Klimaatraden uit onder meer Denemarken, Finland en Duitsland, waaronder de Nederlandse Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR), roepen de Europese Commissie, Europese Raad, de Nederlandse regering en het parlement in een brief op om het Europese emissiehandelssysteem (ETS) niet af te zwakken. Het ETS wordt momenteel herzien en verschillende lidstaten pleiten voor een afzwakking. De raden dringen erop aan om de huidige afspraken niet af te zwakken of uit te stellen. Gebeurt dit wel dan komt het mondiale klimaatbeleid en daarmee het welzijn van huidige en toekomstige generaties in gevaar. Een duurzame industrie is nodig om te zorgen voor de veiligheid, innovatiekracht, het concurrentievermogen en de veerkracht van de Europese samenleving.

Een stevig Europees emissiehandelssysteem kan, als onderdeel van bredere nationale en Europese beleidsmaatregelen, de duurzame investeringen en innovatie stimuleren die nodig zijn om het Europese concurrentievermogen te waarborgen. Opschorting of afzwakking van dit systeem heeft volgens de verschillende raden diverse negatieve gevolgen:

  • Het afzwakken van ETS1 en het uitstellen van ETS2 houdt de Europese afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in stand en maakt de Europese Unie kwetsbaarder voor toekomstige fossiele energiecrises.
  • Het brengt de in de wet vastgelegde Europese ambitie om klimaatneutraal te worden in gevaar, omdat het de noodzakelijke emissiereductie vertraagt.
  • Het benadeelt bedrijven die hebben geïnvesteerd in verduurzaming en beloont achterblijvers. Noodzakelijke investeringen in schone industrie en energie in Europa worden verder uitgesteld.
  • Het kan de prijs van emissierechten weliswaar tijdelijk drukken, op lange termijn kan het tot prijsstijgingen leiden.
  • Afzwakken of uitstellen verhoogt bovendien de druk op nationale overheden omdat nationale klimaatplannen moeten worden aangescherpt om te voldoen aan de Europese klimaatdoelstellingen voor 2040 en 2050. Dit kan leiden tot een ongelijk speelveld tussen lidstaten, iets wat het Europese emissiehandelssysteem juist moet oplossen.

Herziening EU ETS

Het emissie­handels­systeem van de EU is een belangrijk instrument om broeikasgas­emissies te beperken. De geplande herziening van het systeem omvat alle onderdelen van het deel van het ETS dat over elektriciteit en industrie gaat. De onderhandelingen over de herziening moeten in de eerste helft van 2027 worden afgerond.

Samenwerking klimaatraden

Het  ETS vormt de hoeksteen van het Europese en het Nederlandse klimaatbeleid. Het afzwakken of opschorten maakt het halen van de klimaatdoelen moeilijker. Dit was voor de WKR aanleiding om samen met klimaatraden uit andere EU-landen een brief op te stellen en aan te bieden aan het Europarlement en de lidstaten van de ondertekenende lidstaten. De brief is tot stand gekomen in samenwerking met de klimaatraden uit Denemarken, Finland en Duitsland en ondertekend door 12 klimaat- en adviesraden uit 9 lidstaten.

1.        WKR (Netherlands Scientific Climate Council)

2.        Finnish Climate Change Panel

3.        Danish Council on Climate Change

4.        SRU (German Advisory Council on the Environment)

5.        Rli (Council for the Environment and Infrastructure, Netherlands)

6.        Finnish Expert Panel for Sustainable Development

7.        WBGU (German Advisory Council on Global Change)

8.        Climate Change Advisory Council (Ireland)

9.        National Council for the Environment and Sustainable Development (Portugal)

10.      Swedish Climate Policy Council

11.      NFFT (Hungarian Council for Sustainable Development)

12.      Icelandic Climate Council

Bron: Wetenschappelijke Klimaatraad