Thomas Kascha: “De McDonald’s beker-affaire: symboolpolitiek verpakt als groen beleid”

Wat een grap, de échte wegwerpbeker in het nieuwsbericht over de wegwerpbekers van McDonald’s op Nu.nl is niet de kartonnen beker die de producenten al jaren samen inzamelen en recyclen. De echte wegwerpbeker is de dikke plastic “herbruikbare beker” die 99 van de 100 keer (vroegtijdig) in de oven belandt. Alles stinkt dan ook aan dit artikel over de dreiging van de ILT aan McDonald’s.

Om te beginnen de geciteerde zogenaamde milieuclub. Fair Resource Foundation, het voormalige Recycling Netwerk Benelux, presenteert zich als milieuclub maar functioneert in de praktijk als lobbyclub. Door zo hard te pushen op herbruikbaar plastic, komt hun beleid de belangen van de plasticindustrie juist ten goede. Ze zeggen te strijden tegen de groei van virgin plastic, maar wakkeren die groei in de praktijk juist aan.

Al dat extra plastic wordt straks niet massaal gerecycled. Het gaat niet tientallen keren mee. En het afwassen zelf kost water, vervuilt water en vraagt veel energie. Hergebruik is niets meer dan een loze belofte. En dan heb ik nog niet over het extractie, raffinage en productieproces, over de lekkende chemicaliën en micro plastics.

Kartonnen bekers worden daarentegen al jaren in steeds grotere volumes ingezameld en gerecycled. Zowel het karton als het bioplastic laagje worden hergebruikt. Het echte voorbeeld van een circulair product en vaak al geheel hernieuwbaar.

Dan de ILT en hun dreiging. Zij beroepen zich op de binnenlandse SUP regeling, maar die is niet in lijn met Europa. Europa wil minder fossiel, meer gesloten kringlopen en meer producentenverantwoordelijkheid. Dan kijk je naar kartonnen bekers, niet naar lineaire producten als dikke plastic bekers.

Belangrijker nog: wat McDonald’s kan en mag doen elders in Europa, kan Nederland niet zomaar verbieden als de regel niet proportioneel is, discriminatoir is, of het vrij verkeer belemmert.

De journalist van Nu.nl heeft zich met zijn artikel laten inpakken door de lobbyclub en geen gedegen eigen onderzoek gedaan. McDonald’s heeft zich, ondanks hun terechte protesten, keurig aan de wet gehouden. Dat mensen zelf bij de kiosk de beker kunnen kiezen, komt doordat wijze mensen hadden bedacht dat er voor take away geen eisen gelden, maar dat je op locatie, waar je de inzameling waterdicht kunt krijgen, beter met dik plastic kunt werken.

De SUP regeling zou plastic zwerfafval tegen moeten gaan en dan stel je geen eisen aan take away maar alleen aan gebruik ter plaatse, dan verbied je karton en dan stuur je op niet recyclebaar plastic. Je zou er bijna om moeten lachen als het niet zo verdrietig zou zijn.

Een storm in een glas water deze dreiging en deze casus én het laatste woord is er nog niet over gezegd. Op dit moment worden er verscheidene proefprocessen tegen deze ambtelijke dwaling opgetuigd. Er zal korte metten worden gemaakt met alweer een stuitend voorbeeld van symboolpolitiek dat averechts werkt.