De Nederlandse regering moet in reactie op de energiecrisis niet overgaan tot symptoombestrijding via generieke maatregelen, als accijnsverlagingen. Accijnsverlagingen houden alleen maar een inefficiënte, fossielverslaafde economie in stand. Kies in plaats daarvan voor een rechtvaardige versnelling van de transitie: bouw energie slurpende activiteiten die weinig economische waarde toevoegen versneld af en investeer in duurzame bedrijvigheid en gerichte steun voor energiearmoede en verduurzaming.

Als we onze fossiele energievraag niet verlagen, blijven onze economie en burgers structureel kwetsbaar.

De oorlog tegen Iran zorgt op korte termijn voor hogere inflatie die we allemaal in de portemonnee zullen voelen en hoofdpijn voor centrale banken. Minder aanbod en stijgende prijzen voor gas, olie, kunstmest en andere producten die afhankelijk zijn van fossiele inputs verhogen de inflatie. Renteverhogingen van centrale banken kunnen deze aanbodsschok niet oplossen, en de vraag verlagen via renteverhogingen kan alleen via pijnlijke kanalen zoals oplopende werkloosheid.

Er is nog een optie. Met het juiste beleid kunnen beleidsmakers deze ontwikkelingen aangrijpen om duurzaamheidstransities te versnellen in plaats van te vertragen en ondertussen de inflatie voor consumenten beperken.

De tijd van goedkope fossiele energie is voorbij, dus de energievraag van onze economie moet hoe dan ook omlaag.

Weersta dus de neiging om de accijns op brandstoffen te verlagen, en zo de vraag in stand te houden. Morrel niet aan het ETS een deel geen generieke subsidies uit om bedrijven te beschermen tegen stijgende energiekosten.

Nederland moet er juist bewust voor kiezen om de sectoren en activiteiten die wel veel energie gebruiken maar weinig waarde toevoegen, niet te beschermen.

Nu de prijzen op wereldmarkten stijgen, zou de afbouw van dit soort sectoren versneld kunnen plaatsvinden.

Den Haag kan zich dan ondertussen richten op het bestrijden van energiearmoede, bijvoorbeeld door het nationaal isolatieoffensief, en het stimuleren van toekomstbestendige bedrijvigheid. Zo voorkomen we dat we bij de volgende energiecrisis weer hetzelfde probleem hebben.

Op de korte termijn is de wens mensen met een laag inkomen te steunen logisch, maar dit moet gericht gebeuren. Een accijnsverlaging zorgt alleen maar voor meer brandstofverbruik door iedereen. Gerichte inkomens- of verduurzamingssteun aan mensen met een laag inkomen kan de kwetsbare groepen beschermen zonder de totale vraag naar brandstof aan te wakkeren.

Ernst Hobma, Economic Researcher Triodos Bank