Vandaag heeft de Europese Commissie een verslag gepubliceerd over de vereenvoudiging van de herziene EU-ontbossingsverordening (EUDR) en een reeks verdere maatregelen voor een soepele en doeltreffende uitvoering na het akkoord van de medewetgevers in december vorig jaar. Deze maatregelen zullen marktdeelnemers, lidstaten, derde landen en andere belanghebbenden meer duidelijkheid verschaffen en tegelijkertijd juridische stabiliteit en voorspelbaarheid waarborgen. Met het pakket van vandaag komt de Commissie haar toezegging aan het Europees Parlement en de Raad na om een vereenvoudigingsevaluatie van de herziene verordening uit te voeren en bereidt zij zich voor op de inwerkingtreding van de verordening tegen het einde van dit jaar.

De maatregelen omvatten een verslag aan het Europees Parlement en de Raad, een geactualiseerd richtsnoer en veelgestelde vragen, en een ontwerp van gedelegeerde handeling betreffende de productomschrijving van de EUDR. Daarnaast legt de Commissie de lidstaten een geactualiseerde uitvoeringshandeling over het informatiesysteem voor.

In het verslag aan het Europees Parlement en de Raad worden de vereenvoudigingsmaatregelen beschreven die sinds de inwerkingtreding van de EUDR in juni 2023 zijn uitgevoerd, alsook de maatregelen die in het pakket van vandaag zijn ingevoerd. Deze maatregelen samen zullen leiden tot een aanzienlijke vermindering van de administratieve lasten. Verwacht wordt dat zij de jaarlijkse nalevingskosten voor ondernemingen die onderworpen zijn aan EUDR-verplichtingen met ongeveer 75 % zullen verminderen ten opzichte van de oorspronkelijke EUDR. Het bevat ook geplande instrumenten ter facilitering van de handel, zoals registers van wetgeving van producerende landen en certificeringsregelingen voor grondstoffen in het kader van de EUDR, om risicobeoordeling en passende zorgvuldigheid te vergemakkelijken. Bovendien blijkt uit het verslag dat de EUDR al bijdraagt tot structurele veranderingen in de mondiale toeleveringsketens, met meer investeringen in traceerbaarheid en meer transparantie, waardoor duurzamere en concurrerendere productiepraktijken worden ondersteund.

In de bijgewerkte leidraad en de veelgestelde vragen komen de onderwerpen aan bod die het vaakst door belanghebbenden aan de orde worden gesteld. Beide documenten verschaffen verdere verduidelijking over de verplichtingen voor de downstreamtoeleveringsketen en de zeer vereenvoudigde specifieke regeling die van toepassing is op micro- en kleine primaire marktdeelnemers. Er wordt uitleg gegeven over kwesties zoals e-commerce en geolocatiemodaliteiten. De bijgewerkte infographics over de toeleveringsketen van de EUDR bieden ook gebruiksvriendelijke praktische voorbeelden ter illustratie van de verschillende scenario’s voor de toeleveringsketen. Deze documenten zijn uitvoerig met de lidstaten besproken met het oog op een geharmoniseerde handhaving van de wetgeving in de hele EU.

Het ontwerp van gedelegeerde handeling bevat gerichte wijzigingen van de productomschrijving van de EUDR. Het actualiseert het ontwerp van gedelegeerde handeling van vorig jaar en bevat feedback van belanghebbenden tijdens de raadplegingsfase. Het ontwerp bevat voorgestelde toevoegingen van bepaalde downstreamproducten, zoals oploskoffie en bepaalde palmoliederivaten. Zij stelt ook verschillende uitsluitingen van het toepassingsgebied voor, zoals leder of van een nieuw loopvlak voorziene banden, alsook vrijstellingen zoals productmonsters, bepaalde verpakkingsmaterialen, gebruikte en tweedehandsproducten en afval. Het ontwerp van gedelegeerde handeling staat tot 1 juni 2026 open voor feedback van het publiek.

Tegelijkertijd werkt de Commissie het informatiesysteem bij om rekening te houden met de wijzigingen die bij de herziene verordening zijn ingevoerd en om de gebruiksvriendelijkheid van het systeem te verbeteren. De geactualiseerde ontwerpuitvoeringshandeling betreffende het informatiesysteem zal nu vóór de vaststelling ervan aan de lidstaten worden voorgelegd. De belangrijkste ontwikkelingen zullen een vereenvoudigd aangifteformulier voor micro- en kleine primaire marktdeelnemers omvatten, dat is afgestemd op het bestaande formulier voor zorgvuldigheidsverklaringen; bijgewerkte specificaties voor de geautomatiseerde applicatie-interfaces; een noodplan voor ongeplande niet-beschikbaarheid; en een vrijwillige groepsfunctie die is ingevoerd naar aanleiding van verzoeken van het bedrijfsleven.

De Commissie werkt ook nauw samen met de lidstaten om gebruik te maken van de beschikbare informatie uit nationale databanken die rechtstreeks in het informatiesysteem moet worden weergegeven om ondernemingen te ondersteunen bij het nakomen van hun verplichtingen in het kader van de EUDR. Dit zal naar verwachting de lasten voor micro- en kleine primaire exploitanten verder verminderen.

De Commissie is gericht op het vergemakkelijken van de uitvoering en het waarborgen van een succesvolle inwerkingtreding van de wet tegen 30 december 2026.

Achtergrond

De EU-ontbossingsverordening heeft tot doel ervoor te zorgen dat belangrijke goederen die in de EU in de handel worden gebracht, niet bijdragen tot ontbossing en bosdegradatie, zowel binnen de EU als wereldwijd, aangezien zij tot de belangrijkste bijdragen aan de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit behoren. De belangrijkste oorzaak van ontbossing is de uitbreiding van landbouwgrond in verband met de productie van zeven grondstoffen die onder de verordening vallen – runderen, hout, cacao, soja, palmolie, koffie, rubber en sommige daarvan afgeleide producten.

Krachtens de verordening moet elke marktdeelnemer of handelaar die deze grondstoffen op de EU-markt brengt of uit de EU uitvoert, kunnen aantonen dat de producten niet afkomstig zijn van recent ontbost land of hebben bijgedragen tot bosdegradatie.

In december 2025 hebben het Europees Parlement en de Raad de herziene tekst van de EUDR aangenomen, die de juridische stabiliteit biedt die nodig is voor een succesvolle uitvoering. De verordening is van toepassing met ingang van 30 december 2026 voor grote en middelgrote ondernemingen, alsook voor micro- en kleine ondernemingen uit de houtsector, en met ingang van 30 juni 2027 voor andere micro- en kleine ondernemingen.

Nog voordat de verordening van toepassing werd, heeft zij al positieve veranderingen teweeggebracht in zowel de publieke als de particuliere sector, waardoor de toeleveringsketens transparanter zijn geworden en nieuwe marktkansen zijn ontstaan voor ontbossingsvrije producten.

Bron: Europese Commissie