De karakteristieke soundscapes (de akoestische leefomgeving van een gebied) van het Nederlandse boerenland zijn steeds minder hoorbaar. Waar het ochtendconcert van vogels en insecten op de weilanden vroeger ruim anderhalf uur duurde, valt het geluid tegenwoordig vaak al na tien minuten stil. Sinds 1900 is meer dan 85% van onze oorspronkelijke biodiversiteit verdwenen. Meer dan helft van ons land is boerenland, en juist hier is de achteruitgang het grootst. Met het ‘Biofonisch Orkest’ laat burgerinitiatief Land van Ons horen hoe rijk de natuur kan klinken wanneer vogels, insecten en andere soorten terugkeren op het boerenland.
Boerenland is de sleutel tot herstel
Het verlies aan biodiversiteit met de bijbehorende natuurgeluiden is op het Nederlandse boerenland het grootst. Intensieve landbouw met pesticiden, kunstmest en monoculturen zijn hiervan de oorzaak. Tegelijkertijd ligt de sleutel tot het herstel juist op het boerenland. Land van Ons koopt boerenland aan met geld dat wordt ingelegd door burgers. Deze percelen worden vervolgens verpacht aan natuurinclusieve, biologische boeren. Zij zorgen voor een gezonde, levende bodem, de natuur krijgt hierdoor weer de ruimte en ondersteunt de landbouw. Landschapselementen zoals heggen, poelen, bloeiende akkerranden worden teruggebracht.
“Veel van onze weilanden lijken van een afstand prachtig groen, maar zijn ecologisch gezien levenloos en stilgevallen,” zegt Philippe Terheggen, voorzitter van Land van Ons. “Maar die stilte is gelukkig niet definitief. Zodra we de leefomgeving van planten en dieren duurzaam herstellen, kan het ecosysteem weer functioneren. We zien dat onze aanpak werkt: al na een paar jaar zijn er aantoonbaar meer kruiden, vlinders en vogels op de graslanden en akkers. En daarmee keren ook de karakteristieke natuurgeluiden hier terug.”
Ervaar het tweede en laatste Biofonisch Orkest in Udenhout
Biofonie is het geheel aan geluiden dat door levende organismen (behalve de mens) in een ecosysteem wordt geproduceerd. Met het Biofonisch Orkest brengt Land van Ons een ode aan deze natuurgeluiden. Tijdens het intieme concert versmelten de live pianoklanken van Iris Hond met de soundscape van een gezond ecosysteem: van de symfonie van kwakende kikkers en fluitende vogels tot het geritsel van gewassen en het gezoem van bijen. Zo liet Land van Ons in de veenweidepolder in Oude Ade horen wat we dreigen te verliezen, en hoe het klinkt als we het Nederlands boerenland herstellen. Na die première reist het Biofonisch Orkest door naar het coulissenlandschap van het Brabantse Udenhout voor een tweede en laatste concert op 12 september.
Bron: Land van Ons