Het Global Risks Report 2026 van het World Economic Forum, dat vandaag is gepubliceerd, wijst uit dat geo-economische confrontatie het grootste risico voor dit jaar vormt, gevolgd door interstatelijke conflicten, extreem weer, maatschappelijke polarisatie en misinformatie en desinformatie.
De vooruitzichten van leiders en experts tonen grote bezorgdheid. De helft van de ondervraagden verwacht een turbulente of stormachtige wereld in de komende twee jaar, een stijging van 14 procentpunten ten opzichte van vorig jaar. Nog eens 40% verwacht dat de vooruitzichten voor de komende twee jaar op zijn minst onzeker zullen zijn, terwijl 9% stabiliteit verwacht en 1% rust voorspelt. Wat betreft de vooruitzichten voor de komende 10 jaar, verwacht 57% een turbulente of stormachtige wereld, 32% verwacht onrust, 10% voorspelt stabiliteit en 1% verwacht rust.
“Er ontstaat een nieuwe concurrentieorde nu grote mogendheden hun invloedssferen proberen veilig te stellen. Dit veranderende landschap, waarin samenwerking er wezenlijk anders uitziet dan gisteren, weerspiegelt een pragmatische realiteit: samenwerkingsbenaderingen en de geest van dialoog blijven essentieel”, aldus Børge Brende, President en CEO van het World Economic Forum. “Onze jaarlijkse bijeenkomst in Davos zal een cruciaal platform zijn om risico’s en kansen te begrijpen en de bruggen te bouwen die nodig zijn om deze aan te pakken.”
“Het Global Risks Report biedt een vroegtijdig waarschuwingssysteem nu het tijdperk van concurrentie de mondiale risico’s – van geo-economische confrontatie tot ongecontroleerde technologie en stijgende schulden – versterkt en ons collectieve vermogen om deze aan te pakken verandert. Maar geen van deze risico’s is een uitgemaakte zaak”, aldus Saadia Zahidi, Managing Director van het World Economic Forum. “De uitdagingen die in het rapport worden belicht, onderstrepen zowel de omvang van de potentiële gevaren waarmee we worden geconfronteerd als onze gedeelde verantwoordelijkheid om de toekomst vorm te geven.”
Het rapport analyseert risico’s over drie tijdsbestekken: onmiddellijk (2026); korte tot middellange termijn (de komende twee jaar); en op de lange termijn (de komende 10 jaar). Op de korte termijn botsen gewapende conflicten, de bewapening van economische instrumenten en maatschappelijke fragmentatie met elkaar. Naarmate deze directe risico’s toenemen, creëren uitdagingen op de langere termijn, van technologische versnelling tot milieuvervuiling, ook domino-effecten.
Geopolitieke, economische en geo-economische risico’s nemen toe.
Geo-economische confrontatie staat bovenaan de ranglijst voor de korte termijn, waarbij 18% van de respondenten het beschouwt als het risico dat het meest waarschijnlijk een wereldwijde crisis in 2026 zal veroorzaken. Geo-economische confrontatie staat ook op de eerste plaats qua ernst in de komende twee jaar, acht posities hoger dan vorig jaar. Gewapende conflicten tussen staten volgen op de tweede plaats voor 2026, maar zakken naar de vijfde plaats in de periode van twee jaar.
In een wereld van toenemende rivaliteit en langdurige conflicten bedreigt confrontatie de toeleveringsketens en de bredere mondiale economische stabiliteit, evenals het samenwerkingsvermogen dat nodig is om economische schokken op te vangen. Wat de geopolitieke vooruitzichten betreft, verwacht 68% van de respondenten een “multipolaire of gefragmenteerde orde” in het komende decennium, een stijging van vier punten ten opzichte van vorig jaar.
Economische risico’s laten de grootste collectieve stijging zien in de vooruitzichten voor de komende twee jaar. Zowel het risico op een economische neergang als het risico op inflatie stegen acht posities, naar respectievelijk de 11e en 21e plaats, terwijl het risico op het barsten van een zeepbel op de financiële markten zeven posities steeg naar de 18e plaats. Toenemende zorgen over schulden en potentiële zeepbellen op de financiële markten, te midden van geoeconomische spanningen, zouden een nieuwe fase van volatiliteit kunnen inluiden.
Technologie, samenlevingen en het milieu
Desinformatie en misinformatie staan op de 2e plaats in de vooruitzichten voor de komende twee jaar, terwijl cyberonveiligheid op de 6e plaats staat. Negatieve gevolgen van AI laten de sterkste stijging zien, van de 30e plaats in de tweejarige horizon naar de 5e plaats in de tienjarige horizon, wat de bezorgdheid weerspiegelt over de gevolgen voor de arbeidsmarkt, de samenleving en de veiligheid.
Maatschappelijke polarisatie staat in 2026 op de 4e plaats en in 2028 op de 3e plaats. Ongelijkheid staat op de 7e plaats in de vooruitzichten voor de komende twee en tien jaar. Ongelijkheid werd voor het tweede opeenvolgende jaar ook aangewezen als het meest onderling verbonden risico, dat andere risico’s aanwakkert naarmate de sociale mobiliteit afneemt. Economische neergang is het op één na meest onderling verbonden risico. Aan deze onderlinge verbanden liggen zorgen ten grondslag over de stijgende kosten van levensonderhoud en de verankering van K-vormige economieën.
Nu zorgen op de korte termijn de overhand hebben gekregen boven doelstellingen op de lange termijn, zijn milieurisico’s in de tweejarige vooruitzichten gedaald. Extreem weer zakte van de 2e naar de 4e plaats, vervuiling van de 6e naar de 9e plaats, terwijl kritieke veranderingen in de ecosystemen van de aarde en verlies aan biodiversiteit respectievelijk zeven en vijf plaatsen daalden. Alle milieurisico’s daalden in ernstscore, wat een absolute verschuiving vertegenwoordigt, niet slechts een relatieve. Toch blijven ze over de periode van tien jaar de meest ernstige – de top drie bestaat uit extreem weer, verlies aan biodiversiteit en kritieke veranderingen in de ecosystemen van de aarde. Driekwart van de respondenten verwacht een turbulente of stormachtige milieusituatie, de meest negatieve categorie van allemaal.
