Voetbal vormt met ruim 10 miljoen betrokken liefhebbers het grootste sociale netwerk van het land. Dat bevestigt ook het nieuwe maatschappelijke impactverslag 2024/’25 van de KNVB, aangevuld met recent onderzoek. De cijfers tonen niet alleen het enorme aantal liefhebbers van de sport, maar ook de diversiteit ervan.
Meer dan helft van Nederland volgt voetbal, blijkt uit nieuw onderzoek van Markteffect. Zij volgen het betaald voetbal, het lokale amateurvoetbal en natuurlijk Oranje. Ook is de belangstelling voor voetbal breed verspreid over alle leeftijden en opleidingsniveaus.
Maatschappelijke rol voetbal groeit
De cijfers van Markteffect laten verder zien dat voor 3,7 miljoen mensen het betaald voetbal hun sociale netwerk versterkt. Daarnaast geeft een nog groter deel van maar liefst 4,1 miljoen liefhebbers aan dat voetbal hun plezier, geluk en mentaal welzijn versterkt. Opvallend is dat bijna de helft van de betaald voetballiefhebbers pleit voor intensievere samenwerking tussen voetbalclubs en landelijke en lokale overheden op thema’s als gezondheid, sociale binding en duurzaamheid. Dat signaal krijgt gewicht nu clubs steeds vaker maatschappelijke taken op zich nemen. Directeur betaald voetbal Marianne van Leeuwen: “Of het nu gaat om een gezonder Nederland, gelijke kansen of het vergroten van onderling begrip; voetbal laat zien dat echte verandering begint wanneer mensen elkaar ontmoeten.”
Betaald voetbalclubs draaien 330 maatschappelijke projecten gericht op fysieke, sociale en/of mentale gezondheid. Bij amateurverenigingen gebeurt hetzelfde, variërend van 800 deelnemende clubs aan Discriminatie = kansloos, voetbalinitiatieven voor mensen met een beperking, tot bijna 700 lokale activiteiten tijdens het Nationale Voetbalweekend. Directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee: “Voetbal verbindt, omdat het een ontmoetingsplek is waar verschillen vervagen en nieuwe mogelijkheden ontstaan.”
Stijgende hulpvragen vergroten inzet voetbal op gezondheid
De KNVB ziet vooral op het gebied van mentale gezondheid en armoede een stijgende hulpvraag uit de samenleving. Het programma ‘De Onzichtbare Blessure’ werd het afgelopen seizoen aangekondigd om jongeren beter te ondersteunen nu hun mentale gezondheid verslechtert. Mentale gezondheid wordt via coaches, trainers en een speciaal ontwikkelde bal bespreekbaar gemaakt.
De KNVB zet zich in om alle kinderen met plezier te laten voetballen en zo bij te dragen aan hun fitheid en gezondheid. Het initiatief Niemand Buitenspel, waarbij gespecialiseerde vrijwilligers kinderen in armoede helpen om te blijven sporten, hielp ruim 11.000 kinderen verder. Het schoolvoetbal bereikte 220.000 kinderen, waaronder veel leerlingen uit het speciaal onderwijs. Het Nederlands elftal (m) droeg bij door hun shirts te veilen voor Het Vergeten Kind. De opbrengst: 225.000 euro.
Gelijke kansen creëren door coachingstrajecten
Internationaal vierde het opleidingsprogramma KNVB WorldCoaches alweer zijn 15-jarig bestaan en startte voor het eerst een cursus in Nederland, in aanmeldcentrum Ter Apel. Sinds 2009 traint WorldCoaches lokale coaches in meer dan vijftig landen, met aandacht voor voetbalvaardigheden én thema’s als zelfvertrouwen, weerbaarheid, gezondheid en gelijke kansen.
De nieuwe Coaching Girls module, gericht op trainers van meiden- en gemengde teams, won een prijs voor beste maatschappelijk initiatief. Ook werd dit seizoen de ‘The Class of ’25’ gelanceerd, een initiatief om de bestuurskamer van amateurclubs te diversifiëren en iedereen uit te dagen de impactvolle rol van voetbalbestuurder te omarmen.
Clubs vergroenen
De KNVB werkt met architecten aan modulaire houten clubhuizen die de milieu-impact van accommodaties verlagen en nieuwbouw van kantines versneld mogelijk maken. Dat is belangrijk, want het merendeel is aan vernieuwing toe. De KNVB lanceerde ook de Groene Clubscan: de gratis onlinetool die clubs direct een compleet en subsidieerbaar energieadvies biedt, zonder adviseur. Maar ook de KNVB zelf wordt groener. Alle afdelingen van de KNVB hebben concrete maatregelen opgesteld om hun uitstoot te reduceren.
De koers van PSV
Bij PSV is maatschappelijke betrokkenheid steeds nadrukkelijker verbonden aan het ESG-beleid (Environment, Social & Governance). Daarmee vertaalt de club Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) naar duidelijke ambities op het gebied van duurzaamheid, sociale impact en goed bestuur.“ We zijn ons ESG-beleid opnieuw aan het vormgeven. Zo maken we helder welke maatschappelijke rol we willen en kunnen spelen en op welke thema’s we ons richten.”
PSV werkt hierbij samen met de Universiteit Utrecht om programma’s wetenschappelijk te onderbouwen. Binnen onder meerPSV Vitality 12 Weeks wordt met nieuwe methodieken gemeten welke effecten deelnemers ervaren. “De cijfers laten zien dat we daadwerkelijk impact maken. Die kennis willen we delen met andere clubs, terwijl we zelf ook van hen blijven leren.” Deelnemers aan het gezondheidsprogramma gaven na afloop aan meer energie te hebben en zich fitter te voelen. Zo steeg de zelf-gerapporteerde gezondheid van een 6,4 naar een 7,6 en het gevoel van fitheid van een 5,9 naar een 7,7.
Van verplichting naar overtuiging
Het aanscherpen van het ESG-beleid vindt zijn oorsprong in Europese duurzaamheidswetgeving. Hoewel PSV door versoepelingen niet langer formeel verplicht is om hieraan te voldoen, kiest de club bewust voor voortzetting.“Niet omdat het moet, maar omdat het past bij PSV, bij de regio en bij onze geschiedenis”, zegt Damian Bott, Manager Marketing & Media en bij PSV. Die geschiedenis gaat terug tot de oprichting van PSV vanuit Philips, waar zorg voor medewerkers en omgeving centraal stond.“Onze oorsprong ligt in vitaliteit en welzijn. Die lijn van vroeger willen we doortrekken naar nu.”
Foto: KNVB Media
