Hoewel Nederland tot de grootste waterstofverbruikers van Europa behoort, dreigt de investering in groene waterstof weggegooid geld te worden. De heilige graal van de energietransitie blijkt in praktijk een kwetsbare belofte: peperduur, nauwelijks afname, geen infrastructuur. “Zonder standaardisatie, sterke kostenreductie van productie en financiële prikkels zoals een goede CO₂-prijs blijven groene waterstofprojecten steken in wensdenken”, stelt Daan Nederlof, Commercial & Business Development Director Industry bij Equans.
De publieke en politieke beeldvorming rondom waterstof zijn uit zijn verband getrokken. Waterstof kan een cruciale rol spelen in specifieke sectoren, maar wordt voorgesteld als breed inzetbare vervanger van fossiele energie. De praktijk laat zien dat er nauwelijks afzet is tegen een reële prijs, en dat infrastructuur en wetgeving achterblijven. Zo blijven tientallen projecten hangen in het stadium van ‘ambitie’. “De kostprijs van groene waterstof ligt nog steeds ruim vijf keer hoger dan die van grijze varianten. Afnemers zien het verschil niet – alleen de rekening”, aldus Nederlof. Tegelijk ontbreekt bij gesubsidieerde projecten de standaardisatie van waterstoffabrieken, wat grootschalige en kostenefficiënte uitrol belemmert. En veel projecten zijn te ver verwijderd van de enige echte rendabele toepassingen: zware, energie-intensieve industrieën. Hierdoor ontstaan waterstofplannen zonder businesscase.
Zonder structurele vraag geen productie, en zonder productie geen infrastructuur. Deze patstelling leidt tot vertraging van de energietransitie en een stille dood voor veel initiatieven. Bovendien versnippert de sector omdat alle ontwikkelaars in dezelfde beperkte vijver van subsidies, kennis en afnemers vissen.
“Verlies de realiteit niet uit het oog”, stelt Nederlof. Groene waterstofproductie is niet het doel op zich. Decarbonisatie van de industrie is wat we nastreven. Waterstof kan als energiedrager daarbij een essentiële rol vervullen. Echter, focus het waterstofbeleid op sectoren waar alternatieve decarbonisatie oplossingen niet haalbaar zijn. Denk hierbij aan de industriële grootverbruikers zoals bij de raffinage, chemie en staalproductie.
Om de industrie verder te decarboniseren is focus belangrijk. Kies voor blauwe waterstof (grijs met CO₂-afvang) om grootschalige uitrol mogelijk te maken. Onderzoek of het rendabel is om waterstof juist daar te produceren waar grote industriële afnemers zitten. En werk aan de kritische infrastructuur en Europese standaardisatie van waterstoffabrieken voor schaalvoordelen. Alleen met deze realistische aanpak wordt waterstof meer dan een ideologisch droombeeld. Daan Nederlof is graag bereid om zijn visie aan de hand van praktijkvoorbeelden toe te lichten.