Uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib blijkt dat rijke landen opnieuw de “werkelijke waarde” van de klimaatfinanciering, die zij beschikbaar stellen voor lage- en middeninkomenslanden, hebben overdreven; in 2024 werd het bedrag met ongeveer $ 100 miljard dollar overschat, daarmee was het gerapporteerde bedrag voor klimaatfinanciering drie keer zo hoog dan het daadwerkelijke werkelijke bedrag. Deze nieuwe analyse van Oxfam Novib is vandaag gepubliceerd.
Rijke landen rapporteerden dat ze in 2024 bijna $ 137 miljard dollar aan klimaatfinanciering beschikbaar hebben gesteld om landen in het Mondiale Zuiden te helpen hun uitstoot te verminderen en de effecten van de klimaatcrisis tegen te gaan. Oxfam Novib schat de “werkelijke waarde” van de door rijke landen verstrekte klimaatfinanciering in 2024 tussen de $ 33 en 45 miljard dollar; dit komt overeen met niet meer dan een derde van het gerapporteerde bedrag. Slechts $ 15 tot 18 miljard dollar werd toegewezen aan klimaatadaptatie. Voor Nederland geldt dat in de periode tussen 2023 en 2024 de “werkelijke waarde” van klimaatfinanciering aanzienlijk is teruggelopen.
Alice Kooij, Oxfam Novib klimaatexpert: “Rijke landen schieten al jaren tekort om hun belofte, genoeg geld beschikbaar stellen voor klimaatactie in ontwikkelingslanden, waar te maken. Claims dat ze nu op schema liggen en hebben voldaan aan de jaarlijks toegezegde $ 100 miljard, zoals afgesproken op de VN-Klimaattop in Kopenhagen in 2009, kloppen gewoonweg niet. Niet al het beschikbaar gestelde geld gaat naar maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan en wordt niet in de vorm van giften verstrekt. De landen waar het geld naar toe moet gaan worden nu driedubbel gestraft. Ten eerste door klimaatschade waarvoor zijzelf de kosten moeten ophoesten zoals de gevolgen van de “super” El Niño die wereldwijd leidt tot extreme hitte, droogte en zware regenval, ten tweede worden zij getroffen door de klimaatcrisis waaraan zij nauwelijks hebben bijgedragen. En ten slotte door de rente die zij moeten betalen over hun klimaatleningen waardoor ze nog dieper in de schulden komen.”
Van de $ 137 miljard dollar die door rijke landen gerapporteerd wordt voor 2024 is maar liefst $ 69 miljard dollar in de vorm van leningen. Veel van deze leningen worden verstrekt tegen commerciële rentes en die leningen moeten uiteindelijk worden terugbetaald. Rijke landen hoeven hiervoor nauwelijks een financiële inspanning te leveren, terwijl de schuldenlast van landen in het Mondiale Zuiden verder oploopt. Dit stelde Oxfam en CARE vorig jaar al in het Climate Finance Shadow Report.
“Het gebrek aan klimaatfinanciering is vaker bij internationale klimaatonderhandelingen, zoals tijdens de VN-klimaattoppen, een twistpunt. De aanhoudende verschillen tussen de financiële beloften van rijke landen en de werkelijke bedragen die ontwikkelingslanden ontvangen, ondermijnen het onderling vertrouwen tussen landen om de klimaatonderhandelingen succesvol te laten verlopen. Het daadwerkelijke bedrag dat voor klimaatfinanciering beschikbaar is, is van cruciaal belang om klimaatcrisis in veel landen echt aan te pakken. Dit is ook voor ons in Nederland belangrijk, zo kan de huidige “super “ El Niño, die versterkt wordt door de voortdenderende klimaatverandering, onze aanvoerketen voor voedsel verstoren en gevolgen hebben voor de prijzen die wij betalen in de supermarkt”, zo waarschuwt Kooij.
De bevindingen van Oxfam komen slechts enkele weken na de VN-Klimaatonderhandelingen in Bonn, waar rijke overheden weigerden de toezegging aan te scherpen die ze tijdens laatste VN-klimaattop in 2025 in Brazilië hadden gedaan: het verdrievoudigen van de financiering voor klimaatadaptatie tegen 2035. Volgens schattingen van Oxfam zou zelfs een verdrievoudiging van de adaptatiefinanciering slechts in een derde van de adaptatiebehoeften van armere landen voorzien. Klimaatfinanciering moet een veel prominentere plek op de agenda krijgen van de aankomende VN-Klimaattop in Istanbul in november, ook de Nederlandse regering moet zich hiervoor hard maken.
