Nieuw onderzoek waarschuwt dat diepzeemijnbouw nieuwe economische, maatschappelijke en ecologische risico’s creëert, zonder dat het de afhankelijkheid van grondstoffen vermindert. Het onderzoek van het German Institute for Global and Area Studies (GIGA), in opdracht van WWF, bekritiseert het beeld van diepzeemijnbouw als de oplossing voor grondstofschaarste, strategische afhankelijkheden en economische onzekerheid. Bovendien blijkt vandaag uit de IUCN update van de Rode Lijst dat 62 procent van de weekdieren bij hydrothermale bronnen met uitsterven wordt bedreigd door diepzeemijnbouw. WWF roept daarom op tot een voorzorgspauze op diepzeemijnbouw.
Het rapport Entangled Depths: Deep Seabed Mining and the Security Paradox concludeert dat diepzeemijnbouw ervoor zorgt dat grondstoffen op meer plekken worden gewonnen, maar dat de wereld daardoor niet minder afhankelijk wordt van kwetsbare aanvoerketens. Zelfs als diepzeemijnbouw op grote schaal technisch en economisch haalbaar blijkt, kan het nieuwe risico’s met zich meebrengen. Het gaat daarbij om versnipperde internationale regels en spanningen over toegang tot de zeebodem, schade aan diepzee-ecosystemen, financiële problemen en langdurige afhankelijkheid van dure infrastructuur en technologie, zoals schepen en verwerkingsinstallaties. Volgens WWF bieden oplossingen binnen de circulaire economie – zoals recycling, materiaalvervanging en efficiënter gebruik van grondstoffen – een duurzamer alternatief om de weerbaarheid van economieën en samenlevingen te versterken. Volgens het rapport is het onwaarschijnlijk dat diepzeemijnbouw een betrouwbare route kan bieden naar veiligheid en weerbaarheid op de lange termijn.
Voordelen overschat
Carl Königel, Public Affairs Advisor bij het Wereld Natuur Fonds: “Diepzeemijnbouw wordt steeds vaker gepresenteerd als een manier om de toegang tot grondstoffen veilig te stellen en bij te dragen aan grondstoffenautonomie. Maar dit onderzoek laat zien dat die belofte niet standhoudt. Wat wel duidelijk is, zijn de risico’s: voor onze veiligheid wereldwijd én voor kwetsbare ecosystemen in de diepzee. Zo blijkt vandaag uit de update van de IUCN Rode Lijst dat meer dan de helft van de beoordeelde diepzeeweekdieren bij hydrothermale bronnen met uitsterven wordt bedreigd door diepzeemijnbouw. Veel van deze soorten zijn pas in de afgelopen tien jaar ontdekt. We dreigen unieke biodiversiteit te verliezen nog voordat we haar goed begrijpen.”
Volgens het rapport overschatten voorstanders de bijdrage die diepzeemijnbouw kan leveren aan grondstoffenzekerheid. Het opbouwen van de benodigde verwerkings- en raffinagecapaciteit kost tientallen jaren en miljardeninvesteringen. Daardoor blijven belangrijke afhankelijkheden bestaan in de verwerking van grondstoffen, technologie en industriële infrastructuur.
Een gezonde oceaan als basis voor veiligheid
De risico’s van diepzeemijnbouw beperken zich niet tot de mijnbouwlocaties zelf. Het openstellen van de diepzee voor winning van grondstoffen kan grote gevolgen hebben voor visserij, voedselzekerheid en klimaatbestendigheid. Vooral kleine eilandstaten, kustgemeenschappen die afhankelijk zijn van visserij en klimaatkwetsbare regio’s zullen hierdoor worden geraakt. Samen vormen deze gemeenschappen een derde van de wereldbevolking. Volgens het rapport kan aantasting van mariene ecosystemen door diepzeemijnbouw de bestaande druk op voedselsystemen en lokale economieën verder vergroten en de klimaatweerbaarheid verzwakken.
Volgens de nieuwe IUCN Rode Lijst wordt 62 procent van de bekende weekdiersoorten die voorkomen bij diepzee-hydrothermale bronnen bedreigd door diepzeemijnbouw. Het gaat onder meer om slakken, zeeslakken, mosselen, kokkels en keverslakken die nergens anders ter wereld voorkomen. Veel van deze soorten zijn nog maar recent ontdekt. Mijnbouwverkenning en toekomstige winning van mineralen kunnen hun leefgebied beschadigen. Daarnaast veroorzaken de activiteiten sedimentpluimen in het water die dieren verstikken en hun voedselopname belemmeren. Zo is de Lirapex felix, een kleine slak die is vernoemd naar het geluk waarmee onderzoekers haar vonden, vandaag als ‘ernstig bedreigd’ opgenomen op de Rode Lijst vanwege mijnbouwverkenning in de Indische Oceaan.
Vertrouwen in internationale afspraken
Het rapport waarschuwt dat landen niet te snel moeten beginnen met diepzeemijnbouw. Er is nog veel onbekend over de gevolgen, en een overhaaste start kan het vertrouwen in internationale afspraken over de bescherming van de oceaan aantasten. WWF roept op tot een voorzorgspauze op diepzeemijnbouw, die nu al door een groeiend aantal landen in acht wordt genomen. Daarbij wijst WWF op het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS), dat landen verplicht om mariene ecosystemen te beschermen tegen schadelijke gevolgen van activiteiten op de zeebodem.
Foto: © naturepl.com / David Shale / WWF
Bron: WWF