Vandaag heeft de Europese Commissie een wetgevingsvoorstel aangenomen om de vraag naar koolstofarme, in Europa vervaardigde technologieën en producten te vergroten. De Industrial Accelerator Act (IAA) zal de productie stimuleren, bedrijven laten groeien en banen creëren in de EU, en tegelijkertijd de invoering van schonere, toekomstbestendige technologieën door de industrie ondersteunen.

In overeenstemming met de aanbevelingen van het Draghi-verslag voert de IAA gerichte en evenredige “Made in EU”- en/of koolstofarme vereisten in voor regelingen voor overheidsopdrachten en overheidssteun. Deze zullen van toepassing zijn op geselecteerde strategische sectoren, met name in staal, cement, aluminium, auto’s en nettonultechnologieën, en tegelijkertijd een kader vaststellen dat in voorkomend geval kan worden uitgebreid tot andere energie-intensieve sectoren zoals chemische stoffen. Dit zal de Europese productiecapaciteit versterken en de vraag naar in Europa vervaardigde schone technologieën en producten stimuleren. De wet bevat een verplichting voor de lidstaten om één digitaal vergunningsproces op te zetten om productieprojecten te versnellen en te vereenvoudigen.

De IAA heeft tot doel de waardecreatie in de EU te vergroten, onze industriële basis te versterken tegen de achtergrond van toenemende oneerlijke mondiale concurrentie en toenemende afhankelijkheid van leveranciers van buiten de EU in strategische sectoren. Het is dan ook een strategie ter ondersteuning van economische groei, welvaart en veiligheid op lange termijn. In 2024 vertegenwoordigde de be- en verwerkende industrie 14,3 % van het bbp van de EU en speelt zij daarom een cruciale rol in de economische veerkracht, de innovatiecyclus en het sociale weefsel van Europa. De wet stelt als doel het aandeel van de verwerkende industrie in het bbp van de EU tegen 2035 te verhogen tot 20 %.

Tegelijkertijd blijft de EU een van de meest open markten ter wereld en zet zij zich in voor het behoud van die openheid als een belangrijke bron van economische kracht en veerkracht. Het voorstel moedigt meer wederkerigheid op het gebied van overheidsopdrachten aan door landen die EU-bedrijven toegang tot hun markten bieden, gelijk te behandelen, in overeenstemming met het Draghi-verslag. Inhoud van partners waarmee de Unie een overeenkomst tot instelling van een vrijhandelszone of een douane-unie heeft gesloten, of die partij zijn bij de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, en waar relevante verplichtingen van de Unie uit hoofde van die overeenkomst bestaan, wordt geacht van oorsprong uit de Unie te zijn. Voor andere overheidsinterventies, met name overheidsregelingen en veilingen, kunnen partners onder het toepassingsgebied van de IAA vallen als zij een vrijhandelsovereenkomst of een douane-unie met de EU hebben.

Hoewel de IAA open blijft staan voor buitenlandse directe investeringen, stelt zij voorwaarden vast voor grote investeringen in strategische sectoren van meer dan 100 miljoen EUR, waar één enkel derde land meer dan 40 % van de mondiale productiecapaciteit controleert. Dergelijke investeringen moeten hoogwaardige banen creëren, innovatie en groei stimuleren en echte waarde in de EU genereren door middel van technologie- en kennisoverdracht en naleving van lokale inhoudsvereisten. Zij moeten ook een minimumniveau van 50 % van de Europese werkgelegenheid garanderen, zodat bedrijven en burgers naast investeerders kunnen profiteren van toegang tot de eengemaakte markt. Daarmee versterkt de IAA de economische veiligheid van de EU en de veerkracht van de toeleveringsketen.

De Industrial Accelerator Act maakt gebruik van de sterke punten van de eengemaakte markt door:

Ondersteuning van leidende markten voor “Made in EU”- en koolstofarme producten

De IAA introduceert “Made in EU”- en koolstofarme preferenties in regelingen voor overheidsopdrachten en overheidssteun om de vraag naar Europese industriële producten — cement, aluminium tot nettonultechnologieën zoals batterijen, zonne-energie, windenergie, warmtepompen en kernenergie — te stimuleren. Voor staal stelt de wet specifieke koolstofarme preferenties voor om de vraag op de markt te creëren. Deze maatregel zal investeerders vertrouwen en voorspelbaarheid geven, innovatie stimuleren en van schoon staal een kernonderdeel van de industriële toekomst van de EU maken. Strategisch gebruik van overheidsmiddelen zal investeringen in de EU ondersteunen, waardoor de toegang tot koolstofarme producten wordt verbeterd en het concurrentievermogen wordt gewaarborgd.

Waarborgen dat buitenlandse directe investeringen waarde voor de EU opleveren

De EU blijft een topbestemming voor buitenlandse directe investeringen (BDI), met bijna een kwart van het wereldwijde BDI-bestand in 2024. Om ervoor te zorgen dat BDI de toeleveringsketens van de EU versterken, technologieoverdracht bevorderen en het scheppen van hoogwaardige banen ondersteunen, introduceert de IAA voorwaarden voor investeringen van meer dan 100 miljoen EUR in opkomende sectoren zoals batterijen, elektrische voertuigen, fotovoltaïsche energie en kritieke grondstoffen.

Vereenvoudiging van de vergunningverlening

In het kader van de vereenvoudigingsagenda van de Commissie stroomlijnt en digitaliseert de IAA de vergunningsprocedures voor industriële projecten. Dit omvat de invoering van één digitaal éénloketsysteem met duidelijke termijnen en het beginsel van stilzwijgende goedkeuring in de tussenfasen van de vergunningsprocedure voor energie-intensieve decarbonisatieprojecten.

Duurzame productie stimuleren

De IAA introduceert industriële acceleratiegebieden die zijn ontworpen om industriële symbiose mogelijk te maken en de oprichting van projectclusters voor schone productie aan te moedigen. De oprichting van dergelijke clusters zal investeringen in essentiële energie-infrastructuur vergemakkelijken en vergunningen voor het gehele gebied bevorderen. Projecten op deze gebieden zullen gebruik maken van profilering met investeerders en ondersteuning bij de ontwikkeling van vaardigheden.

Volgende stappen

Over de voorgestelde verordening zal worden onderhandeld door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie voordat deze wordt aangenomen en in werking treedt.

Achtergrond

Dit initiatief is een voorstel voor een verordening. Het is aangekondigd in de Clean Industrial Deal en in de gezamenlijke mededeling van vorig jaar over de versterking van de economische veiligheid in de EU. Het komt ook tegemoet aan het Draghi-verslag door de vraag van de EU naar schone en in de EU vervaardigde producten en sleuteltechnologieën te creëren door middel van overheidsopdrachten en steunregelingen.

Bron: Europese Commissie