Plastics Europe publiceert vandaag haar tweejaarlijkse rapport ‘The Circular Economy for Plastics: A European Analysis’. Het rapport analyseert de meest recente (2024) data en gegevens over de transitie naar een circulaire plasticeconomie in Europa, waaronder trends in de productie, verwerking, consumptie en handel van circulair plastic en in afvalverwerking. De belangrijkste conclusie van het rapport is dat de Europese transitie ingrijpend is vertraagd onder toenemende druk van mondiale concurrentie. De jaarlijkse Europese groei van de productie van circulair plastic liep terug van 13,6% in 2022 tot slechts 1,2% in 2024. In totaal werd 8.7 miljoen ton aan mechanisch en chemisch gerecycled en biobased plastic geproduceerd; 15,8% van de totale productie. Mondiaal versnelde de groei in de productie van circulair plastic van 5% naar 7,7%.
In Nederland liep de productie in twee jaar met 14.4% terug, waardoor ook het volume aan circulaire plasticproductie daalde.
Ook de groei van de Europese verwerking van gerecycled plastic loopt terug. De jaarlijkse groei, 16,2% in 2022, viel terug naar 4% in 2024. In Nederland steeg de vraag van verwerkers nog wel (van 12,8% van 14,3%), maar zette de trend van dalende capaciteit zich voort (-2.9%, na een
daling van 5% die in 2022 werd gerapporteerd).
Nieuwe data over de handel in plastic tonen hoezeer de transitie naar circulair plastic afhankelijk is van externe waardeketens: 19% van de vraag van verwerkers wordt ingevuld door import en 12,4% van het Europees ingezameld plastic afval wordt in andere regio’s gerecycled. De
afhankelijkheid van invoer is nog groter voor fossiele gebaseerd plastic: 25 % van de vraag van verwerkers wordt hier afgedekt door import.
Europa heeft nog steeds het grootste aandeel circulair plastic (15,8%) ten opzichte de totale productiemix. Die koppositie dankt het vooral aan de scherpe daling in de productie van plastic uit fossiele grondstoffen. Tussen 2022 en 2024 daalde die met 8,3% tot 43,3 miljoen ton. In Nederland daalde de productie het sterkst, met 14.4% tot 5,3 miljoen ton.
Rob Ingram, voorzitter van Plastics Europe en CEO van Ineos Olefins & Polymers Europe: “Het is zeer zorgwekkend dat we, juist nu Europa de transitie naar een circulaire economie zou moeten versnellen, een drastische vertraging zien. Door hoge energie- en grondstofprijzen, emissiekosten en een gebrek aan eerlijke handel voeren Europese plasticfabrikanten een overlevingsstrijd. Onze waardeketen kan de noodzakelijke investeringen in circulariteit niet doen; in plaats daarvan zijn we getuige van Europa’s decarbonisering door de-industrialisatie. Tenzij we deze zeer schadelijke trend keren, zal Europa haar klimaatambities niet kunnen waarmaken.”
Drea Berghorst, Managing Director van Plastics Europe Nederland: “Als we doorgaan met het exporteren van waardevol gesorteerd afval en het importeren van gerecyclede materialen, ondermijnen we zowel onze industriële basis als onze klimaatdoelstellingen. We moeten een businesscase voor circulair plastic in Europa maken en zorgen dat het verwerken en recyclen van plasticafval hier economisch aantrekkelijk wordt. Ondersteunende en doelgerichte Europese wetgeving is hiervoor van cruciaal belang. “De crisis in de Golfregio heeft nog eens duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar Europa is voor schokken op de markt voor fossiele grondstoffen. Een sterke circulaire plasticeconomie is geen luxe, maar absolute noodzaak. Plasticafval is een waardevolle grondstof die een kans biedt om een grondstofrijk continent te worden. Het is tijd dat we de regie over onze circulaire economie weer in eigen handen nemen, te beginnen met het binnen Europa houden en gebruiken van strategische grondstoffen.”
Hoewel Nederland op papier Europees koploper is met 37% recycling, stijgt dit nog maar nauwelijks. Meer dan 60 % van in Nederland ingezameld plasticafval –waardevolle grondstof voor de circulaire economie waarmee we onze afhankelijkheid van fossiele grondstoffen kunnen verminderen – werd in 2024 nog steeds verbrand (685 kt, 62,7 %).
Hoewel de Europese Commissie in de Industrial Accelerator Act het strategische belang van de plasticindustrie erkent, ontbreekt het aan EU-beleidskaders die de markt stimuleren tot de schaal en snelheid die nodig zijn om de huidige trends te keren. Urgente actie is nodig op EU en op nationaal niveau om de concurrentiekracht van de industrie te herstellen en investeringen in innovaties en opschaling van circulair plastic mogelijk te maken. Dit moet tegelijk ook de Europese energie en emissiekostencrisis adresseren, eerlijke handel en een gelijk speelveld veiligstellen, ambitieuze maatregelen voor het stimuleren van marktvraag naar circulair plastic introduceren en de economische macht van een geharmoniseerde interne markt benutten.
“De overgang naar een circulaire plasticeconomie moet topprioriteit worden. De Europese circulaire economiewet (CEA) moet ervoor zorgen dat circulariteit een aantrekkelijke Europese businesscase wordt. Wanneer maatregelen uitblijven riskeren we de voordelen van een eigen circulaire transitie te verliezen, waardoor de industriële en economische waarde in andere regio’s neerdaalt. Circulariteit is geen milieudoelstelling op zich, maar een industrie doelstelling.” “Nederland is bakermat van de Europese plasticindustrie, waar veel van ’s werelds meest innovatieve en vooruitstrevende plasticproducenten actief zijn. Die lopen voorop in de transitie naar een circulair plasticsysteem en moeten we binnenboord houden om een circulaire economie tot stand te kunnen brengen.”
