De Fryske kaas heeft de Higher Welfare Award 2026 van de internationale dierenwelzijnsorganisatie Compassion in World Farming ontvangen. De Friese kaasmaker heeft dierenwelzijn verankerd in de samenwerking met zijn boeren en partners. Zo voldoen de aangesloten melkveebedrijven aan de eisen van het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming en passen een lange weidegang toe. Daarmee is de Fryske een van de weinige kaasmerken in Nederland waarvan de melkveebedrijven onafhankelijk worden gecontroleerd op een breed pakket aan dierenwelzijnseisen.

Catharinus Wierda, oprichter van de Fryske: “Onze boeren laten zien dat goed zorgen voor koeien en kalveren samengaat met herstel van bodem en biodiversiteit, en met kaas waar je trots op bent. Deze erkenning geeft ons een grotere stem naar marktpartijen en consumenten”.

Ellen Bien, directeur van de Dierenbescherming: “Mooi dat de Fryske deze internationale erkenning krijgt. Ze laten zien hoe je dierenwelzijn samen met boeren een vaste plek geeft in de zuivelketen. En ze blijven kijken wat beter kan. Zulke voorlopers hebben we nodig om meer partijen in beweging te brengen.”

Koeien zijn geen melkmachines

De Fryske werkt met drie Friese melkveebedrijven, die een eigen, gescheiden melkstroom leveren. De koeien lopen minstens 180 dagen per jaar buiten, en in de stal heeft elke koe een eigen, zachte ligplek en zijn er massageborstels. Kalveren worden gehouden in groepshuisvesting. Naast afspraken over dierenwelzijn zijn er afspraken over blijvend grasland, ruimte voor weidevogels en regionaal voer zonder soja of palmolie. De boeren krijgen een extra vergoeding voor hun melk, zodat zij kunnen blijven investeren in dierenwelzijn.

“De wrange realiteit is dat dierenwelzijn in een groot deel van de zuivel nog niet goed geborgd is” zegt Wierda. ‘Er zijn meer duurzaamheidsprogramma’s in Nederland, wij onderscheiden ons door afspraken met onze veehouders voor de extra stappen bij dierenwelzijn en biodiversiteit’.

Aan de slag met wat nog beter moet

De Fryske heeft ook afspraken gemaakt met Compassion. Kalveren worden de eerste paar weken nog alleen gehuisvest voor een goede hygiëne. Dat beperkt hun mogelijkheden voor sociaal contact met andere kalveren. In een pilot onderzoekt de Fryske daarom samen met zijn boeren of kalveren vanaf de geboorte in tweetallen kunnen opgroeien, met aandacht voor biestopname, gezondheid en hygiëne. “Onze boeren wilden meteen meedoen. Ook zij zijn nieuwsgierig of het anders en beter kan”, zegt Wierda.

Een andere uitdaging is het welzijn van de kalveren die de boerderij verlaten. “Het zou geweldig zijn als we de kalveren af kunnen zetten in een duurzame runderketen zodat ook die kalveren een goed leven krijgen”, zegt Wierda. “De verwachting is dat er op korte termijn in samenwerking met de Dierenbescherming een dergelijke keten ontstaat, we gaan kijken hoe we hierop kunnen aansluiten”.

Kaasmaker met een grotere ambitie

Met de award wil de Fryske dierenwelzijn hoger op de agenda zetten bij retailers en foodservicepartijen. “Als kaasmaker laten we zien dat het anders kan”, zegt Wierda. “Ik hoop dat deze erkenning inkopers aanspoort om dierenwelzijn zwaarder te laten meewegen in hun assortiment. Die keuze is er. Door te kiezen voor kaas waarbij dierenwelzijn is geborgd, helpen zij het leven van koeien in Nederland te verbeteren.”

Over de Fryske

De Fryske is een Friese kaasmaker met een missie: de zuivelwereld veranderen. Het bedrijf verbindt dierenwelzijn aan herstel van bodem en biodiversiteit en aan een betere beloning voor boeren.

Over de Award

De Higher Welfare Award van Compassion in World Farming gaat naar bedrijven die het welzijn van melkkoeien en kalveren serieus nemen, en die zich vastleggen op concrete verbeteringen.

Bron: de Fryske