De vertraging van het grootschalige CO₂-opslagproject Porthos in de Noordzee leidt tot een kostenstijging van maximaal 397 miljoen euro. De ingebruikname van het project, dat CO₂ uit de Rotterdamse industrie moet opslaan in lege gasvelden onder de Noordzee, wordt nu eind 2027 verwacht. Het is echter ook realistisch dat de start pas in 2028 plaatsvindt. Dat schrijven minister Stientje van Veldhoven en staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei in een brief aan de Tweede Kamer.
Porthos is het verst gevorderde CO₂-afvang- en opslagproject (CCS) in Nederland. Het project is een samenwerking tussen Energie Beheer Nederland (EBN), Gasunie en Havenbedrijf Rotterdam. Met Porthos moet jaarlijks 2,5 miljoen ton CO₂ worden opgeslagen in uitgeproduceerde gasvelden onder de Noordzee.
De aanleg van het Porthos-systeem is inmiddels in een vergevorderd stadium. De landleiding en de zeeleiding zijn aangelegd, het offshoreplatform wordt aangepast en de compressoren zijn geplaatst in het compressorstation. Ook het koelwaterpompstation is gereed.
Technische tegenvallers en aanvullende werkzaamheden
De kostenstijging is het gevolg van een combinatie van factoren. Er is niet één hoofdoorzaak aan te wijzen. De belangrijkste oorzaken zijn technische tegenvallers en aanvullende werkzaamheden aan zowel het compressorstation als het offshoreplatform. Daarnaast leidt de langere projectduur tot extra kosten voor de projectorganisatie, aannemers en leveranciers.
De aanvullende werkzaamheden aan het offshoreplatform en het compressorstation vormen het grootste deel van de kostenstijging. Hiervoor wordt maximaal 361 miljoen euro geraamd. Dit bedrag is gebaseerd op het meest pessimistische scenario, inclusief risicobuffers. De totale kostenstijging voor het project kan oplopen tot 397 miljoen euro.
EBN vraagt financiële ondersteuning
De financiële gevolgen verschillen per aandeelhouder. Gasunie en Havenbedrijf Rotterdam hebben aangegeven hun aandeel in de kostenstijging vanuit hun eigen balans te kunnen financieren. Hiervoor doorlopen zij de gebruikelijke goedkeuringsprocedures met hun aandeelhouders.
EBN heeft daarentegen aangegeven onvoldoende financiële middelen te hebben om het eigen aandeel in de extra kosten te dragen. Hoewel EBN over een gezonde balans beschikt, mag het bedrijf op grond van de Mijnbouwwet inkomsten uit zijn wettelijke taken, zoals olie- en gaswinning, niet gebruiken voor niet-wettelijke activiteiten zoals CO₂-opslag. De financiële buffer van EBN Capital BV, waaronder deze activiteiten vallen, is onvoldoende om de kostenstijging op te vangen.
EBN heeft daarom het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om financiële ondersteuning gevraagd. Daarmee moet worden voorkomen dat de bouwwerkzaamheden vertraging oplopen doordat nieuwe opdrachten niet kunnen worden verstrekt of verplichtingen niet kunnen worden aangegaan. Het kabinet informeert de Tweede Kamer hierover nader bij de Najaarsnota.
Belangrijke stap voor CO₂-reductie industrie
Porthos is het eerste grootschalige project ter wereld waarbij een leeg gasveld wordt ingezet voor de opslag van CO₂. De CO₂ die bij industriële bedrijven in de Rotterdamse haven wordt afgevangen, wordt via een leidingstelsel naar een platform op ongeveer twintig kilometer uit de kust getransporteerd. Vervolgens wordt de CO₂ geïnjecteerd in lege gasvelden op drie tot vier kilometer diepte onder de Noordzee.
In totaal moet Porthos gedurende vijftien jaar ongeveer 37 miljoen ton CO₂ opslaan. Het project vormt daarmee een belangrijke stap in de ontwikkeling van grootschalige CO₂-afvang en -opslag in Nederland.


