De Changing Markets Foundation en Mighty Earth hebben hun nieuwste ranglijst voor de retailsector gepubliceerd – Shelved Again: Supermarkets’ Missing Action on Methane – waarin de methaanprestaties van de 20 grootste supermarkten ter wereld worden beoordeeld. Met een geschatte gezamenlijke jaaromzet van 2 biljoen dollar hebben deze retailgiganten samen een economische omvang vergelijkbaar met Brazilië. Nieuw onderzoek toont aan dat zij er nog steeds niet in slagen om effectieve maatregelen te nemen tegen het krachtige broeikasgas methaan dat op grote schaal vrijkomt bij de productie van vlees- en zuivelproducten.
Belangrijkste bevindingen uit het rapport:
- De lat is sinds vorig jaar niet hoger gelegd: geen enkele retailer rapporteert publiekelijk zijn methaanuitstoot of heeft een doelstelling vastgesteld om deze te verminderen;
- Hoewel Tesco, Lidl en Ahold Delhaize bovenaan staan, nemen zij geen voortrekkersrol in betekenisvolle methaanreductie;
- Amerikaanse supermarkten presteren slechter dan hun Europese tegenhangers: Costco en Walmart scoren onder de 10 punten, terwijl Albertsons en Publix helemaal geen punten scoren.
Koplopers zonder leiderschap
De bevindingen bouwen voort op het rapport uit 2025 – Clean Up On Aisle 3 – van Changing Markets en Mighty Earth, waarin voor het eerst een benchmark werd gezet voor enkele van ’s werelds grootste voedselbedrijven op dit belangrijke klimaatthema. Dit jaar scoorden zelfs de drie best presterende bedrijven, Tesco, Lidl en Delhaize, onder de 50%. Zij namen enkele belangrijke stappen op het gebied van het rapporteren van broeikasgasemissies, lieten hun doelstellingen door SBTi valideren, of verhoogden hun doelen om de verkoop van plantaardige alternatieven voor vlees en zuivel. Toch blijven ook deze drie achter als het gaat om daadkrachtige actie op methaan. Als zij hun voorsprong en reputatie als klimaatleiders willen behouden, zullen zij snel meer moeten doen.
Jurjen de Waal, Senior Director bij Mighty Earth: “Voor het tweede jaar op rij schuiven supermarkten hun ambitie om het superverhittende methaan in vlees- en zuivelketens aan te pakken voor zich uit. Methaanemissies uit de veehouderij, met name van runderen, zijn een belangrijke aanjager van klimaatverandering. Het snel terugdringen van methaan is een van de snelste en goedkoopste manieren om de opwarming van de aarde af te remmen. Supermarkten bevinden zich in een unieke positie om de verschuiving naar een dieet met minder vlees en meer plantaardige producten te ondersteunen, door eisen te stellen aan de producenten en consumenten te helpen met het maken van duurzamere keuzes.
Actie op methaan is mogelijk
In andere sectoren is wel sprake van actie. Zuivelgigant Danone maakte bekend dat het zijn doel om methaanemissies tegen 2030 met 30% te verminderen, bijna vijf jaar eerder dan gepland heeft bereikt. De Braziliaanse vleesverwerker Marfrig werd afgelopen jaar het eerste vleesbedrijf dat zijn methaanemissies publiceerde en een reductiedoelstelling van 33% tegen 2035 vaststelde.
Albert Heijn is momenteel de enige supermarkt die zijn methaanuitstoot openbaar maakt, maar moederbedrijf Ahold Delhaize doet dit niet. Elf retailers in het rapport rapporteren volgens het Greenhouse Gas Protocol – de wereldwijd meest gebruikte standaard voor broeikasgasboekhouding. De onderliggende data zou bij deze bedrijven daarom beschikbaar moeten zijn. Het feit dat deze niet worden gepubliceerd wijst eerder op een gebrek aan transparantie dan op een gebrek aan capaciteit.
Izzy Howden, Senior Campaigner bij Changing Markets: “Het snel aanpakken van methaan is een snelle winst in de strijd tegen opwarming. De 20 retailers in dit rapport zijn gevestigd in landen die het Global Methane Pledge hebben ondertekend, maar ze liggen allemaal nog ver achter op schema om de uitstoot met minstens 30% te verminderen tegen 2030 ten opzichte van 2020. Deze retailers hebben een unieke en krachtige positie om het wereldwijde voedselsysteem te beïnvloeden. Toch heeft hun gebrek aan actie een leiderschapsvacuüm gecreëerd dat dringend moet worden opgevuld.”
Kleine stappen, geen doorbraak
Elf retailers verbeterden hun score ten opzichte van vorig jaar. Ze verdienen punten voor kleine stappen, zoals het rapporteren van totale broeikasgasemissies of het publiceren van vergelijkbare verkoopcijfers van plantaaridge eiwitten, maar deze acties vormen geen geloofwaardige volwaardige strategieën voor methaanreductie. De hoogste scores werden behaald op het erkennen van de impact van methaan uit de veehouderij (70%, 14 van de 20 retailers) en op het aanbod van plantaardige alternatieven, waar 75% van de retailers (15 van de 20) de maximale score behaalde voor een breed huismerk assortiment.
Plantaardig als oplossing
Toch ondersteunen slechts drie beoordeelde retailers (Casino, Lidl en Tesco) expliciet een vermindering van vlees- en zuivelproducten (die aanzienlijk meer uitstoot veroorzaken dan plantaardige eiwitten) om klimaatverandering aan te pakken. Het Planetary Health Diet (PHD), ontwikkeld door de EAT-Lancet Commission, is een wetenschappelijk onderbouwd voedingspatroon dat noten en peulvruchten (zoals bonen en linzen) aanbeveelt als belangrijkste eiwitbronnen, met slechts kleine hoeveelheden rood vlees en zuivel. De nieuwste versie van de Schijf van Vijf van het voedingscentrum in Nederland adviseert ook meer peulvruchten en minder (rood) vlees. Dit zou als referentiepunt moeten dienen voor retailers bij het vaststellen van ambitieuze doelstellingen en plannen voor methaanreductie.
Waarom methaan ertoe doet
Het grootste deel van de door mensen veroorzaakte methaanuitstoot komt uit de landbouw (42%), voornamelijk door vlees- en zuivelproductie. Methaan is een supervervuiler, ongeveer 80 keer krachtiger dan CO₂, en verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de wereldwijde opwarming sinds het pre-industriële tijdperk. Tegelijkertijd is het relatief kortlevend, waardoor snelle reducties in methaanuitstoot bepalend kunnen zijn om de opwarming onder de 1,5°C te houden – de grens die nodig is voor een leefbare planeet.
Oproep aan de sector
Daarom roepen Changing Markets en Mighty Earth voedselretailers dringend op om:
- Wetenschappelijk onderbouwde doelstellingen voor methaanreductie op te nemen van ten minste 30% tegen 2030 (ten opzichte van 2020) en jaarlijks over methaanemissies te rapporteren;
- Als oplossing voor methaanreductie de verkoop van plantaardige producten – inclusief volwaardige en plantaardige eiwitten – te vergroten ten opzichte van vlees en zuivel, en een doel te stellen van ten minste 60% plantaardige eiwitten versus 40% dierlijke eiwitten tegen 2030;
- Het risico van methaan te erkennen, aangezien klimaatverandering en de bijbehorende impact – operationeel, regulatoir en financieel – materiële risico’s vormen voor retailers.
