bedrijf Renewi) laat een heel ander beeld zien. De Circular Reality Scan 2026 toont dat Nederlanders én Nederlandse bedrijven het belangrijk vinden dat producten gerecyclede materialen bevatten, maar dat hun daadwerkelijke aankoopgedrag daar structureel bij achterblijft.

De conclusies zijn helder: Nederland heeft een duurzaam zelfbeeld, maar geen duurzaam gedrag. En dat terwijl er een strijd om grondstoffen gaande is. Nederland is voor meer dan 60% afhankelijk van grondstoffenimport van buiten de EU. Circulair gedrag is dus geen luxe, maar een noodzaak.

We willen wél, maar we doen het niet

Uit het onderzoek blijkt dat 90% van de consumenten en 80% van de bedrijven recycling belangrijk vindt. Maar bij de aankoop gaat het mis: minder dan de helft van de Nederlanders controleert of producten gerecyclede materialen bevatten.

Met name jongeren – vaak gezien als de ‘groene generatie’ – lopen achter. Jongvolwassenen (18 -24 jaar) vinden het aanzienlijk minder belangrijk dat producten uit gerecyclede materialen bestaan dan 55- tot 70-jarigen (59% versus 74%).

Bedrijven zeggen veel, maar doen minder

Ook bij bedrijven is er een kloof tussen intentie en gedrag. Hoewel duurzaam aankopen wordt omarmd als belangrijk thema, wordt dit in de dagelijkse praktijk beperkt omgezet in actie. Minder dan de helft van de bedrijven houdt bij inkoop veel rekening met gerecyclede grondstoffen, en een aanzienlijke groep (7 op 10) meet de eigen milieu-impact niet of nauwelijks.

Vooral het mkb blijft achter. Waar grotere bedrijven, door compliance en rapportageverplichtingen, vaak wél concrete stappen zetten, blijft het bij kleinere bedrijven vaak bij goede bedoelingen.

Gebrek aan kennis en regels is belangrijke rem op vooruitgang

De Circular Reality Scan wijst op een kennisprobleem. Veel consumenten en bedrijven weten niet goed wat écht duurzaam of circulair is. 86% van de Nederlandse consumenten weten niet hoeveel van hun afval daadwerkelijk wordt gerecycled. Bovendien herkennen ze gerecyclede producten onvoldoende of twijfelen ze aan de betrouwbaarheid van materiaalclaims. 76% van de consumenten vertrouwt labels soms tot nooit. 82% van de Nederlandse bedrijven heeft veel tot volledig vertrouwen in recycling labels.

Het wijdverbreide idee dat “we het al goed doen” is dus niet correct. We leren dat vrijwillige actie niet genoeg leidt tot blijvende gedragsverandering, terwijl duidelijke verplichtingen wél tot consistent gedrag leiden.

Nederland beter in zeggen dan in doen

De eerste Circular Reality Scan laat zien dat Nederland zichzelf een stevig duurzaamheidsimago toedicht, maar dat de praktijk voor een stuk achter blijft. Dat is opvallend, omdat Nederland zichzelf ambitieuze doelen heeft gesteld: al in 2035 moet minimaal 82 procent van het Nederlandse afval worden gerecycled en in 2050 wil Nederland volledig circulair zijn. Juist voor deze recycling- en circulariteitsambities is concreet, zichtbaar gedrag van consumenten en bedrijven noodzakelijk – en daar ontbreekt het nog. Tegelijkertijd speelt er een groeiende strijd om schaarse grondstoffen, terwijl Nederland sterk afhankelijk van import van grondstoffen buiten Europa. De kloof tussen intentie en gedrag is groot en belemmert de vooruitgang richting een meer circulaire economie.

“We denken dat we goed bezig zijn, maar de cijfers bevestigen anders”, zegt Harld Peters, CEO van Renewi. “Deze cijfers zijn een wake-up call. Nederland profileert zich graag als duurzaam gidsland, maar uit dit onderzoek blijkt dat er nog veel werk aan de winkel is. Als we onze klimaat-en circulaire doelen voor 2035 en 2050 willen halen, moeten we nu handelen. Dat vraagt om gedragsverandering, betere voorlichting én duidelijke spelregels.”

Over het onderzoek

De Circular Reality Scan 2026 is een representatief onderzoek onder 1.000 Nederlandse consumenten (18–70 jaar) en 200 Nederlandse bedrijven (≥10 werknemers, procurement verantwoordelijken). Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van Renewi. Met deze scan brengt Renewi trends in kennis, houding en gedrag rond recycling en circulariteit in kaart en geeft een actueel en representatief beeld van de mate waarin intenties overeenkomen met werkelijk gedrag in Nederland. De resultaten van de eerste Circular Reality Scan worden publiek gemaakt naar aanleiding van Global Recycling Day (18 maart 2026) en de Week van de Circulaire Economie (19 t/m 27 maart).

Foto: Renewi

 

Bron: Renewi