Heleen Kersten, Valérie van ’t Lam en Monique van der Linden van Stibbe publiceerden een artikel over ESG en de juridische gevolgen voor bestuurders en ondernemingen, verschenen in het Magazine van Transformation Forums.

Het artikel bespreekt hoe het ESG-landschap zich in een periode van versnelde ontwikkeling bevindt. Nieuwe wetgeving, aangescherpte verwachtingen van stakeholders en een actievere rol van ngo’s hebben gezorgd voor een ander speelveld, waarbij het achterliggende doel natuurlijk nastrevenswaardig is: een transitie naar een duurzame wereld voor mens en milieu. Tegelijkertijd heeft dit financiële, ondernemingsrechtelijke, milieurechtelijke en soms zelfs strafrechtelijke uitdagingen als gevolg.

Bijzondere aandacht gaat uit naar de volgende thema’s:

  • Bestuurdersaansprakelijkheid: In Nederland geldt voor de aansprakelijkheid van bestuurders een hoge drempel: er moet een ernstig persoonlijk verwijt kunnen worden gemaakt. Tot op heden zijn er geen succesvolle procedures waarin bestuurders persoonlijk aansprakelijk zijn gehouden vanwege ESG-gerelateerde kwesties, maar het juridische fundament verschuift. Ook in het strafrecht is een toenemende focus op het management zichtbaar.
  • Rapportage en transparantie: De CSRD verplicht ondernemingen uitgebreid te rapporteren over duurzaamheid. Deze informatie wordt onderdeel van het bestuursverslag en daarmee van de jaarstukken, waardoor bestuurders op grond van artikel 2:139 BW aansprakelijk kunnen zijn voor een misleidende voorstelling van zaken. In hindsight redeneren is altijd makkelijk en een (zelfs onbedoelde) onzorgvuldigheid in de verslaglegging kan jaren later nog repercussies hebben. Het handelen van de onderneming en haar feitelijke leidinggevenden zal sneller kritisch worden bekeken. Het is goed om daar oog voor te houden.
  • Due diligence: van soft law naar hard law: Richtlijnen zoals die van de OESO waren lange tijd wel normatief richtinggevend, maar juridisch niet afdwingbaar. Toch betrekken rechters deze normen bij de invulling van open zorgvuldigheidsnormen. Door Omnibus I wordt het toepassingsbereik van de CSDDD weliswaar beperkt, maar de CSDDD blijft ook in dit kader belangwekkend.
  • De impact van Omnibus I: Omnibus I tempert op onderdelen de reikwijdte van Europese regelgeving, maar verandert niets aan de fundamentele beweging richting meer transparantie, meer zorgvuldigheid en meer verantwoording.

De rode draad is helder: de formele aansprakelijkheidsdrempel voor bestuurders is niet wezenlijk verlaagd, maar het normatieve kader waarbinnen zij opereren is aanzienlijk verzwaard. Meer verplichtingen voor de onderneming betekenen indirect meer risico voor het bestuur.

Klik hier om het volledige artikel te lezen

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website van Stibbe