Tijdens ZIE 2026 op 26 maart in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam kwamen ruim 1.300 professionals uit de Zuid-Hollandse industrie bijeen, een duidelijke groei ten opzichte van vorig jaar en een bevestiging van de toenemende betekenis van ZIE als regionaal industrieplatform. In het programma en de gesprekken gedurende de dag kwam onder andere naar voren dat innovatie volop aanwezig is, maar dat de stap naar opschaling en brede toepassing nog uitdagingen kent.

Opening: Zuid-Holland, een regio met ambitie

De openingswoorden kwamen van Wouter Kolff, Commissaris van de Koning van de provincie Zuid-Holland. Kolff schetste een regio met een ongekende concentratie van bedrijven, kennisinstellingen en overheden op een relatief klein oppervlak. Met drie universiteiten, vier hogescholen en vele mbo-instellingen, en innovatieclusters op het gebied van AI, quantum, biotech, cybersecurity, robotica en waterstof, heeft Zuid-Holland het rijkste innovatie-ecosysteem van Nederland.

Tegelijk staan we voor grote transities: digitalisering, de energietransitie en de overgang naar een circulaire economie. Kolff benadrukte het groeiende belang van strategische autonomie: het vermogen om zelfstandig te kunnen handelen in een onzekere wereld. Dat maakt de maakindustrie niet alleen economisch relevant, maar strategisch onmisbaar: wie zelf producten kan maken, heeft een stevige basis. De vele duizenden maakbedrijven in Zuid-Holland, een flink aantal daarvan aanwezig op de beursvloer van ZIE, staan daar midden in.

Beursvloer: technologie in volle breedte vertegenwoordigd

De beursvloer vormde een belangrijk onderdeel van ZIE 2026, met ruim 110 exposanten en een zichtbaar toenemende rol als ontmoetingsplek voor de Zuid-Hollandse industrie. Bedrijven als Demcon, Omron, Nearfield Instruments en VDL presenteerden hun innovaties, waarbij zichtbaar werd hoe breed de Zuid-Hollandse industrie is vertegenwoordigd.

De sterke aanwezigheid van sectoren als ruimte- en luchtvaart, defensie, automatisering, agri & tuinbouw en scheepsbouw maakte concreet waar de regio technologisch in uitblinkt. Er waren op ZIE zeven paviljoens waarbij bedrijven en organisaties zich rond een thema presenteerden: Waterstof, InnovationQuarter, Dual-Use technologie, Midden Holland, Semicon Learning Point, Deal Drechtsteden.

Binnen het Digitalzh-paviljoen, onderdeel van het Europese Digital Innovation Hubs Network, trokken autonome robots veel aandacht. Deze systemen kunnen fabrieksomgevingen continu monitoren, bijvoorbeeld door het detecteren van oververhitte machines of het signaleren van lekkages. De beursvloer liet daarmee concreet zien hoe digitalisering en automatisering bijdragen aan efficiëntere en slimmere industrie.

In de Talent Arena waren diverse kennis- en expertsessies. Tegelijkertijd bood de beursvloer volop ruimte voor ontmoeting en uitwisseling, onder andere via meet & match-sessies, de netwerklunch en de afsluitende netwerkborrel.

Keynotes en paneldiscussie

Karien van Gennip: Europa moet de regie terugpakken

Als eerste spreker op het hoofdpodium nam Karien van Gennip, voormalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en boardmember bij ASML, de zaal mee in de implicaties van het Draghi-rapport voor de Nederlandse industrie. De belangrijkste vraag acuut: hoe waarborgen we welvaart en welzijn voor de volgende generatie? Europa kan zich geen vrijblijvendheid meer veroorloven. De internationale concurrentie neemt toe, de afhankelijkheden in toeleveringsketens zijn te groot geworden en het tempo van technologische ontwikkeling vraagt om schaalvergroting en gerichte samenwerking.

In de aansluitende napraatsessie kwam een herkenbaar knelpunt naar voren: Zuid-Holland wordt steeds meer gezien als startup-fabriek, maar het echte struikelblok zit in de overgang naar scale-up. Een veelbelovende technologie ook daadwerkelijk als product op de markt brengen vraagt om andere vaardigheden dan de opstartfase. Business development en productontwikkeling blijven in het Nederlandse innovatiebeleid structureel onderbelicht.

“De regio barst van de innovatiekracht, maar de stap van idee naar schaalbaar product blijft de grootste uitdaging. Die ligt minder in technologie, en meer in het ontbreken van voldoende focus op business development binnen technische bedrijven.” – samenvattingsquote paneldiscussie

Waterstof: de hype voorbij, de realiteit begint

René Peters van TNO presenteerde de stand van zaken rond waterstoftechnologie. In zijn conclusies viel het volgende op: waterstof ontwikkelt zich langzaam maar gestaag, leercurves voor technologieontwikkeling en opschaling hebben nog geen kostenreductie opgeleverd en lopende projecten zoeken naar de ‘sweet spot’: heldere afnameovereenkomsten, beschikbare infrastructuur, risicodeling in de keten en financiële prikkels op nationaal en EU-niveau.

Defensie: innovatie via MIND

Het Ministerie van Defensie stond op het hoofdpodium om MIND toe te lichten: de organisatie binnen Defensie die gericht samenwerkt met startups en innovatieve bedrijven en werkt als brug tussen defensiebehoefte en de markt. MIND is niet de inkooporganisatie: het gaat om vroege co-creatie rondom dual-use technologie. Pas wanneer een product gereed is, maakt het de stap naar de reguliere inkoopketen.

Tijdens deze editie van ZIE werd voor de eerste keer de Hi Delta Dual-Use uitgereikt aan vier bedrijven die producten ontwikkelen die ook relevant kunnen zijn voor de defensie-industrie: Cleanspace Cleanrooms, Teklab, HTC en Semiblocks.

Reacties van de beursvloer

De toenemende rol van ZIE als regionaal ontmoetingspunt werd ook bevestigd door exposanten en bezoekers. Zij waarderen regionale evenementen zoals ZIE vanwege het laagdrempelige en informele karakter. Het biedt ruimte voor inhoudelijke gesprekken met een breed publiek: van eindgebruikers tot studenten en werkzoekenden. De beurs wordt gezien als goed georganiseerd en functioneert niet alleen als podium voor zichtbaarheid, maar vooral als plek om waardevolle contacten te leggen en relaties op te bouwen.

Volgende editie

De volgende editie van ZIE vindt plaats op 25 maart 2027.

ZIE 2026 is een initiatief van Hi Delta en Mikrocentrum, die hun krachten bundelen om innovatie, samenwerking en kennisdeling in de regio te versterken.

Deze editie werd ondersteund door: Holland High Tech, IMC, Gemeente Rotterdam en Provincie Zuid-Holland.

Over Mikrocentrum

Mikrocentrum is het verbindende platform voor de hightech- en maakindustrie. Samen met onze leden, klanten en partners zetten we ons in voor een sterk innovatief ecosysteem, talentontwikkeling en voor de grote maatschappelijke uitdagingen van nu. Wij zijn een onafhankelijke stichting, een opleider, ontmoetingsplek, innovatieversneller en programmamaker. Met opleidingen, evenementen en het High Tech Platform bieden we voor iedereen uit de technologie een plek om kennis te vergroten, kennis te delen en elkaar te ontmoeten. Het uitgangspunt: samen bereiken we meer dan alleen.

Bron: Mikrocentrum