Een gemiddeld Nederlands huishouden heeft tegenwoordig zo’n 140 elektrische apparaten in huis.¹ Al die apparaten worden ooit afgedankt. Alleen al in Nederland kwam in 2024 ruim 255 miljoen kilo elektronisch afval (e-waste) vrij.² Hiervan belandde naar schatting 26 miljoen kilo kleine apparaten alsnog in het restafval, waar het wordt verbrand in plaats van hergebruikt of gerecycled. Dat terwijl apparaten waardevolle en kritieke grondstoffen bevatten en vaak nog (deels) opnieuw te gebruiken zijn.
Die uitdaging is ook zichtbaar bij PreZero, waar het bedrijf op hun locatie in Winschoten jaarlijks grote hoeveelheden e-waste ontvangt. E-waste omvat vrijwel alle apparaten met een stekker of batterij: denk aan oude telefoons, kabels en laptops, maar ook aan wasmachines en koelkasten. PreZero heeft jarenlange kennis en ervaring met het testen en demonteren van e-waste. Van de binnengekomen apparaten is een deel nog prima geschikt voor hergebruik. Ook worden onderdelen uit e-waste gedemonteerd, zodat ze hergebruikt kunnen worden of een nieuw leven kunnen krijgen. Daarnaast levert e-waste waardevolle en kritieke grondstoffen op, zoals kobalt, iridium en goud.
Renzo Bouwzema, site manager van de PreZero-locatie in Winschoten: “Elektronica is in de basis een grondstoffenvoorraad. Te vaak wordt die voorraad te snel afgeschreven. Door eerst te testen en te kijken wat nog een tweede leven kan krijgen, blijft er meer waarde behouden en is er minder behoefte aan nieuwe grondstoffen. Dat is circulariteit in de praktijk.”
Eerst hergebruik, dan pas recycling
Tijdens de Week van de Circulaire Economie laat PreZero op de locatie in Winschoten zien hoe e-waste wordt getest, gesorteerd en gedemonteerd, en zo veel mogelijk wordt klaargemaakt voor hergebruik en recycling. Bij e-waste is recycling belangrijk, maar vaak pas de laatste stap. Bij PreZero begint het proces daarom met testen. Werkt een apparaat, of werken onderdelen van het apparaat, nog? Dan kan het worden hergebruikt, gerepareerd of ingezet voor remanufacturing, waarbij goede onderdelen worden gebruikt om een ander apparaat weer als nieuw te maken.
E-waste Academy
In Winschoten staat niet alleen techniek centraal, maar ook het menselijke verhaal. Via de E-waste Academy leidt PreZero mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op tot specialist in het testen en demonteren van elektronica. Op de locatie worden ook praktijkdiploma’s en certificaten behaald, in samenwerking met regionale partners. Zo ontstaat een leer- en werkomgeving waarin vakmanschap wordt opgebouwd en de stap naar regulier werk binnen of buiten PreZero dichterbij komt. In de bijlage vind je een overzicht van de belangrijkste cijfers van de E-waste Academy.
Dennis van Klinken, regiodirecteur Noordoost bij PreZero: “De uitdagingen rond e-waste nemen de komende jaren toe. Nieuwe Europese wetgeving, zoals het Right to Repair, verplicht producenten steeds vaker om apparaten zo te ontwerpen dat ze makkelijker te repareren en demonteren zijn. Dat helpt ons om meer apparaten een tweede leven te geven. Tegelijk zien we meer batterijen in alledaagse producten, met extra risico’s bij inzameling en verwerking. Dat vraagt om samenwerking en bewustwording in de hele keten: van producent tot consument.”
De groei van e-waste is een uitdaging die niemand alleen oplost. PreZero laat in Winschoten zien dat door de combinatie van vakmanschap en innovatie e-waste geen eindstation hoeft te zijn. Hoe beter apparaten worden ingezameld, getest, gesorteerd en gedemonteerd, hoe meer grondstoffen behouden blijven. PreZero roept bedrijven in de hele keten van e-waste dan ook op om zoveel mogelijk samen te werken aan extra oplossingen. Van Klinken: “Met de groeiende stroom e-waste is dat extra belangrijk. De tijd om te handelen is nu.”
Bronnen
- Stichting OPEN. (2022). Monitor Nationaal Product en Afval: Apparaten en lampen in Nederlandse huishoudens. Wecycle.
- Nationaal WEEE Register. (2025). Resultaten inzameling en verwerking van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur 2024.