Op steeds meer plekken in Nederland vormt netcongestie een probleem. Dat belemmert de energietransitie, want hierdoor stagneert de groei van hernieuwbare energieopwekking, de noodzakelijke elektrificering van gebouwen en mobiliteit, en daarmee de verduurzaming van ons land. Om dit op te lossen is slimme energie-aansturing op grote schaal nodig. Daarom roept een brede coalitie van publieke en private partijen op tot de oprichting van een Nationaal EMS Programma (NEP). Een programmatische aanpak die moet leiden tot grootschalige sturing van vraag en aanbod, zodat het elektriciteitsnet niet meer overbelast raakt.
De groei van duurzame energie, elektrische mobiliteit en warmtepompen is noodzakelijk, maar zet het elektriciteitsnet steeds verder onder druk. Netcongestie belemmert inmiddels woningbouw, verduurzaming en economische ontwikkeling. Een brede coalitie van publieke en private partijen die werken aan de energietransitie, concluderen gezamenlijk dat de toenemende druk op het elektriciteitssysteem sneller opgelost moet worden. Niet alleen voor een duurzamer en onafhankelijker energiesysteem, ook voor de leveringszekerheid, betaalbaarheid en een effectieve energietransitie. Daarom roepen zij op tot de oprichting van een Nationaal EMS Programma (NEP).
In het rapport ‘Nationaal EMS Programma’ stellen zij dat slimme energie-aansturing cruciaal is om netcongestie aan te pakken en de energietransitie uitvoerbaar te houden. Volgens de initiatiefnemers is uitbreiding van het net alleen niet voldoende. Zonder slimme sturing van vraag en aanbod loopt Nederland vast en blijven kansen om flexibiliteit beter te benutten onbenut. Energie Management Systemen (EMS) spelen hierin een sleutelrol. Deze digitale systemen sturen energiegebruik, opwek en opslag aan en zorgen ervoor dat vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd. Hoewel het potentieel van deze systemen groot is, blijft grootschalige toepassing nu nog achter door versnippering, gebrek aan standaarden en onvoldoende samenwerking.
“Binnen ons ecosysteem zien we dat de behoefte aan energiemanagement razendsnel groeit. Maar zonder nationale samenhang blijven oplossingen versnipperd en moeilijk opschaalbaar,” zegt Mathieu Zekveld, Business Developer bij ROM Utrecht Region. “Het Nationaal EMS Programma verbindt regionale innovatie aan nationale samenwerking, zodat EMS kan uitgroeien tot de ruggengraat van een toekomstbestendig energiesysteem.” Het rapport pleit daarom voor een programmatische aanpak die bestaande initiatieven verbindt, randvoorwaarden ontwikkelt en opschaling mogelijk maakt. Richting 2030 is naar schatting 6 tot 10 gigawatt aan flexibiliteit nodig om netcongestie te beperken, terwijl slechts een deel daarvan nu wordt benut.
De betrokken partijen roepen ministeries, netbeheerders en marktpartijen op om gezamenlijk werk te maken van de verdere uitwerking en implementatie van het programma. Zonder gezamenlijke actie dreigt netcongestie de energietransitie structureel te vertragen, terwijl met de juiste samenwerking juist versnelling mogelijk is.
