Steeds meer universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen nemen concrete maatregelen om de voedselomgeving op de campus duurzamer en gezonder te maken. Uit onderzoek van ProVeg Nederland blijkt dat 100% van de universiteiten, 75% van de hbo-instellingen en 50% van de mbo’s maatregelen neemt om studenten en medewerkers te stimuleren vaker plantaardig te eten. Het aantal onderwijsinstellingen dat hiervoor concrete doelen heeft en rapporteert over de voortgang blijft aanzienlijk lager.
Uit de nieuwste cijfers die ProVeg verzamelde onder alle Nederlandse onderwijsinstellingen blijkt dat het bewustzijn over de impact van plantaardige voeding groeit, maar dat er grote verschillen zijn per onderwijssector. Alle universiteiten nemen maatregelen en 79% (11 instellingen) heeft inmiddels een formeel doel gesteld. In het hbo neemt 75% van de instellingen (26 van de 36) concrete stappen, maar heeft pas 28% een doelstelling geformuleerd. Ook op steeds meer mbo-scholen worden inmiddels stappen gezet (50%), maar slechts 6% borgt dit in beleid. “Het is mooi om te zien dat gezond en duurzaam eten voor de studenten en medewerkers bij steeds meer onderwijsinstellingen op de agenda staat,” zegt Martine van Haperen, expert foodservice bij ProVeg Nederland. “Tegelijkertijd zien we dat acties pas echt structureel effect hebben wanneer instellingen hun ambities verankeren in meetbare doelstellingen en rapporteren over hun voortgang. Daar ligt met name voor het hbo en mbo nog een grote kans.”
Plantaardige snacks als de norm en scherpe doelen
Universiteiten vervullen een pioniersrol binnen de onderwijssector. Bijna 80% van de universiteiten heeft de transitie naar meer plantaardig eten vastgelegd in hun campusbeleid. “Binnen het wetenschappelijk onderwijs valt met name Maastricht University op als koploper door het stellen van ambitieuze en meetbare doelen. Door te meten met de Eiweet methode krijgt de universiteit inzicht in de voortgang op de gestelde doelen en kan zij gericht maatregelen nemen om deze te behalen.” aldus Martine van Haperen.
Maastricht University heeft vastgelegd dat de eiwitconsumptie op de campus in 2027 voor 56% uit plantaardige eiwitten moet bestaan, oplopend naar 70% in 2031. Om dit te bereiken zet de universiteit concrete stappen: zo zijn warme snacks voortaan standaard plantaardig, is de banqueting volledig vegetarisch en is er bij de recente cateringaanbesteding een contractuele eis opgenomen over het plantaardige aanbod. Jan Smits, Rector Magnificus bij Maastricht University: “De klimaatcrisis vraagt om concrete keuzes, ook in wat we dagelijks eten. Met onze ambitieuze doelen voor minder dierlijke en meer plantaardige eiwitten nemen we als universiteit verantwoordelijkheid voor het verkleinen van onze ecologische voetafdruk en dragen we bij aan een duurzamer voedselsysteem.”
Kantines kleuren groener, maar beleid blijft achter
Binnen het hoger beroepsonderwijs stuurt een toenemend aantal scholen op een meer plantaardig cateringaanbod, inspiratie voor studenten en medewerkers (bijvoorbeeld door middel van het aanbieden van plantaardige workshops en proeverijen) en praktijkgericht onderzoek. Hoewel driekwart van de hbo-instellingen maatregelen neemt, heeft minder dan een derde dit vastgelegd in concrete doelen.
Een uitzondering is de HAN University of Applied Sciences, die als doel heeft dat het aanbod op de campus in 2026 voor minstens 65% uit plantaardige opties bestaat, met het voornemen om dit in 2029 verder te verhogen naar 80%. Van Haperen: “Met de doelstelling om 80% plantaardig aan te bieden in 2029, onderstreept de HAN haar inzet voor de eiwittransitie.”
Studenten in actie voor de eiwittransitie
In het middelbaar beroepsonderwijs staat de actieve betrokkenheid van de studenten centraal. Zo namen mbo-instellingen zoals Yuverta en Hotelschool The Hague dit jaar deel aan de Veggie Challenge. Dit is een initiatief van ProVeg om studenten en medewerkers laagdrempelig kennis te laten maken met een meer plantaardig voedingspatroon. Daarnaast hebben een aantal instellingen zich de afgelopen tijd ingezet voor de eiwittransitie met het project ‘Mbo-student in Actie voor Plantaardig voedsel’ (MAP). Dit project liep af in maart 2026 en heeft via directe studentbetrokkenheid een blijvende impact gerealiseerd.
Bron: ProVeg Nederland