Nederland geeft jaarlijks ruim 11 miljard euro uit aan subsidies en fiscale regelingen die de biodiversiteit schaden. Tegelijkertijd blijft Nederland achter op schema om de doelen voor biodiversiteitsherstel in 2030 te behalen. Dat blijkt uit een update van het Nationaal Dashboard Biodiversiteit die vandaag, tijdens de VN-top over biodiversiteit, is gepubliceerd. De update laat ook lichtpuntjes zien, waaronder een verbetering op het gebied van duurzame consumptie en productie, maar aanvullende inspanningen blijven hard nodig. In aanloop naar de  VN  biodiversiteitstop gaf minister Jaimi van Essen aan extra actie te ondernemen voor de doelen waarop Nederland achterblijft.

Natuur is belangrijk voor voedsel, schone lucht, drinkwater en de economie. Daarom hebben landen onderling afgesproken om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan, waaronder in de Europese Natuurherstelverordening, die naast bescherming ook inzet op actief natuurherstel. Het Nationaal Dashboard Biodiversiteit laat aan de hand van vier thema’s en veertien doelen zien hoe we Nederland richting biodiversiteitsherstel kunnen leiden. Voor geen van deze doelen staat het stoplicht op groen. Voor acht doelen zijn nieuwe data toegevoegd aan het Dashboard. Daaruit blijkt dat Nederland sterk moet bijsturen om op koers te raken voor natuurherstel.

Ruim 11 miljard euro aan subsidies werkt biodiversiteitsherstel tegen

Nieuw toegevoegd aan het Dashboard is een analyse van de omvang van subsidies die schadelijk zijn voor biodiversiteit. Bij binnenkomst op het Dashboard staat dit doel direct op rood. Nederland geeft ruim 11 miljard euro uit aan subsidies en fiscale regelingen met een (overwegend)
negatief effect op biodiversiteit. Dat blijkt uit een analyse door WUR, CE Delft en Naturalis Biodiversity Center van 102 regelingen op rijksniveau. Hoewel subsidies voor natuurbeheer en natuurherstel aantoonbaar bijdragen aan biodiversiteit, gaat het daarbij om slechts 3,9 miljard euro.
In het mondiale Biodiversiteitsverdrag is afgesproken om biodiversiteitsschadelijke subsidies uiterlijk in 2030 af te bouwen en om te buigen ten gunste van biodiversiteit en natuurherstel. Om dat doel te halen, is meer samenhang in het Nederlandse subsidiebeleid nodig, zodat publieke middelen natuurherstel stimuleren in plaats van belemmeren.

Caspar Verwer, ecoloog bij IUCN NL, zegt: ‘Nederland investeert weliswaar meer in natuurherstel, maar tegelijkertijd gaat nog altijd veel publiek geld naar activiteiten die biodiversiteit onder druk zetten. Als we onze biodiversiteitsdoelen willen halen, moeten publieke middelen natuurherstel ondersteunen en schadelijke activiteiten afbouwen .’

Nieuwe indicatoren tonen grote opgave voor waterkwaliteit en natuurherstel

Bij de update van het Dashboard horen ook twee nieuwe indicatoren. Eén daarvan is de fysischchemische kwaliteit van oppervlaktewater, een belangrijke randvoorwaarde voor de waternatuur. Hoewel deze waterkwaliteit landelijk verbetert, verkeert nog altijd ongeveer de helft van de wateren niet in een goede toestand. Tegelijkertijd blijft herstel van de biologische waterkwaliteit achter, waardoor de doelen van de Kaderrichtlijn Water nog niet in zicht zijn.

Ook nieuw op het Dashboard is de indicator Basiskwaliteit Natuur, die inzicht geeft in de staat van de natuur buiten beschermde natuurgebieden, in agrarisch en bebouwd gebied. ‘De resultaten laten zien dat slechts 9 procent van het agrarisch gebied en 10 procent van het bebouwd gebied voldoet aan de basiskwaliteit voor natuur. Daarmee wordt duidelijk hoe groot de opgave voor natuurherstel is in het Nederlandse landschap buiten natuurgebieden’, zegt Verwer.

Vooruitgang zichtbaar op landbouw en consumptie

Tussen de vele uitdagingen zijn ook lichtpuntjes zichtbaar. Er is een lichte daling te zien in de stikstofuitstoot. Voor stikstofoxiden ligt de daling op koers, maar voor ammoniak uit de landbouw is een sterkere afname nodig om het doel voor 2030 te halen. Daarnaast laat de Nederlandse landvoetafdruk, die de impact van onze consumptie op landgebruik in binnen- en buitenland meet, voor het eerst sinds jaren een lichte afname zien. Daarmee maakt het doel ‘Consumptie en productie verduurzamen’ een stap in de goede richting: van rood naar oranje op het Dashboard.
Deze ontwikkelingen laten zien dat vooruitgang mogelijk is, al zijn aanvullende inspanningen nodig om de doelen voor 2030 daadwerkelijk te behalen.

De update van het Nationaal Dashboard Biodiversiteit is vanaf vandaag hier te bekijken.

Bron: Nationaal Dashboard Biodiversiteit