Overheden, netbeheerders en havenbedrijven zijn gestart met een verkenning naar nieuwe ruimte voor verduurzaming van de industrie in het Noordzeekanaalgebied. Door ruimte en energie vooraf beschikbaar te maken, moet investeren in verduurzaming weer mogelijk worden.
De verkenning is officieel van start gegaan na de ondertekening van een intentieverklaring door het ministerie van Klimaat en Groene Groei, provincie Noord-Holland, de gemeenten Amsterdam en Zaanstad, Port of Amsterdam, TenneT, Gasunie, Liander en het Programmabureau Noordzeekanaalgebied. Het initiatief komt voort uit het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie (NPVI) en is bedoeld om de verduurzaming van industriële bedrijven te versnellen. De verkenning onderzoekt of er gericht ruimte en energie beschikbaar kan worden gesteld voor de ontwikkeling van groene industrie. Dit zou bedrijven toekomstperspectief bieden en meer zekerheid om te investeren.
Ruimte en energie vooraf beschikbaar
De verkenning draait om het zogeheten Safe Haven-concept. Dit houdt in dat r energievoorzieningen vooraf worden beschikbaar gemaakt op één locatie, waarbij er ruimte is voor groene bedrijven om zich te vestigen of uit te breiden. Het gaat om infrastructuur voor elektriciteit, warmte, waterstof, CO₂ en groen gas. Bedrijven weten daardoor beter waar zij terechtkunnen en welke mogelijkheden er zijn om hun productie te verduurzamen of uit te breiden. Dit voorkomt langdurige onzekerheid en helpt om plannen sneller uit te voeren.
Antwoord op volle netten en ruimtegebrek
Veel industriële bedrijven willen verduurzamen, maar lopen vast door volle elektriciteitsnetten en een tekort aan beschikbare ruimte. Deze knelpunten zorgen ervoor dat investeringen worden uitgesteld of niet doorgaan. Doordat de randvoorwaarden energie-infrastructuur en ruimte vooraf worden geregeld, wordt dit probleem aan de voorkant aangepakt. Het doel is toekomstperspectief bieden voor de ontwikkeling van groene industrie.
Onderzoek in het Noordzeekanaalgebied
In deze fase wordt onderzocht of deze aanpak mogelijk is binnen bestaande wet- en regelgeving. En er wordt gekeken of de locaties zoals het bedrijventerrein HoogTij in Zaanstad en het Westelijke Havengebied in Amsterdam geschikt zijn, hoe de infrastructuur kan worden ingepast en welke afspraken nodig zijn tussen de betrokken partijen. Op basis van de resultaten volgt in september 2026 een besluit over het vervolg. Andere projecten in het gebied lopen tijdens deze verkenning gewoon door.
Samen werken aan uitvoering
De betrokken partijen werken samen aan deze verkenning en leveren ieder een bijdrage in de vorm van capaciteit en kennis. Tijdens het traject zijn vaste momenten ingebouwd om de voortgang te beoordelen en waar nodig bij te sturen. Als de uitkomsten positief zijn, volgt een volgende fase met concrete afspraken en verdere uitwerking richting uitvoering.
En als de verkenning succesvol is, kan het concept Safe Haven ook in andere gebieden in Nederland verkend worden.
De verkenning maakt deel uit van het NPVI-Vliegwieltraject. In deze fase is er nog geen mogelijkheid voor bedrijven om zich te vestigen.
Vliegwiel
Het Vliegwiel brengt partijen samen die nodig zijn om de verduurzaming van de industrie te versnellen. Het gaat om het ministerie van Klimaat en Groene Groei, netbeheerders en industrieclusters. In opdracht van de NPVI-stuurgroep werken zij aan maatregelen die vastgelopen denken doorbreken. Deze maatregelen helpen om grote veranderingen in gang te zetten, zodat zowel de industrie als de energie-infrastructuur sneller kan verduurzamen.
Bron: Nationaal Platform Verduurzaming Industrie (NPVI)