Duurzaamheid is niet langer een apart onderdeel van het werkproces. Het is verweven met energieverbruik, toeleveringsketens, inkoopbeslissingen, complianceprocessen en rapportage aan investeerders. De meeste bedrijven beschikken al over de data. De vraag is of ze de data helder genoeg kunnen inzien om er ook daadwerkelijk naar te handelen. Een nieuw rapport van Sweep en Sustainability Magazine, gebaseerd op een enquête onder meer dan 120 bedrijven wereldwijd, laat precies zien waar bedrijven nu staan. Het beeld is er een van concrete, meetbare vooruitgang, maar ook van een dringende kans om nog verder te gaan.
Een sterke basis is al gelegd
De belangrijkste cijfers vertellen een bemoedigend verhaal. 91% van de bedrijven stelt nu jaarlijkse CO2-rekeningen op en 65% rondt de rapportage binnen drie maanden af. Dit zijn geen geringe prestaties. Ze weerspiegelen jarenlange investeringen in duurzaamheidsteams, -processen en -governance, en ze geven aan dat de basis voor een meer strategische aanpak al aanwezig is.
Dit is de verschuiving die ertoe doet: van duurzaamheid als rapportageoefening naar duurzaamheid als operationele intelligentie. CO2-data legt inefficiënties bloot die de energiekosten beïnvloeden. Emissies van leveranciers onthullen concentratierisico’s in de waardeketen. Gestructureerde ESG-gegevens versnellen de reacties van klanten en de rapportage aan de regelgevende instanties. Wanneer duurzaamheidsgegevens gecentraliseerd en goed beheerd worden, zijn ze niet langer abstract, maar leveren ze meetbare bedrijfsresultaten op.
De golf van compliance biedt kansen
Het regelgevingslandschap breidt zich snel uit over meerdere regio’s tegelijk. CSRD wordt actief geïmplementeerd in de EU en introduceert dubbele materialiteitsbeoordeling, waardeketenrapportage en verplichte assurance. De Californische wetten SB 253 en SB 261 verplichten grote bedrijven om Scope 1-, 2- en 3-emissies en klimaatgerelateerde financiële risico’s openbaar te maken. De aanstaande Britse Sustainability Reporting Standards bewegen zich richting verplichte invoering voor beursgenoteerde bedrijven. En de wereldwijde basislijn van ISSB wordt in meer dan 20 rechtsgebieden overgenomen of onderschreven.
Kate Gordon, mede-auteur van de Californische klimaatwetgeving: “Dit beleid is niet bedoeld om papierwerk te creëren. Het is bedoeld om klimaatrisico’s en -prestaties te integreren in de kernbesluitvorming van het bedrijf.”
Die invalshoek is belangrijk. Goed uitgevoerde investeringen in compliance bouwen een infrastructuur die het hele bedrijf ten goede komt. De 42% van de organisaties die al kostenbesparingen realiseren dankzij betere CO2-data, bewijzen dat wettelijke vereisten en commerciële waarde elkaar niet hoeven uit te sluiten. Ze versterken elkaar juist.
Momenteel geeft slechts 40% van de wereldwijde bedrijven aan goed voorbereid te zijn op of voor te lopen op de vereisten. Deze kloof biedt een reële concurrentiekans voor bedrijven die nu daadkrachtig handelen.
Waar de grootste winst nog te behalen valt
Drie uitdagingen staan de meeste bedrijven in de weg om de volledige waarde van hun duurzaamheidsdata te benutten:
- Het verzamelen van leveranciersdata blijft wereldwijd de meest genoemde belemmering, waarbij 69% van de bedrijven moeite heeft met het verzamelen van emissiedata uit hun toeleveringsketens. Toch bevinden zich hier ook enkele van de meest waardevolle inzichten. Inkoopmanagers die Scope 3-hotspots in kaart brengen, voldoen niet alleen aan de rapportagevereisten; ze identificeren ook concentratierisico’s en beschermen hun marges.
- De afhankelijkheid van spreadsheets blijft bestaan bij 59% van de bedrijven. Naarmate de rapportagevereisten gedetailleerder en meervoudig van aard worden, vormen handmatige processen een steeds groter risico. Belangrijker nog, ze sluiten waardevolle data op in silo’s en ongestructureerde formaten, waardoor ze geen bruikbare informatie opleveren voor besluitvorming.
- Resourcebeperkingen treffen 32% van de organisaties. Maar deze uitdaging kent een duidelijke oplossing: automatisering. Slechts 31% van de bedrijven gebruikt momenteel AI en automatisering in hun duurzaamheidsworkflows. Van de bedrijven die gebruikmaken van speciale software voor koolstofbeheer, meldt 64% een betere data-accuraatheid en verbeterde traceerbaarheid, 61% ervaart snellere dataverzameling en 47% heeft een aanzienlijke hoeveelheid handmatig werk geëlimineerd. Teams die niet langer handmatig hoeven te werken, kunnen zich richten op strategische analyses, betrokkenheid van stakeholders en het identificeren van efficiëntiemogelijkheden die direct bijdragen aan de bedrijfsresultaten.
De bedrijven die het verst gaan, plukken daar nu al de vruchten van. Onder organisaties met robuuste koolstofdatasystemen:
- 42% meldt lagere operationele kosten door energie-efficiëntie en optimalisatie van hulpbronnen
- 42% heeft een groter beleggersvertrouwen ervaren
- 41% meldt betere auditresultaten
- 46% zegt dat ESG-data nu van invloed zijn op besluitvorming over risicomanagement binnen het hele bedrijf
Bouwen aan prestaties, niet alleen aan compliance
De bedrijven die het best gepositioneerd zijn voor de toekomst, hanteren een gemeenschappelijke aanpak. Ze beschouwen de infrastructuur voor duurzaamheidsdata als een gedeeld bedrijfsmiddel, niet als een compliancefunctie. Ze bouwen één geïntegreerd systeem dat tegelijkertijd aan meerdere kaders voldoet, in plaats van afzonderlijke processen per rechtsgebied te beheren. En ze ontwerpen vanaf dag één met het oog op auditbaarheid, zodat ze klaar zijn wanneer de assurance-eisen strenger worden.
Patrick de Cambourg, voormalig voorzitter van de Sustainability Reporting Board van EFRAG, verwoordde het treffend: “Hoogwaardige duurzaamheidsdata gaat niet langer alleen over transparantie. Het wordt operationele infrastructuur voor hoe bedrijven risico’s, prestaties en waarde op lange termijn beheren.”
De data voor 2026 bevestigen dit. Organisaties die nu investeren in geïntegreerde, geautomatiseerde en auditklare duurzaamheidsprocessen, beheersen niet alleen risico’s. Ze verlagen kosten, versterken toeleveringsketens, versnellen verkoopcycli en bouwen geloofwaardigheid op bij investeerders en klanten, een geloofwaardigheid die zich in de loop der tijd vermenigvuldigt.
Duurzaamheid werkt wanneer het resultaten oplevert. De infrastructuur om dat te realiseren is al binnen handbereik.
