Aan de oostkant van Gorinchem maakt ondernemer Mark Brands (Dutch Sustainable Energy, DSE) het mogelijk dat 41 bedrijven en instellingen nu een stroomaansluiting krijgen. DSE ontwikkelt op het terrein van golfbaan The Dutch een energieknooppunt waar veel vermogen van het net voor nodig is. Omdat DSE de extra capaciteit pas in 2027 nodig heeft, doet het bedrijf vrijwillig een stap opzij op de wachtlijst op, waardoor 41 bedrijven nu wel kunnen worden aangesloten en niet nog jaren hoeven te wachten.

“Als wij een stap opzij kunnen zetten zonder dat onze plannen in gevaar komen, doen we dat,” zegt Brands. “Zo komt de hele regio vooruit.”

Kleinschalige dementiezorg, ook met alleen AOW

Een van de organisaties die nu wél verder kan, is Dagelijks Leven, een landelijke zorgaanbieder van kleinschalige dementiezorg die zich ook richt op een doelgroep waarvoor er weinig betaalbare woonzorgplekken zijn: mensen met een kleine portemonnee, dus ook met alleen AOW als inkomen. Dankzij slimme organisatie, vrijwel geen overhead en maximaal inzetten van zorggeld, kan Dagelijks Leven deze groep tóch hoogwaardige dementiezorg bieden.

In Het Stalkaarsenhuis in Gorinchem wonen 21 bewoners in een huiselijke setting met een eigen studio, gezamenlijke huiskamers, een activiteitenruimte en een groene tuin. Maar het huis draait op duurzame installaties die nu worden afgeremd door netcongestie: warmtepompen kunnen nauwelijks voluit, koeling wordt geminimaliseerd en het gebouw ‘pendelt’ tussen warm water en verwarming om pieken te vermijden. Ook het grotendeels elektrische wagenpark kan nauwelijks laden.

“Onze huizen zijn gebouwd om duurzaam te draaien, maar door het volle stroomnet gebruiken we die voorzieningen nu maar half,” zegt Lars Ramakers van Dagelijks Leven. “We hebben écht gekeken hoe wij zo min mogelijk het net belasten en dat blijven we doen, maar we konden eigenlijk niet zonder een zwaardere aansluiting. Dit helpt ons juist de mensen te helpen voor wie weinig alternatieven bestaan.”

Ruimte geven

“Het is belangrijk dat bedrijven, waar mogelijk, elkaar de ruimte geven,” zegt wethouder Mark de Boer van Gorinchem. “Zo kunnen zorginstellingen, mkb’ers en maatschappelijke organisaties blijven draaien. Hoe mooi is het dat het Stalkaarsenhuis nu haar duurzame installaties en wagenpark volledig kan inzetten en benutten. Netcongestie los je niet in je eentje op, maar met elkaar.”

Techniek alleen redt het niet

Eerder kwamen al 84 bedrijven van de wachtlijst dankzij technische ingrepen van Stedin en TenneT, zoals extra transformatoren en het tijdelijk zwaarder belasten van station Arkel.

“Techniek helpt, maar zonder dit soort keuzes van bedrijven komen we er niet,” zegt regiodirecteur Maarten Bijl van Stedin. “DSE laat zien dat solidariteit op het stroomnet werkt. Elke kilowatt helpt, ook huishoudens en bestaande bedrijven kunnen helpen het net te ontlasten als het druk is. Vooral in de avonduren is het druk op het net.”

Lokale energie als vliegwiel

De geplande eHub van DSE — lokaal opwekken, lokaal leveren — wordt een blauwdruk voor de toekomst: minder druk op het hoofdnet, kortere energiestromen en meer ruimte voor groei en verduurzaming.

Gorinchem laat opnieuw zien dat het kán, zolang partijen elkaar helpen. Zo komt niet alleen het net in beweging, maar ook de samenleving die ervan afhankelijk is.

Bron: Stedin