Dertien glastuinbouwbedrijven willen de komende jaren CO2 uit de buitenlucht gaan afvangen om dit in hun kassen te gebruiken voor het stimuleren van de plantengroei. Voor de benodigde direct air capture-installaties hebben zij SDE++ subsidie toegekend gekregen. “We zijn blij dat de overheid deze veelbelovende technologie subsidieert”, zegt voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland.

Om de klimaatdoelen te behalen zal het gebruik van WKK in de glastuinbouw de komende jaren geleidelijk gaan teruglopen. “Steeds meer telers investeren in aardwarmte of het gebruik van warmtepompen. Daarmee is er minder CO2  van de WKK beschikbaar”, aldus Bom-Lemstra. Tegelijkertijd staat de beschikbaarheid van CO2 vanuit de industrie volgens haar onder druk, doordat gestimuleerd wordt al deze CO2 op te slaan onder de Noordzee.

CO2-tekort obstakel voor klimaatdoel 2030

In het Convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 is afgesproken dat de sector in 2030 beschikt over 2 megaton CO2 voor stimulering van de plantengroei. Momenteel is er circa 0,7 megaton beschikbaar, een hoeveelheid die de komende jaren weinig lijkt toe te nemen. De glastuinbouw stevent daardoor af op een CO2-tekort van in totaal 1,3 megaton in 2030. Dat gat moeten telers dan noodgedwongen blijven opvullen door onder meer hun WKK te laten draaien.

Omdat telers met hun WKK ook fossiele warmte en elektriciteit produceren, zet dat de energietransitie onder druk. “De dertien glastuinbouwbedrijven die nu subsidie kunnen krijgen, zijn in staat in totaal jaarlijks 22.635 ton CO2 uit de buitenlucht te onttrekken. Dat lijkt weinig en zal het gat richting 2030 niet oplossen, maar in dit stadium geldt: ‘Alle kleine beetjes helpen’. Het zal op de middellange termijn veel meer worden”, aldus Bom-Lemstra. Afvalverwerkingsbedrijven produceren weliswaar ook (groene) CO2, maar de beschikbaarheid daarvan is nog onzeker omdat ook hier onderzeese opslag interessanter lijkt te zijn.

‘Welkome deeloplossing’

Bom-Lemstra noemt het afvangen van CO2 uit de buitenlucht daarom een welkome deeloplossing. “Het draagt bij aan het invullen van onze behoefte aan duurzame CO2. Bovendien stimuleert het dus de warmtetransitie. Telers die hun WKK veel minder vaak laten draaien en bijvoorbeeld aardwarmte of warmtepompen gaan gebruiken, behouden met direct air capture immer hun CO2-voorziening.” Daar komt nog bij dat de afvanginstallatie tijdens het winterseizoen, als de gewassen in de kas heel beperkt CO2 nodig hebben, kan blijven draaien. “De afgevangen CO2 kan dan geleverd worden aan onderzeese opslagprojecten zoals Porthos of Aramis, wat negatieve emissies oplevert. Zo leveren we het hele jaar door een bijdrage aan de klimaatdoelen”, aldus Bom-Lemstra.

Opnieuw als eerste in Nederland

Was de glastuinbouw in Nederland de eerste die van aardwarmte gebruikmaakte, ook met het afvangen van CO2 uit de buitenlucht gaat de sector als eerste in Nederland aan de slag. De dertien telers willen miljoenen investeren in de nieuwe techniek. “Zij durven het aan om ervaring op te gaan doen met deze innovatieve technologie”, aldus Bom-Lemstra.

Installatie in ontwikkeling

Inmiddels wordt er in Nederland al gewerkt aan de ontwikkeling van de eerste installatie voor direct-air-capture. Dat gebeurt in glastuinbouwgebied Next Garden, bij Lingezegen Energy, het collectieve energie- en waterbedrijf van de telers in de regio Arnhem-Nijmegen. Deze installatie zal volgens leverancier Skytree eind dit jaar gereed zijn. Het systeem is modulair opgebouwd zodat het kan meegroeien met de bedrijfsactiviteiten van de betrokken glastuinbouwbedrijven. Skytree hoopt dat, na de glastuinbouw, ook andere sectoren zullen volgen, zoals de chemiesector en de producenten van synthetische brandstoffen.

Artist impression: Skytree

Bron: Glastuinbouw Nederland